mahkeme 2023/1262 E. 2024/1124 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
2-
VEKİLİ : Av.
3-
VEKİLLERİ : Av.
Av.

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/12/2023
KARAR TARİHİ : 05/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ...'nın 06/11/2019-07/08/2023 tarihleri arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını,07/08/2023 tarihi itibari ile emekliye ayrıldığını, ...'nın 06.11.2019 - 31.12.2019 tarihleri arasında davalı ... Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. San. Tic. A.Ş., 01.01.2020 - 30.06.2020 tarihleri arasında davalı ... Özel Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti., 01.07.2020 - 30.04.2021 tarihleri arasında davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti., 01.05.2021 - 07.08.2023 tarihleri arasında dava dışı ... Özel Güvenlik Ltd. Şti. Şirketleri nezdinde ... 2. Bölge Müdürlüğünde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, çalıştığı döneme ilişkin olarak 87.242,59 TL işçiye ödendiğini, işçinin çalıştığı şirketlerden dava dışı ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.'den brüt 53.222,14 TL kesilerek tahsil edildiğini, kalan 34.687,71 TL'nin tahsilinin sağlanamadığını, bu bedellerin talep edilmesine rağmen davalı şirketlerin herhangi bir ödeme yapmadığını, davalıların söz konusu sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, bahsi geçen işçilik alacaklarını ödemeyerek teşekkülün toplamda 34.687,71 TL tahsil edilemeyen ödeme yapmak zorunda kalmasına neden olduklarını belirterek davalı şirketlerin işçisi olarak çalışan dava dışı ... isimli işçiye ödedikleri kıdem tazminatı tutarının 34.687,71 TL'lik kısmının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Dava dışı işçilerin asıl ve tek işvereninin davacı şirket olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının rücu talebinin zamanaşımına uğramış olup rücu zamanaşımı def'i ile birlikte davanın reddi gerektiğini, müvekkili ile davacı tarafın sorumluluğu ilgili yasal düzenlemeler ve ... kararları uyarınca yarı yarıya ve devir esnasındaki işçinin müvekkil şirketten aldığı ücret seviyesiyle sınırlı olduğunu, davacı tarafından müvekkili temerrüte düşürülmediğinden ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edilmesi yerinde olmadığını, temerrüt için ihtar koşulu olduğunu, müvekkilinin dava tarihinden önce temerrüte düşürülmediği dikkate alındığında ödeme tarihinden itibaren değil de en erken temerrüte düşürüldüğü dava tarihinden itibaren faizin başlaması gerektiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ve hakdüşürücü süreye ilişkin def'i ve/veya itiraz talepleri olduğunu, her davalı yönünden dava dışı işçinin çalışma dönemine göre, var ise ayrı ayrı sorumluluğu söz konusu olduğu, davacı da bu yönde dava ve talep konusu yaptığını, davacının tüm miktar yönünden tüm davalılara rücu ettiğini, bu nedenle; öncelikle, davanın usulden reddine karar verilmesini, tüm davalılar "yönünden dava değeri üzerinden dava açıldığının esas alınması gerektiğini, dava dışı işçi ...'ya, asıl işveren sıfatıyla, davacı ... Elektrik İletim A.Ş. ve alt işveren sıfatıyla müvekkil şirkette, 01.07.2020 — 30.04.2021 tarihleri arasında özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, 30.04.2021 Tarihinde de müvekkili ile davacı ... Elektrik İletim A.Ş. arasındaki hizmet ilişkisinin sona ermesiyle dava dışı işçi ...'nın iş sözleşmesi “Kod 18: İşin Sona Ermesi” ile fesih edildiğini, dava dışı ...'nın tazminat ödemesinden bizzat asıl işveren ... Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (...) sorumlu olduğunu, dava konusu kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, müvekkilinin ihale süresinin sona ermesi nedeniyle, asıl işverenle hizmet ilişkisi sona ermiş olduğunu, devirden sonraki sorumluluk yönünden ise iki yıllık sürenin geçtiğini, müvekkilinin sadece kendi dönemindeki çalışmalardan, dava dışı işçinin müvekkilinde son almış olduğu ücret dikkate alınarak sorumlu olacağı ve bu sorumluluğun % 50'sinin müvekkil şirkete ve % 50 sinin de davacı asıl işverene ait olacağı hususlarının dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER : Hizmet sözleşmeleri, şartnameler, ... kayıtları, Vergi Dairesi kayıtları, dekont ve ödeme evrakları, arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçi ...’nın davacı asıl işveren tarafından hizmet alım sözleşmesi kapsamında ödediği kıdem tazminatının rücuen alt işveren davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği, alt işveren davalıların sorumlulukları, ödenen kıdem tazminatı miktarından davalıların ne oranda sorumlu olacaklarının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşıldı.Davacı asıl işveren ile davalı alt işverenler arasında düzenlenen hizmet sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerin sorumluluk miktarları ve davacının rücuen alacak miktarının belirlenmesi için Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişisinden rapor talep edildiği,15/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dosyası ve ibraz edilen deliller değerlendirildiğinde; Koşulların oluşması halinde rücuen tazminat isteminde; ... Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. San. Tic. A.Ş. bünyesinde 06.11.2019 - 31.12.2019 tarihleri arasında çalıştığı görüldüğünden bu döneme isabet eden kıdem tazminatı tutarı sorumluluğunun 3.475,20 TL, ... Özel Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti., bünyesinde 01.01.2020 -30.06.2020 tarihleri arasında çalıştığı görüldüğünden bu döneme isabet eden kıdem tazminatı tutarı sorumluluğunun 11.712,73 TL, ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti. bünyesinde 01.07.2020 - 30.04.2021 tarihleri arasında çalıştığı görüldüğünden bu döneme isabet eden kıdem tazminatı tutarının 19.499,76 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, tarafların bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçesi sundukları görülse de, yeniden rapor alınmasını gerektirir bir husus bulunmadığından itirazların reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesiyle, davalı şirketlerin kamu ihale kanunu uyarınca davacı teşekkülden hizmet alım ihalesi kapsamında üstlendikleri işin yerine getirilmesi sırasında dava dışı işçi ...'yı bünyelerinde istihdam ettirdiklerini, müvekkili tarafından dava dışı işçi'nin bu çalışmaların karşılığında işçilik alacağı adı altında 87.242,59 TL ödendiğini, işçinin çalıştığı şirketlerden dava dışı ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.'den ödenen ücretin brüt 53.222,14 TL'lik kısmının tahsil edildiğini, kalan 34.687,71 TL'nin tahsilinin sağlanamadığını belirterek bakiye kısmın hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı alt işverenlerden tahsilini talep ettiği,davalıların açılan bu davanın reddini savundukları anlaşılmıştır. ... kararlarında da belirtildiği üzere hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olup, bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin ediminin ise sözleşme bedelinin ödenmesi olarak tanımlanmaktadır.Davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılması gereken işin yüklenici işçisi tarafından yerine getirildiği, iş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı olmayıp, ... kayıtları da bu durumu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır.İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödendiği durumda; işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde,asıl işverenin işçiye ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep etme hakkının kabulü gerekmektedir.
Somut olayda davacı tarafından düzenlenen ihale kapsamında imzalanan hizmet sözleşmelerinde işçilere ödenecek işçilik alacaklarından dolayı tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, idarenin bu ödemeler nedeni ile sorumluluğunun
bulunmadığı anlaşıldığından, dava dışı işçinin, iş akdinin feshinden kaynaklı davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen 87.242,59 TL kıdem tazminatından bakiye kalan 34.687,71 TL'nin davalıların sorumluluğunda olduğu, dosya arasında bulunan 15/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda,ödenen kıdem tazminatından davalıların sorumlu oldukları miktarlar hesap edilmiş olup,yapılan hesaplamalar mahkememizce de uygun bulunarak, davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1- Davanın KABULÜ İLE, A-) 19.499,76 TL'nin 12/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri AŞ.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, B-) 11.712,73 TL'nin 12/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik San.tic. Ltd Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, C-) 3.475,20 TL'nin 12/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Özel Güv.enlik Ve Koruma Hiz. San.ticaret Anonim Şirketi'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 2.369,51 TL harçtan, peşin alınan 592,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 1777,13 TL harcın,177,71 TL'lik kısmının davalı ... Özel Güv.enlik Ve Koruma Hiz. San.ticaret Anonim Şirketi'den, 586,45 TL'lik kısmının davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik San.tic. Ltd Şti'den,1012,97 TL'lik kısmının ise davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri AŞ.'den tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, davacı tarafından başlangıçta ödenen 592,38 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı toplamı olan 862,23 TL'nin 86,22 TL'lik kısmının davalı ... Özel Güv.enlik Ve Koruma Hiz. San.ticaret Anonim Şirketi'den, 284,53 TL'lik kısmının davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik San.tic. Ltd Şti'den,491,48 TL'lik kısmının ise davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri AŞ.'den tahsili alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Dosya kapsamında davacı tarafından yatırılan 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 611,00 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 3.111,00 TL yargılama giderinin,311,10 TL'lik kısmının davalı ... Özel Güv.enlik Ve Koruma Hiz. San.ticaret Anonim Şirketi'den, 1.026,63 TL'lik kısmının davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik San.tic. Ltd Şti'den, 1.773,27 TL'lik kısmının ise davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri AŞ.'den tahsili davacıya VERİLMESİNE,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.200,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin,320,00 TL'lik kısmının davalı ... Özel Güv.enlik Ve Koruma Hiz. San.ticaret Anonim Şirketi'den, 1.056,00 TL'lik kısmının davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik San.tic. Ltd Şti'den, 1.824,00 TL'lik kısmının ise davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri AŞ.'den alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin,3.000,00 TL'lik kısmının davalı ... Özel Güv.enlik Ve Koruma Hiz. San.ticaret Anonim Şirketi'den, 9.900,00 TL'lik kısmının davalı ... Özel Koruma ve Güvenlik San.tic. Ltd Şti'den, 17.100,00 TL'lik kısmının ise davalı ... Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri AŞ.'den alınarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı ,davacı ve tüm davalılar yönünden 2024 yılı istinaf parasal sınır itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır