mahkeme 2025/1250 E. 2025/1129 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :

DAVA : Kıymetli Evrak İptali
DAVA TARİHİ : 06/10/2025
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin lehtar olduğu, keşidecisi ... Manifatura Mefruşat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan üç farklı tacir çekinin ... kargo firmasıyla 29.09.2025 tarihinde ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. adına .../... adresine gönderildiğini, kargo firmasında transfer sürecinde çeklerin kaybolduğunun tespit edilmiş olup yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin hem 70.740 TL, 71.560 TL ve 54.540 TL değerindeki çeklerden alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın açılması zaruriyeti hasıl olduğunu, ... Bankası A.Ş. .../... Şubesi'nin, ... seri numaralı, 70.740 TL bedelli ve ... Bankası ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 71.564 TL bedelli çeklerin iptali için gerekli başvurunun yapılması zarureti arz ettiğini, arz ve izah edilen nedenler ve re'sen dikkate alınacak olan hususlar doğrultusunda tedbir talebinin kabulüne, çeklerin hüküm verilerek iptal edilmesini, iptali talep edilen çeklerin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı ödemenin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir (...).6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (...). Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek. TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680. madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir.Somut olayda iptali talep edilen çeklerin aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına karşılık dava dışı keşideciler tarafından davacıya gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktadır. Talebe konu çeklerin lehdar olarak davacı adına yazıldığı belirtilmişse de çekler henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Nitekim ... 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/E. 2012/K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir. Bu durumda, davacının hamil olmadığı çekler yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın ve ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ve ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra talep halinde 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 07/10/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır