mahkeme 2025/1830 E. 2025/2141 K.

T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
KARAR TARİHİ : 28/10/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...) *
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 04/03/2025
NUMARASI : ... Esas ... Karar

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... [16289-82469-93328]
DAVALI : ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ... [16587-85987-61919]
Av. ... [16572-75089-06345]
DAVANIN KONUSU : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

Taraflar arasındaki davada yapılan yargılama sonucunda verilen hüküm aleyhine süresi içerisinde istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmuş olmakla, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili; davaya konu 2.500.000 TL miktarlı senette alacaklının ... olup senedin borçlusunun dava dışı ... İnşaat ... Ltd. Şti. olduğunu, aynı zamanda bu şirketin ve yetkilisi ...'ın davacı ...'ya da borcu bulunduğunu, ...'ın şirketin davacıya olan borcunu ödemek için bir kısım taşınmazını davacıya devrettiğini, daha sonraki süreçte ... tarafından davacıya devredilen taşınmazların devrine ilişkin tasarrufun iptali davası açıldığını, ... ile davalı ...'ün arkadaş olup 3. Kişileri zarara uğratmak maksatlı hareket ettikleri, taşınmazları iyiniyetle devir aldığını ileri sürerek dava konusu senette ... İnşaat ... Ltd. Şti.'nin davalı ...'e borçlu olmadığının tespitine ve borçlu aleyhine başlatılan Denizli 9. İcra Müdürlüğü'nün ... İcra sayılı dosyası ile başlatılan takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkeme; "Davacı taraf, icra dosyasında taraf olmadığı ancak icra dosyasındaki alacaklı tarafından açılan tasarrufun iptali davasında taraf olduğundan icra dosyasındaki alacağın muvazaalı olduğunu, gerçek olmadığını bu yüzden icra dosyasındaki borçlunun alacaklıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında da yer aldığı üzere davacının iddia etmiş olduğu iddiasının tasarrufun iptali davasında konu edileceği, üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında üçüncü kişinin hukuki yararının bulunmadığının ifade edildiği, dava konusu uyuşmazlıkta da bu hususun konu edildiği ve Denizli 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyasında yapılan yargılama neticesinde icra takibine dayanak olan borcun gerçek olmadığından açılan tasarrufun iptali davasının usulden reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşıldığından davacının davasına dayanak olan icra takibindeki borcun gerçek olmadığından bahisle menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmadığından davacının davasının usulden reddine" karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davacı vekili; kendi aleyhlerine açılan tasarrufun iptali davası ile eş zamanlı olarak açılan bu davada hukuki yararının bulunduğunu, her ne kadar tasarrufun iptali davasında alacağın mevcudiyeti incelenecekse de görünürde bir borç ilişkisi ve senet olduğunu, borç ilişkisinin gerçek olmadığının sabit olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, aksi kanaatte olunması halinde ise davalının kötüniyetli hareket ettiği de gözetilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi gerektiğini, zira davanın açılmasına davalı tarafın sebebiyet verdiğini istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 342/2-e bendinde, istinaf dilekçesinin başvuru sebepleri ve gerekçesinin içermesi gerektiğini, yine HMK'nun 355. Maddesinde incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı ancak Bölge Adliye Mahkemesince kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun resen gözetileceği belirtilmiştir. Kural olarak emredici hukuk kurallarına açık aykırılık kamu düzenine de aykırılık sayılır.
Dava; 3. kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.
Emsal nitelikli Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/6388 Esas - 2023/6410 Karar sayılı ilamında; "Menfi tespit davası olarak açılan bu davada davacının borçlu olmadığını iddia ettiği miktar tasarrufun iptali davası konusu olan EFT miktarına ilişkin olup davacı, davalının mal kaçırma amacının olmadığını, gerçek bir alacak ve ödeme olduğunu iddia etmektedir. Bu durumda bu davanın konusu olan iddia, daha önce açılan tasarrufun iptali davasında savunma konusu olabilecek ve o dava dosyasında araştırılıp incelenecek ve tahkik edilerek sonucuna göre karar verilecek hususa ilişkin olduğundan davacının işbu davayı tasarrufun iptali davasından bağımsız ayrı bir dava olarak açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır" denilmiştir.
Somut olayda; dava dışı şirket tarafından davacıya devredilen taşınmazlar hakkında Denizli 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile tasarrufun iptali davası görülmüştür. Bu dosyada; davacının ..., davalıların ..., ... İnşaat ... Ltd. Şti. ve ... olduğu ve yargılama neticesinde 25/05/2021 tarihli karar ile davacı ...'ün davalı ... ... Ltd. Şti.'den olan alacağının gerçek bir alacak olduğu ispatlanamadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, istinaf başvurusu üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile esastan reddine dair karar verildiği, temyiz üzerine ise Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 18/04/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı onama ilamı sonrası kararın kesinleştirildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; tasarrufun iptali davasının yargılaması sırasında borcun gerçek bir borç olması gerektiğine ilişkin husus zaten inceleme konusu yapıldığından, 3. Kişi konumunda olan davacının iş bu menfi tespit davasını açmasında hukuki yarar bulunmadığına ilişkin ilk derece mahkemesi kararı isabetlidir.
Zira bu dava açılmasa idi, tasarrufun iptali davası reddedilip kanun yollarından geçerek kesinleştiğinden aynı hukuki sonuç haddizâtında meydana gelecekti.
Yukarıda belirtilen nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olması nedeniyle HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İnceleme konusu kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2- Peşin harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılaması için yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa ilk derece mahkemesince iadesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/2. maddesi gereğince ve Dairemizce dosya hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilmesi nedeniyle vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK. nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 28/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/10/2025

Dr. ...
Başkan
...
E imza
...
Üye
...
E imza
...
Üye
...
E imza
...
Katip ...
E imza