mahkeme 2025/1007 E. 2025/1356 K.

T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ..
KARAR NO :...
KARAR TARİHİ : 11/09/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ....
KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ...
TARİHİ : 31/01/2025
NUMARASI : ..

DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVANIN KONUSU : İpoteğin Kaldırılması (Fekki)
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 12/09/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı müvekkilinin .... İli.... İlçesi .... Mahallesi .... Ada .... Parselde kayıtlı taşınmazın maliki olduğu, müvekkiline ait taşınmaz üzerine 10/02/2009 tarih 1064 yevmiye nolu tesis işlemi ile ipotek tesis edilmiş olduğunu, söz konusu ipoteğin ...'nin oluşabilecek borcuna karşılık teminat olarak tesis edilmiş olmasına rağmen .... arasında herhangi bir ticari ilişki kurulmadığını, mal alım satımı, borç ilişkisi gerçekleşmediğini, herhangi bir borç ilişkisi mevcut olmamasına rağmen davalı lehine konulan ipoteğin müvekkili .... ait taşınmaz üzerinde haksız ve hukuka aykırı şekilde bugüne kadar devam ettiğini, davalı tarafça müvekkiline .... Noterliği 22/10/2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin tebliğinden 30 gün içerisinde ödemenin yapılması gerektiğinin belirtildiğini, taraflarınca işbu ihtarnameye .... Noterli 08/11/2011 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile cevap verildiğini, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığını, borç söz konusu olmadığını, haksız ve hukuka aykırı ipoteğin terkin edilmesinin talep edilmiş olmasına rağmen davalı tarafça herhangi bir ipotek terkin işlemi gerçekleştirilmediğini, ...ili ...İlçesi ... ada.... parsel kayıtlı taşınmaz üzerinde tesis edilmiş olan 10/02/2009 tarih ..... yevmiye nolu 50.000,00 TL tutarındaki İpoteğin Terkinine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, zamanaşımı itirazlarının mevcut olduğunu, davacı yanın arabuluculuk yoluna başvurmadığını, davacı yan sadece taşınmaz maliki yönünden dava ikame etmiş olduğunu, ipoteğe konu borç ilişkisinin tarafı olan ... şirketi adına dava ikame etmemiş olduğunu, ipotek senedi, ipotek sözleşmesi ve tapu kayıtlarında görünen diğer ipotek ilgililerin de taraf teşkili olmaksızın açılan huzurdaki davanın taraf sıfatı eksikliğinden reddinin gerektiğini, davacı tarafın ipoteğin varlığını kabul ettiğini ancak ipoteğin yolsuz olduğundan ve müvekkiline borçlu olmadığından bahisle ipoteğin terkinini talep ettiğini, ipoteğin varlığının borcun bulunduğuna karine olduğunu, resmi memur önünde düzenlenmiş bir ipotek sözleşmesinin aksinin ancak tesmi memur tarafından düzenlenmiş başka bir belge ile ispatlanabileceğini, ispat yükü üzerinde olan davacı tarafın dava ve delil dilekçelerinde bu kuvvette bir delil bildirmediğinden davanın reddinin gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "alacağın varlığını ve ipoteğin de bu alacağın teminatı olarak verildiğini ispat yükünün davalı alacaklı üzerinde olduğu, .... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli, .... esas, .... karar sayılı ilamı) tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan raporlara göre, davalı ipotek alacaklısı şirketin ve dava dışı lehine ipotek verilen şirketin 2009 ve devamı yıllara ait ticari defterlerinin incelenemediği, yine anılan taraflar arasında alınan raporlar dikkate alınarak ticari ilişki olmadığına dair belirlemenin incelenen ticari defterlerin yılları dikkate alınarak hükme esas alınmadığı, davalı tarafa usulüne uygun şekilde verilen süreye rağmen ipoteğe konu alacağın dayandığı yıllara ilişkin ticari defterlerin sunulamadığı, böylelikle tarafların ticari defterlerine göre alacağın varlığının ispatlanamadığı, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafça yemin deliline de dayanılmaması nedeniyle bu delilin de mahkememizce hatırlatılamadığı, ipoteğin nihai olarak ispat yükü de dikkate alınarak davanın kabulüne," .... ili, ... ilçesi, .... Mahallesi, .... Ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerindeki, davalı.... ipotek alacaklısı olduğu 10.02.2009 tescil tarihli ... yevmiye nolu 50.000,00 TL (ipotek belgesinde ETL yazmakta) bedelli 1. dereceden ipoteğin FEKKİNE " karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; huzurdaki davada mahkeme hakimince davanın niteliği ve ispat yükünün hatalı değerlendirildiğini, huzurdaki davanın, ipotek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ( menfi tespit ) davası olup, ispat yükü davacıda olduğu halde mahkemece hukuka aykırı şekilde ispat yükünün taraflarında olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olup bozmayı gerektirdiğini, gerek davacı olmaları, gerek ipoteğin varlığının alacağa karine olması, gerekse olumsuz tespit davasındaki ispat yükü nedeniyle borçlu olmadığının ispat yükünün davacıda olduğunu, davacı yanın ipotek dönemine ilişkin 2009 yılı defterlerini yasal 10 yıllık süre geçtiği için saklamadığını, müvekkilinin de saklamadığını, davacı yanın zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmadığını, huzurdaki dava bir eda davası olup, alacak-borç ilişkisine dair olduğunu, davacı yanın arabuluculuk yoluna başvurmadığından huzurdaki davanın dava şartı noksanlığından reddi gerektiğini, davacı yanın sadece taşınmaz maliki yönünden dava ikame etmiş olup, ipoteğe konu borç ilişkisinin tarafı olan .... şirketi adına davayı ikame etmediğini, ipotek, ipotek sözleşmesi, resmi ipotek senedi ve sair tapu kayıtları ile bir bütün olduğunu, İpotek senedi, ipotek sözleşmesi ve tapu kayıtlarında görünen diğer ipotek ilgililerinin de taraf teşkili olmaksızın açılan huzurdaki davanın taraf sıfatı eksikliğinden reddi gerektiğini, davalı müvekkilinin ticari defterleri bilirkişi marifetiyle incelenmiş olup, davacının % 95 ortağı olduğu dava dışı ..... şirketinden müvekkilin alacaklı olduğu raporda açıkça tespit edildiğini, davacı kendi şirketlerinin müvekkilinden aldığı mallar ile çek ve senetlere ilişkin verdiği ipoteği, sanki bu şirketlerle ayrı, ilgisiz ve bağımsız kişiymiş gibi tüzel kişilik perdesinin arkasına saklanmakta olup, dürüstlük kuralına aykırı olarak huzurdaki davayı ikame ettiğini, dava dışı ... şirketi de görünüşte davacının 12 yaşındaki ikiz çocukları .... ve adına kurulmuş gözükmekte ise de, şirketin kuruluş tarihinde kurucuların reşit olmadıkları dikkate alındığında, bu şirketin de velayeten ve fiilen çocukları adına davacı tarafından işletildiğini, zira henüz ilkokul çağında olan 12 yasındaki küçük 2 çocuğun, bugün 2.000.000 TL sermayeye sahip, teknik bilgi ve tecrübe gerektiren bir tarım ve yağ şirketi kurmaları ve işletmeleri hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, her ne kadar raporda .... adına defterlerde, yasal defter saklama süresinin geçmiş olması nedeniyle kayıt bulunmadığı tespit edilmiş ise de, bilindiği üzere mevzuat uyarınca ticari defterleri saklama yükümlülüğünün süresi 5 yıl, dava yahut ihtilaf olması durumunda ise 10 yıl olduğunu, ipoteğin üzerinden 13 yıl geçtiği dikkate alındığında müvekkilin zaten o 2009 yılına ilişkin ticari defterleri saklama yükümlülüğünün olmadığını, huzurdaki davada müvekkilinin bu şirketlerden alacaklı olmadığı iddia edildiğinden, aralarındaki zorunlu dava arkadaşlığı sebebiyle .... şirketlerinin davaya dahil edilmesinin gerekli olduğunu, muhtelif dilekçelerinde bu hususta değinmelerine rağmen mahkemece bu yönde işlem yapılmadığını,bu nedenlerle ... Asliye Ticaret Mahkemesi .... E. .... K. 31/1/2025 tarihli ilamın istinaf incelemesi neticesinde bozularak ortadan kaldırılmasını, neticeten haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile, Müvekkili ....'a ait olan dava konusu ... İli....İlçesi .... Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmaz üzerine davalı lehine 10.02.2009 tarihinde ....nin doğabilecek borcuna karşılık ipotek tesis edildiğini, taraflar arasında doğabilecek ticari ilişkiye karşılık teminat olarak söz konusu ipotek tesis edilmiş ise de herhangi bir ticari ilişki kurulmadığını, herhangi bir alım satım, borç ilişkisi bulunmamasına rağmen davalı lehine müvekkile ait taşınmaz üzerinde tesis edilen ipoteğin bugüne kadar devam ettiğini, dava konusu iddia edilenin aksine "ipotek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti" değil, "50.000,00 TL bedelli ipoteğin terkini" talepli olduğunu, alacaklı olduğunun ispatının davalı tarafta olduğunu ve bu hususun ispatlanamadığını, dava ipoteğin fekki davası olup TTK 5/A maddesinde davadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlendiği alacak ve tazminat davası olmayıp gayrimenkulün aynına ilişkin bir dava olduğundan arabuluculuğa başvurulmasına gerek olmadığını, istinaf başvuru dilekçesinde her ne kadar ...ile ilgili alacak borç ilişkisi değerlendirilmiş ise de huzurdaki davaya konu ipotek tesisi....i ve .... arasındaki ticari alacak borç ilişkisinin teminatı için konulduğundan dava dışı diğer şirket ilişkilerinin huzurdaki ipotek ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, ipotek hangi şirketler arasında ve ne için tesis edildiyse o ticari ilişkinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin saptanmasının gerektiğini, huzurdaki davada .... arasında herhangi bir ticari alım satım gerçekleşmediğini, İpotek konusu ticari ilişkinin hiçbir zaman kurulmadığını, ipotek tesisine sebep olan .... ile davalı arasında mal alışverişi gerçekleşmediğini, bu nedenlerle ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarınca müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığı ve ticari ilişkinin olmadığı sabit olup, müvekkiline ait .. İli .... İlçesi ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde tesis edilmiş olan 10.02.2009 tarih 1064 Yevmiye nolu 50.000 TL tutarındaki ipoteğin terkinini gerekliliği ispatlanmış haklı davanın sübut bulduğunu, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı istinaf başvuru talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere göre ve özellikle, ilk derece mahkemesince ispat yükünün doğru tespit edilip buna göre sonuca gidilmiş olmasına ( Emsal Yargıtay 7.Hukuk Dairesinin 12/12/2024 tarih, 2024/688 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 11/02/2025 tarih, 2024/6911 esas, 2025/1052 karar sayılı ilamı), arabuluculuğun iş bu dava yönünden zorunlu dava şartı olmamasına, yargılamada bir eksiklik bulunmamasına göre ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşılmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/10/2025 tarih,.... Esas ... Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 3.415,50 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL ve 239,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.561,10 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.11/09/2025
....
Başkan
....Üye
....Üye
...Katip

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.