Karar Detayı

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/
KARAR NO : 2025/

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

ASIL DAVA

DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit

BİRLEŞEN ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2021/ ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit/Alacak
ASIL DAVA TARİHİ : 25.08.2021
BİRLEŞEN DAVA
TARİHİ : 14.10.2021
KARAR TARİHİ : 12.02.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21.02.2025

Mahkememizdeki menfi tespit davası ile birleşen davada alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA :Davacı .... ... vekili, müvekkilinin ... Eczanesi isimli işletmenin sahibi olduğunu, davalı şirket ile müvekkili arasında ilaç ve diğer sağlık ürünlerin alım-satımı konusunda ticari ilişki bulunduğunu, davalı şirketin müvekkiliyle olan ticari münasebetini satış temsilcisi ... ile sürdürdüğünü, davalı şirket çalışanı ...'nin müvekkilin alımlarının yüksekliği nedeniyle müvekkiline "yapmış olduğu tüm alışverişlerin sonucu olarak 1.800.000,00-TL tutarlı - iskontonun çalışanı olduğu, ... ... Ecza Deposu Anonim şirketi'nin merkez bütçesinden tanımlanacak olan bütçe ile davalı şirketin ... Şubesi tarafından yapılacağını" davalı firma adına beyan ve taahhüt ettiğini, ayrıca söz konusu tanımlanan ve uygulanacak olan iskontoya ilişkin cari hesap ile iskontonun uygulanması arasındaki borç miktarı anlamındaki farkın herhangi bir bildirim, kayıt ve şart taşımaksızın davalı şirketin merkez bütçesi tarafından kapatılacağını ifade ettiğini, müvekkilinin de davalı şirketin satış temsilcisi sıfatıyla çalışan ...'nin beyan ve taahhütlerine itibar ederek mutabık kaldığını, buna ilişkin olarak da davalı alacaklı şirketin çalışanı ... söz konusu iskontonun uygulanmasına binaen müvekkilinden 1.800.000,00-TL tutarında eksik bono aldığını ve davalı firmanın iskonto vaadine uygun bir görünüm sağladığını, eksik alınan bonoların 2020 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları ile 2021 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin cari hesabına karşılık gelecek tarihler olduğunu, müvekkilinin bu mutabakata itibar ederek ticari faaliyetine devam ederken, davalı firmanın kendi sisteminde müvekkili için tanımladığı sayfaya girdiğinde bakiye borç miktarının düştüğünün gözlemlendiğini, ancak söz konusu bakiye borcun hangi açıklama ile düşürüldüğüne dair bir bilgi-açıklama bulamadığını, sonrasında müvekkilinin imzasını içermeyen ve müvekkilince keşide edilmişçesine düzenlenip sisteme taranan toplam miktarın şimdilik 1.900.000,00-TL olan sahte bonoların varlığını tespit ettiğini, söz konusu sahte bonoların toplam miktarının ne kadar olduğu hususunun sistemi inceleyecek olan bilirkişi marifetiyle tespitinin yapılabileceğini, sahte bonoların sistemde tahsilinin gerçekleştirildiğini, ayrıca 2020 Ocak-2021 Temmuz arasın düzenlenen faturaların naylon fatura olduğunu, faturalar içeriği herhangi bir malın tarafına teslim edilmediğini, davalı tarafından müvekkili aleyhine icra takibine konu edilen bonoların davalının yapmayı taahhüt ettiği iskontonun teminatı olaarak düzenlendiğini, bedelsiz olduğunu belirterek dava konusu bonolardan ve bonolara dayalı icra takibinden dolayı davacının davalıya borcu olmadığının tespitine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... ... Ecza Deposu AŞ vekili, dava konusu bonoların geçersizliğinin iddia edilmediğini, bonoların "malen kaydını" içerdiğini, bu ibare malın teslim alındığına delil olduğunu, davacının iddialarının gerçek olmadığını, iskonto (ciro primi) alacağı iddiasını yazılı delille ispatı gerektiğini, sahte olarak düzenlendiği iddia edilen bu bonoların, davacı tarafından cari hesap borcu karşılığında müvekkili şirkete verildiğini, vadesinde ödendikten sonra kendisine iade edilen bonolar olduğunu, davalı çalışanı ...'nin müvekkili borçlandırma yetkisinin olmadığını, dolayısıyla davacı ile aralarında imzalanan protokolün bağlayıcılığının olmadığını, ayrıca ticari ilişkide müvekkilinin davacıya iskonto pirim alacağı uygulayarak davacının cari hesap borcundan düştüğünü belirterek davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN (... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/ ESAS 2022/ ESAS SAYILI) DAVA:
Davacı ... ... Ecza Deposu AŞ vekili, davalının 2014 yılından beri müvekkili şirketten ilaç ve ürün alımı yaptığını, davalının yapmış oluğu ilaç ve ürün alımlarının karşılığında ödemeleri yakın zamana kadar oldukça düzenliyken Ekim 2020 ayından itibaren aksatmaya başladığını, davalının yapmış olduğu ilaç iadelerinin cari hesaptan düşüldüğünü, borcuna karşılık alınan dört adet bononun vadesinde ödenmediğinin icra takibine konu edildiğini, bu bonolara dayalı davalı borçlunun açmış olduğu menfi tespit davasının asıl dava (Mahkememiz 2021/... E. sayılı) dosyasında görülmekte olduğunu, davalının ticari ilişkide satın almış ve bonoya bağlanmamış cari hesap borç bakiyesinin 553.596,01 TL olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL'nin 14.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı/karşı davalı vekili, 11.04.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle alacak tutarını artırarak 553.321,83 TL'nin 01.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı/karşı davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:Davalı karşı davacı vekili, müvekkili tarafından bonolara dayalı başlatılan icra takibinden dolayı ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/ E. Sayılı menfi tespit davasının derdest olduğunu, davacının müvekkili hakkında düzenlenen sahte bonoları cari hesaptan tahsil ettiğini, ayrıca bir kısım düzenlediği faturalarda yer alan malı müvekkiline teslim etmediğini, sahtecilik resmi evrak düzenleme ve kullanma, suçlarından suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava, bonolara dayalı icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının; birleşen dava ise, alacak istemine iişkindir.Davacı/birleşen davanın davalısı İ.... ... (... Eczanesi) ile davalı/birleşen davanın davacısı ... ... AŞ (şirket) arasında ilaç emtiası alım satımına dayalı ticari ilişkinin bulunduğu, ticari ilişkinin şirketin satış temsilcisi ... aracılığıyla yürütüldüğü, ...'nin ilaç alımlarının yüksekliği nedeniyle şirket adına iskonto taahhüdünde bulunduğu, bunun teminatı olarak dava konusu bonoların alındığı, ancak iskonto taahhüdünün yerine getirilmediği, bedelsiz kalan bonoların takibe konu edildiği iddia edilerek asıl davaya konu bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istenmiş, davalı/birleşen davanın davacısı şirket ise, satım temsilcisi olan ...'nin iskonto uygulama yetkisinin olmadığını, bonoların teslim edilen ürünlere karşılık alındığını belirterek asıl davanın reddini savunmuş; birleşen davasında ise, asıl davaya konu edilen bono bedellerinin cari hesaptan mahsubunda kalan cari hesap alacağının tahsilini istemiş, davalı ise, faturalar içeriği malın teslim edilmediğini, asıl davaya konu bonolar dışında sahte olarak düzenlenen bir kısım bono bedellerinin cari hesaptan mahsup edildiğini, konuyla ilgili savcılık tahkikatının olduğunu, cari hesaptan dolayı borcun olmadığını belirterek birleşen davanın reddini istemiştir.Dava konusu ... 14. İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra takip dosyasında; takip alacaklı şirket tarafından ... ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibine girişildiği, icra takibine dayanak olarak ... ...'nin keşidecisi, .....AŞ'nin lehtarı olduğu 30.04.2021 tanzim ve 02.07.2021 vade tarihli 214.000 TL; 30.04.2021 tanzim ve 16.07.2021 vade tarihli 214.000 TL; 30.04.2021 tanzim ve 30.07.2021 vade tarihli 215.453 TL bedelli ve 31.05.2021 tanzim ve 18.07.2021 vade tarihli 149.237 TL bedelli her biri ihdas nedeni malen olan bonoların gösterildiği anlaşılmaktadır.Davalı Şirket çalışanı ... imzalı 25.05.2021 tarihli adi yazılı belgeyle davacının yapmış olduğu tüm alışverişlerin sonucu olarak 1.800.000,00-TL tutarlı - iskontonun çalışanı olduğu, davalı şirket tarafından karşılanacağını taahhüt edildiği görülmüştür.Asıl davada öncelikli uyuşmazlık davalı şirket çalışanının taahhüdünün şirketi bağlayıp bağlamadığı noktasında toplanmaktadır. ..., şirketin ilaç satış temsilcisi olmasına göre, aksine yazılı anlaşma olmadıkça sadece işlemlere aracılık konusunda yetkilidir. İşlem yapmaya yazılı olarak yetkilendirildiği hallerde -ki somut olayda şirketin satış sözleşmesine ve işlemlerine aracılık etme- bu yetki işlemin gerçekleştirilmesi için gereken bütün olağan işlemleri ve fiilleri kapsar. Dolayısıyla, pazarlamacıya yazılı şekilde işyeri dışında taciri doğrudan temsil yetkisi verilmiş olsa dahi, söz konusu yetki, olağanüstü işlemler ile tahsilat yapma ve ödeme günlerini değiştrme dışında kalan olağan işlerle sınırlıdır (TBK m. 452). Bu durumda, şirket çalışanı ...'nin satış temsilcisi (pazarlamacı) olmasına göre, şirket adına borçlandırıcı taahhütte bulunma yetkisi olmadığından sözkonusu taahhüdünün davalı şirket bakımından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.Öte yandan, dava konusu bonoların iskonto taahhüdünün teminatı olarak düzenlendiği iddia edilmişse de, bu iddianın yazılı delille ispatı gerektiği halde dosyada herhangi bir yazılı delille rastlanmadığından davacıya yemin teklifi hatırlatılmış, karşı tarafa teklif olunan yeminin usulüne uygun şekilde davalı şirket yetkililerince eda edildiği anlaşılmıştır.Ayrıca takip/dava konusu bonolarda "malen kaydı" içermektedir. Malen ibaresi bulunan bir bonoda malın teslim alındığı, davacı borçlu tarafından ikrar edilmiş sayılır. Temel prensip olarak, alacaklının teslim ettiğini kanıtlamak yükümlülüğü yoktur.Davacının müştekisi, ...'nin şüphelisi olduğu, sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan dolayı başlatılan ... C.Başsavcılığının 2021/... sayılı soruşturma dosyasının davalı şirketin müştekisi, ... ve İ.... ...'nin şüphelisi olduğu, sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan dolayı başlatılan ... C.Başsavcılığının 2021/... sayılı soruşturma dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, anılan 2021/... sayılı soruşturma dosyasında işbu davaya konu edilmeyen bedelleri cari hesaptan tahsil olunan bonoların sahte olup olmadığının tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yapıldığı, soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmakla, soruşturma konusunun davaya konu bonoların içermediği gibi bu bonoların sahteliği iddia edilmediği gibi s davalı şirketin soruşturma dosyalarında müşteki sıfatıyla yer aldığından bu soruşturma dosyasının sonucu esasa etkili olmayacağından bekletici mesele yapılmamıştır.Davacının müştekisi, ...'nin şüphelisi olduğu ... C.Başsavcılığının 2021/ sayılı soruşturma dosyasında, vergi suçundan dolayı yürütülen soruşturmada hakkında vergi suçu raporu mevcut olmadığından görevsizlik kararı verilerek evrakın vergi müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.Birleşen alacak davasında, mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, dosyaya birden fazla kök ve ek rapor kazandırılmıştır. Mahkememizce yapılan değerlendirme ve bilirkişi raporları sonucunda, davalı ...'nin davacı şirket tarafından düzenlenen faturalara itiraz etmediği, bu faturaların ticari defterlere işlendiği, fiilen teslim almadığını beyan ettiği faturalara ilişkin bir iade faturası düzenlemediği, ayrıca, dava konusu faturaları ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne vermiş olduğu BA/BS formlarında beyan edildiği, tarafların HMK.'nun 222.maddesine göre usulüne uygun olarak tutulan ticari defter ve kayıtları ile BA/BS formları birbirlerini doğrular nitelikte olduğu, birleşen dava tarihi itibariyle davacı şirketin ... Eczanesi’nden 553.596,01 TL alacaklı olduğunun görüldüğü, davalı ... Eczanesinin ticari deftelerinde ise, davacıya 514.761,05 TL borçlu göründüğü, her iki tarafından cari hesap mutabakatsızlığın davalı ... Eczanesi tarafından davacı şirkete düzenlenen ve fakat davacı şirket defterlerinde kayıtlı olmayan 18.03.2021 tarihli 4.425,98 TL ve 27.03.2021 tarihli 6.135,21 TL 2 adet olmak üzere toplam 10.561,19 TL tutarında faturadan ve davacı şirket tarafından düzenlenen ancak davalı ... Eczanesi ticari defterlerinde bulunmayan 4 adet toplam 274,18 TL bedelli faturadan kaynaklandığı, bu durumda davalı eczanenin 2 adet toplam 10.561,19 TL fatura içeriğini davacıya iadesini ispat edemediğinden bu tutarın davalının cari hesap bakiye borcu 514.761,05 TL'ye ilave edilmesi gerektiği, davalının cari hesap bakiye borcundan bu kez davacının düzenlediği 4 adet toplam 274,18 TL bedelli fatura tutarının mahsubu sonucunda, davalı ... Eczanesinin davacı şirkete dava tarihi itibariyle cari hesaptan dolayı 524.539,90 TL borcunun bulunduğu sonucuna varılarak 524.539,90 TL üzerinden davanın kabulüne, davalı 27.08.2021 tarihli noter ihtarıyla temerrüde düştüğü, temerüt tarihi olan 01.09.2021 tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.Asıl dava menfi tespit davasında dava konusu icra takibinde icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik verilen ihtiyati tedbir kararı infaz edilmiş olduğundan menfi tespit davanın reddine karar verilmekle davalı alacaklı şirket lehine %20 kötü niyet tazminatına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın REDDİNE, %20 kötü niyet tazminatı 161.124,72 TL’nin davacı ...’den alınarak davalı ... .....AŞ’ye verilmesine,
2-Birleşen davanın KISMEN KABULÜNE; 524.539,90 TL’nin temerrüt tarihi olan 01/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak davacı ... .....AŞ’ye ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
ASIL DAVADA HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40.-TL harcın peşin alınan 13.758,04.-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 13.142,64.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 124.787,31-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Taraflarca yatırılan gider avasından kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
BİRLEŞEN ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2021/ ESAS SAYILI DAVADA HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
8-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 35.680,99.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78.-TL peşin harç ile 9.449,87.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 26.060,34.-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
9-Davacı kendisini vekil ile temil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 82.680,99.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 28.781,93.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
11-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 madesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre,(94,80 kabul % 5,20 red) 1.251,36.-TL'sinin davalıdan; 68,64.-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
12-Davacı tarafça yapılan 10.046,95.-TL harç ile 1.231,50.-TL posta tebligat masrafı olmak üzere toplam 11.278,45.-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre (% 94,80 kabul % 5,20 red) 10.691,97.-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
13-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2025

Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza