mahkeme 2023/2537 E. 2023/2242 K.

T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : .../... Esas, .../... Karar
KARAR TARİHİ : 12/10/2020

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-) ...
2-) Y...
VEKİLİ : Av....
Av. ...

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
KARAR TARİHİ : 20/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/10/2023

Davalı ... ... ... Kiralama AO vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... ... Akaryakıt İnşaat Tekstil Nakliye Mobilya Gıda Turizm İth. İhr. San ve Tic. Ltd.Şti. arasında15/10/2012/2013 vadeli emtia yangın, dahil-i su vd teminatları içeren ticari/sınai işletme sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigortalı konfeksiyon dikim atölyesi/fabrikasında bulunan malların ve makinelerin 13/05/2013 ve 13/06/2013 tarihlerinde meydana gelen yağışlar sonucu hasar gördüğünü, hasarın sigortalı işyerinin bulunduğu binanın yağmur iniş borularının ve yağmur oluklarının yağış sonrası fazla suyu taşımayarak geri tepmesi ve duvar diplerinden girmesi sonucu meydana geldiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalıya 13/06/2013 tarihli hasar için 120.800,26 TL, 13/06/2013 tarihli hasar için ise 12.495,59 TL ödeme yapıldığını, dava konusu hasarın gerçekleştiği fabrikanın hasar tarihindeki malikinin finansal kiralama şirketi olduğunu, taşınmazın ... ... ... Kiralama Anonim Ortaklığı ile diğer davalı olan Kares Konut... Ltd.Şti.arasında düzenlenen sözleşme uyarınca ... Konut...Ltd.Şti.ne kiralandığını, sigortalı ... şirketi ile ... Konut arasında düzenlenen sözleşme ile de sigortalıya bedeli karşılığında satıldığını/devredildiğini ve sigortalının kullanımına bırakıldığını, zararın binanın yapılışındaki/bakımındaki bozukluktan/ayıptan ileri gelmiş olduğunu, davalıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek 132.295,85 TL sigorta tazminatının 03/12/2013 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.
Davalı ... ... ... Kiralama AO vekili, davacının açmış olduğu işbu davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirket tarafından 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca kiracının seçimi ve talebi üzerine 3. şahıslardan satın aldığı veya başka bir suretle temin ettiği malin zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak ve belirli bir süre feshetmemek kaydı ile kira bedeli karşılığında kiracıya bırakmak amacıyla kiracı ile aralarında finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin, kiracısının seçimi ve talebi üzerine dava dilekçesinde belirtilen ... ili ... ilçesi ... Köyü'nde mukim 246 ada parselde kayıtlı taşınmazı ... 21. Noterliğinin 25/11/2011 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi ile diğer davalı ... Konut...Ltd.Şti.ne kiraladığını ve teslim edildiğini, müvekkili şirketin taşınmazın her ne kadar maliki olsa da söz konusu taşınmazın kiracı firmanın hakimiyetinde bulunduğunu, kullanma ve semerelerinden yaralanma hakkı bulunmayan kuru mülkiyete sahip müvekkili şirketin meydana gelen zarardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını, kiracının kiralanan malı 3.kişilere devir ve tesliminin sözleşme ile yasaklandığını, davacı şirketin sigortalısının müvekkili şirkete karşı ileri sürülecek geçerli bir hukuki sebebi olmaksızın taşınmazda faaliyet göstermesine rağmen zarara uğradığından bahisle zararın giderilmesi talebinde bulunmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmişti.
Davalı Kares ... Ya.İn. Ta. İn. Malz. Tic. Ve San, Ltd.Şti. davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; bilirkişi raporları da dikkate alındığında 13 Mayıs 2013 tarihinde meydana gelen ilk yağış nedeniyle ortaya çıkan 120.800,00 TL zarardan TBK 365'e göre kiracının yani sigortalının kusurunun olmadığı, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının doğduğu ancak 13 Haziran 2013 tarihinde meydana gelen yağış nedeniyle ortaya çıkan 12.495,59 TL zararda TBK 365'e göre bakım-onarımların dava dışı kiracı (sigortacı) tarafından yapılması gerektiğinin, zarardan dava dışı kiracının sorumlu olduğunun belirtildiği, bu nedenle zararın davalılardan tahsilinin mümkün olmayacağı dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, buna göre 120.800,26 TL alacağın ödeme tarihi olan 29/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf talebinde bulunan davalı ... Kiralama AO vekili, davacı sigorta şirketinin müvekkiline müracaat hakkının bulunmadığını, müvekkili şirketin kiraladığı ve kiracısı dışında birinin kullanımının yazılı iznine bağlı olduğu yerde dava dışı sigortalının müvekkili şirketin bilgisi dışında bulunduğunu, davacı şirketin sigortalısının müvekkili şirkete karşı ileri sürecek geçerli bir hukuki sebebi olmaksızın taşınmazda faaliyet gösterdiğini, bu nedenle zararın giderilmesinin talep edilmesinin iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, 6361 sayılı Yasa uyarınca ayıplı maldan müvekkilinin sorumlu olmadığını, somut olayda 6361 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması gerektiğini, halefiyet şartlarının oluşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, sigorta şirketi tarafında halefiyet ilkesine dayanılarak açılmış rücuen tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup verilen karar aleyhine davalı ... ... ...AO tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dava konusu hasarın meydana geldiği ... İli ... İlçesi ... ... 246 ada 2nolu parselde yer alan taşınmazın davalı ... ... İnş. Mal. San. Tic. ve San. Ltd.Şti. tarafından finansal kiralama sözleşmesi ile... Kiralama şirketinden kiralandığı, finansal kirlama sözleşmesi devam ederken kiracı ... ... İnş. Ltd.Şti ile dava dışı sigorta ettiren... İnş. Nak. Ltd.Şti arasında adi yazılı olarak 01/03/2013 tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin konusunun ... Şirketi tarafından leasing ile alınmış bulunan ve kredi borçları ödendiğinde Kares Şirketinin maliki olacağı taşınmazın ... şirketine bedeli karşılığında devrine ilişkin olduğu, sözleşmede taşınmazın 2.100.000 TL bedelle satışı konusunda tarafların anlaştıkları, ... şirketinin sözleşmenin imzalanması ile satış miktarı olan 2.100.000 TL'den toplam 1.460.535 TL kredi borcunun çıkarılması sonucunda kalan 640.000 TL'yi Kares şirketine ödeyeceği, ayrıca ödeme planı sunulan 1.460.535 TL kredi borcunun kalan taksitlerini de ödeyerek gayrimenkulün maliki olacağını, ... şirketinin finansal kiralama sözleşmesinin kiracısı konumuna geçerek kalan borçlardan sorumlu olacağı, şirketin sözleşmeye taraf olamaması durumunda kalan taksitlerden yine de sorumlu olacağı, taksitlerin tamamanı ödediğinde taşınmazın mülkiyetinin ... şirketine devredileceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazın, dava dışı ... şirketinin kullanımındayken 13/05/2013 ve 13/06/2013 tarihinde meydana gelen yağışlar nedeniyle dava dışı şirkete ait emtiaların hasar gördüğü, ... şirketi ile davacı sigorta şirketi arasında akdedilen ticari /sınai işletme sigorta poliçesine istinaden sigortalı şirkete ödeme yapan sigorta şirketi tarafından da meydana gelen hasarın binanın yağmur iniş boruları ve yağmur oluklarının yetersizliğinden kaynaklandığı yani binadaki ayıptan kaynaklandığı gerekçesiyle ödenen zarar bedelinin tahsilinin davalılardan talep edildiği anlaşılmaktadır.
Zarar, taşınmazın projesinde olmayan kaçak olarak yapılmış olan depo kısmında meydana gelmiştir.
Uyuşmazlık, dava dışı sigortalının mallarında meydana gelen zarar nedeniyle davalı finansal kiralama şirketinden meydana gelen zararın talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir (6361 sayılı Kanun m. 18). Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir (6361 sayılı Kanun m.23/1).
6361 sayılı Kanunun tarafların hak ve borçlarının düzenlendiği 24. maddesinde "(1) Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. (2) Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. (3) Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir." düzenlemesi; Kanunun zilyedliğin ve kiracılık sıfatının devri başlıklı 26. maddesinde ise "(1) Kiracı, kiracılık sıfatını veya sözleşmeden doğan hak veya yükümlülüklerini, kiralayandan yazılı izin almak kaydıyla devredebilir. Bu devir nedeniyle finansal kiralama sözleşmesinde yapılan kiracı değişikliği, ilgisine göre 21 inci veya 22 nci madde çerçevesinde tescil edilir veya şerh olunur. (2) Konut finansmanı kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde kiracı, kiralayana bilgi vermek, diğer finansal kiralama işlemlerinde ise sözleşmede hüküm bulunmak kaydıyla finansal kiralama konusu malın zilyetliğini bir başkasına devredebilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, davalı... Kiralama şirketi ile diğer davalı ... Şirketi arasında dava konusu taşınmaza ilişkin finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, söz konusu sözleşmenin 14.maddesinde kiracının, kiralananı üçüncü şahıslara devretmeme, kiralayanın yazılı izni olmaksızın üçüncü şahısların kullanımlarına ve yararlanmasına terk etmeme yükümlülüğünün öngörüldüğü halde davalı... Kiralama şirketinin izni olmaksızın davalı Kares Şirketi tarafından taşınmazın kullanımının davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... şirketine 01/03/2013 tarihli mülkiyetin devrini de öngören sözleşme ile devredildiği, davacı sigorta şirketinin halefi olduğu ... şirketinin taşınmazı, finansal kiralama sözleşmesine konu olduğunu bildiği halde kanuna aykırı olarak devraldığı ve kullandığı anlaşılmaktadır.
TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
Bu itibarla, somut olayda davacı sigortacının haklarına halef olduğu sigortalı ... şirketinin dava konusu taşınmazda davalı finansal kiralama şirketine karşı haklı ve hukuki bir kullanım hakkına sahip olmadığı, sigortalının taşınmazı kullanımının haksız olduğu nazara alındığında davalı finansal kiralama şirketine yönelik taşınmazdaki yapım/bakım eksikliğinden meydana gelen zararın tazmini için işbu davanın açılmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, her ne kadar davalı finansal kiralama şirketi binanın maliki konumunda bulunsa da davacının sigortalısının taşınmazı kullanımının geçerli bir hukuki nedene dayanmadığı, haksız kullanım olduğu anlaşılmakla, davalı ... Anonim Ortaklığı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.
Bu nedenle, davalı ... Anonim Ortaklığı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi hükmün kaldırılarak söz konusu davalı yönünden davanın reddine dair yeniden hüküm kurulmasına, istinaf başvurusunda bulunmayan diğer davalı yönünden kurulan hükmün aynen korunmasına karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-) Davalı ... Anonim Ortaklığı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK m. 353/1-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre;
1-) Davanın ... Anonim Ortaklığı yönünden REDDİNE,
2-) Davalı ... ... İnş. Mal. San. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden davanın KISMEN KABULÜNE, buna göre 120.800,26 TL alacağın ödeme tarihi olan 29/11/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... İnş. Mal. San. Tic. Ve San. Ltd. Şti.' den alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-) Alınması gerekli 8.251,87 TL harçtan peşin alınan 2.276,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.975,47 TL nispi karar ve ilam harcının davalı ... ... İnş. Mal. San. Tic. Ve San. Ltd. Şti. 'den alınarak hazineye irad kaydına,
4-) Davacı tarafından sarf edilen 2.221,00 TL yargılama giderinin kısmen kabul oranına göre hesap edilen 2.012,80 TL'sinin ve 2.276,40 TL peşin harç, 25,20 TL başvurma harcı, 3,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.318,20 TL harcın davalı ... Konut İnş. Mal. San. Tic. Ve San. Ltd. Şti.' den alınarak davacıya verilmesine, davalı ... ... İnş. Mal. San. Tic. Ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-) Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 15.426,02 TL vekalet ücretinin davalı ... ... İnş. Mal. San. Tic. Ve San. Ltd. Şti.nden alınarak davacıya verilmesine,
6-) Davalı ...... Anonim Ortaklığı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 21.327,33 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Anonim Ortaklığı'na verilmesine,
7-) Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,
II-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca peşin alınan istinaf karar harcının davalı ... Anonim Ortaklığına talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
III-) Davalı ... Kiralama AO tarafından yapılan 148,60 TL istinaf yargılama giderinin davacından alınarak davalıya verilmesine,
IV-) Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/10/2023

...
Başkan
...
e-imzalı
...
Üye
...
e-imzalı
...
Üye
...
e-imzalı
...
Katip
...
e-imzalı