mahkeme 2023/646 E. 2024/656 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. .../ ...
Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/07/2023
KARAR TARİHİ : 06/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.10.2022 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... yabancı plaka sayılı aracın; ... ili ... ilçesi ... Yolu Caddesi üzerinde sol şeritte seyir halinde olan müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, çarpma sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın, yabancı plakalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki aracın, en sağ şeritte seyir halinde iken sinyal vermeden ve dönüş kurallarına riayet etmeden kontrolsüzce ve aniden sola dönüş yapması neticesinde gerçekleşmiş olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, kaza sonrası müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin aracının, davalıya ait aracın yabancı plakalı olması nedeniyle Motorlu Taşıt Bürosu tarafından tamir edildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı açısından da Motorlu Taşıt Bürosuna başvuruda bulunulduğunu ve 7.541 TL ödeme yapılmış ise de söz konusu ödemenin müvekkilinin aracında meydana gelen zararı gidermediğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararı ödeme tutarından çok daha fazla olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen maddi zararların tazmin edilebilmesi amacı ile işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, kaza nedeniyle gerçekleşen zarardan motorlu taşıt bürosunun sorumlu olduğunu, ... Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 2. bölüm 5. maddesinde: "Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder." düzenlemesi getirildiğini, yabancı plakalı motorlu araçların, şayet milletlerarası geçerli olduğunu, Türkiyede de kabul edilen sigortaları (yeşil kart sigortası) varsa, bu araçların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararların, zorunlu trafik sigortası güvencesinde olacağını, bu şekilde yabancı plakalı araçların ülkemizde vereceği zararlarla alakalı faaliyette bulunmak üzere ... Motorlu Taşıt Bürosu kurulmuş olup bu tarz davalarda husumetin ... Motorlu Taşıt Bürosu'na yöneltilmesi gerektiğini, nitekim Yargıtay Kararlarının da bu yönde olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın çözümü amacıyla davalı taraf ile dava şartı arabuluculuk görüşmeleri de yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; müvekkiline ait araçta meydana gelen 1.000,00-TL değer kaybı tazminatının (belirsiz alacak davası) davalıdan tahsiline dair açılan davanın kabulüne, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı zararı miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına, her türlü başvuru, yargılama gideri, bilirkişi ücreti ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İkame edilen işbu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini, 28.06.2008 gün ve Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre çalışma usul ve esasları düzenlenmiş olan müvekkilinin büro, yabancı ülke ve yeşilkart Büroları( Emsal Bürolar)ile yaptığı ... anlaşma çerçevesinde yabancı plakalı araçların ...’de karşılaştıkları kazalarda şayet geçerli bir Yeşil Kart sigortaları mevcutsa Yeşil Kart sigortacıları adına kusur esasına göre zarar gören üçüncü şahısların hasarlarını Türk mevzuatına göre tedvir ettiğini, müvekkilinin büro yabancı araçların ülkemizde sebebiyet verdikleri kazalarda ortaya çıkan hasarların tedvirinde, bu araçların sahip veya sürücüleri adına hareket etmeyip kaza tarihini kapsayan geçerli yeşil kart sigortaları olması halinde yabancı sigorta şirketi adına hareket ettiğini, bu durumda Karayolları Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketi adına mali sorumluluk sigortası limit ve şartları çerçevesinde müvekkili Büro’nun sorumluluğu doğduğunu, hasar gören araca ilişkin müvekkili kurum bünyesinde nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, ... Ekspertiz tarafından düzenlenen 17.01.2023 tarihli ekspertiz raporuna istinaden belirlenen 7.541,00-TL değer kaybı bedelinin, ... Motorlu Taşıt Bürosu tarafından 31.01.2023 tarihinde davacı vekili ... hesabına ödendiğini, ayrıca 18.01.2023 tarihinde davacı asil ... hesabına ödenen 31.555,00-TL maddi hasar tazminatının poliçe teminat limitleri dahilinde gözetilmesini talep ettiklerini, zarar gören araçta meydana gelen “değer kaybı”nın belirlenebilmesi için bazı kriterlerin incelenmesi ve bu kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması gerektiğini, bu kriterlerin '' Aracın modeli ve yaşı (zarar gören aracın modeli ve kullanım süresi hesaplamada dikkate alınması gereken bir kriterdir). ,Kullanım şekli (aracın ticari mi, hususi mi, insan taşımada mı, yük taşımada mı kullanıldığının bilinmesi gerekmektedir), Aracın yetkili bir serviste ve orijinal parçalarla onarılıp onarılmadığı (araç yetkili bir serviste ve yine orijinal parçalarla onarılmış olduğundan değer kaybından bahsedilmesi mümkün olmayacaktır), Onarımı/Değişimi yapılan parçaların ne kadarlık bir kısmının araç üzerinde değer kaybı meydana getirecek nitelikte olduğu (Araç üzerinde onarılan/değiştirilen her parça değer kaybına etki etmeyecektir. Far, lastik, jant, tampon, elektrik aksamı gibi sökülüp takılabilir parçalar nedeni ile meydana gelen hasarlar değer kaybı hesabında dikkate alınmamalı, bu tür hasar bedelleri toplam hasar bedelinden düşülerek hesaplama yapılmalıdır.) Oluşan hasarın aracın orijinalliğini etkileyip etkilemediği, Aracın daha önce değer kaybına uğrayacak bir kazaya karışıp karışmadığı (aracın başka bir kazaya karışıp karışmadığı önemli bir kriterdir) Gerçekleşen kaza sonucunda araç sahibinin bir kayba uğrayıp uğramadığı, Aracın alındığı faturası ve aracın o dönemdeki fiyat ve aradaki fark, '' şeklinde olduğunu, tüm bu kriterlerin hassas bir şekilde araştırılması gerektiğini ve bir değer kaybı mevcut ise gerçek değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, hasarlı aracın eski hasarlarının araştırılması gerektiği, müvekkili kurumun sorumluluğunun, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, başvuran tarafın zararı giderilerek müvekkili şirket nezdinde muaccel bir alacak oluşmadığının, müvekkili şirket sorumluluğunu yerine getirdiğinden temerrüde düşmesinden bahsedilemeyeceğinin açık olduğunu, bu sebeple başvuranın faiz taleplerinin reddini arz ve talep ettiklerini, işletenin faiz ile ilgili yükümlülüğünün ise, kazaya karışan aracın kullanım amacına göre belirleneceğini, kazaya karışan aracın hususi nitelikte bir araç olduğunu, ticari kullanımının söz konusu olmadığını, sigorta kuruluşunun faiz ile ilgili yükümlülüğünün yasal faiz olacağını belirterek davanın reddi ile, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER; Kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, ... Motorlu Taşıt Bürosu hasar dosyası, ... Merkezi kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 01/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle değer kaybından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce, taraflaca dayanılan deliller toplandıktan sonra dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve celp edilen deliller kapsamında, meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumlarının ve davacının varsa talep edebileceği araç değer kaybından kaynaklı zararın tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişilerin 17/02/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. 17/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, tam olarak çarpışma yerinin sağ şerit üzerinden sol şeride geçişi esnasında
gerçekleştiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı kanun madde 84-" Araç sürücüleri trafik kazalarında… g) Şeride tecavüz etme ..Hallerinde asli kusurlu sayılırlar..." ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili 53. Maddesinde Dönüş Kuralları başlıklı kanun madde 53- b) Sola dönüşlerde sürücüler;" 1. Sola dönüş işareti vermeye,2. yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yaklaşmaya, … zorunludurlar. " ile aynı kanunun ilgili Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı kanun madde 47-d) "Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya
yükümlülüklere, (Tedbirsiz) Uymak zorundadırlar" kuralını ihlali ile kazanın oluşumunda plakalı araç sürücüsü ... ın Asli Yönden ve %100 (yüzdeyüz) Oranında Kusurlu olduğu, ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın ise sol şerit üzeri doğru
istikamette seyrettiği ve kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, dava konusu araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 13.000.00 TL değer kaybı hesap edilmekle beraber ; davalı tarafından 7.541,00 TL ödeme yapıldığı gözetildiğinde ; 13.000,00 TL – 7.541,00 TL = 5.459,00 TL bakiye alacağı hesap
edildiği yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Davacı vekili 29/04/2024 tarihli dilekçe ile özetle; dosyanızdaki talepleri ıslah dilekçesi ile 4.459,00 TL artırarak ıslah ettiklerini belirterek 5.459,00 TL araç değer kaybının davalıdan kaza tarihi olan 01.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;01/10/2022 tarihinde, kazaya konu araçların ... yolu istikametine doğru yolu üzerinde seyrettikleri esnada, yolun sağ şeridi üzerinde seyreden ... plakalı araç sürücüsünün çarpışma konumuna göre orta ayırıcı geçiş kısmından geri istikamete beyana göre karşı istikametin girilmez olan kesime doğru sola dönüş manevrası için sol şeride geçiş yapmak istediği esnada aracının sol ön yan kısımları ile sol şerit üzerinde seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpışmaları neticesi meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, Mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise kazada kusurunun bulunmadığı tespit edildiği, ... Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik gereğince yurt dışında sigortalanmış bulunan davaya konu ... plakalı aracın ülke sınırları içinde meydana getirdiği zararlar bakımından davalının sorumlu olduğu, meydana gelen kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı,
yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde 13.000,00 TL değer kaybı zararı oluştuğu, davalı tarafından davacıya değer kaybı talebi doğrultusunda 31.01.2023 tarihinde 7.541,00-TL ödeme yapıldığı, bu duruma bakiye 5.459,00-TLdeğer kaybı zararından davalının sorumlu olduğu, davalıya dava tarihinden önce yapılan başvurunun 16/01/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, buna göre 27/01/2023 tarihinde temerrütün oluşacağı anlaşılmakla, Mahkememizce davanın kabulü ile, 5.459,00-TL değer kaybından kaynaklı maddi tazminatın 27/01/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 5.459,00-TL değer kaybından kaynaklı maddi tazminatın 27/01/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 345,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 81,65-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 5.459,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 654,15-TL harç, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti ve 203,50-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 3.257,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024

Katip
e-imzalı

Hakim
e-imzalı