mahkeme 2025/430 E. 2025/1014 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025
KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/04/2025
KARAR TARİHİ : 15/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı/borçlu taraf ile müvekkili arasında franchising sözleşmesine dayanan ticari ilişki bulunduğunu, sözleşme uyarınca davalı tarafın müvekkili firmadan ürün alımı yaparak bu ürünlerin satımını gerçekleştirdiğini, davalı tarafın franchising ilişkisi sona ermiş olmasına rağmen cari hesapta yer alan borcunu ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla ... 5. Genel İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyasıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davalının (borçlunun) haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın likit olduğu göz önüne alınarak, davalının (borçlunun), asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra- inkar tazminatına mahkum edilmesine, müvekkilinin mağdur olmaması sebebiyle davalı yanın malvarlığına öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatteyse gösterilecek teminat bedeli karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ve yetki itirazları bulunduğunu, Davacı şirketin, ... sözleşmesini kötüye kullanarak, ... verdiği firmalara sürekli olarak haksız olarak ceza uygulayarak tahsilat yapmakta olduğunu, Davacı tarafın, müvekkiline uyguladığı haksız cezayı, cari ilişkiye eklediği için müvekkilinin cari ilişki de borçlu gözüktüğünü, cari hesabın ise davacı tarafından tek taraflı olarak tutulmakta olduğunu, taraflar arasında akdedilmiş olan ... sözleşmesinin 8.2. Maddesi uyarınca, müvekkilinden alınacak ürünlerin bedelinin ödeneceği ya da satışına izin verileceği hüküm altına alındığını, ardından ise davacı şirketin iş bu akde aykırı davranmak suretiyle müvekkilinden aldığı ürünlerin bedelini ödemediğini, Müvekkili ...'ın ticari işletme olmadığını esnaf olduğunu, tutulan defterlerinin de tacirlere yönelik defter değilde şahıslara yönelik defter olduğunu belirterek dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine, müvekkili tarafından, davacı şirkete ödenen devir parasının faturalandırılıp faturalandırılmadığı konusunda davacı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesine müzekkere yazılarak, faturalandırılmadan kazanç sağlanmış olması halinde davacı şirketin ihbar edilmesine, davanın tüm hüküm ve sonuçlarıyla beraber reddine, vekil edene uygulanan ceza miktarının ... Sebebiyle iptaline, talepleri kabul görmeyecek ise müvekkiline uygulanan ceza miktarının fahiş yüksek olması sebebiyle hakkaniyet indirimi ile indirilmesine, müvekkili tarafından gönderilen ürünlerinin değerinin tespiti ile takas/mahsup taleplerinin kabulüne, davacı tarafın kötü niyetli takibi sebebiyle, %20 'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacı tarafından, davalı aleyhine, ... 5. Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine karşı, davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Mahkememizce öncelikle görev hususu değerlendirilmesi gerekmiş olup; HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Somut olayda, celp edilen vergi kayıtlarına göre davalının tacir olmadığından her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi, taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı bu hususla ilgili yargılama yapma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davada mahkememizin görevsiz olması ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunması nedeniyle; davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince usulden (görev yönünden) REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yasal süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin hatırlatılmasına
4-Yargılama harç ve giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece hüküm ve nazara alınmasına,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde .... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır