mahkeme 2021/402 E. 2024/383 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/ Esas
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI : ... İNŞAAT TAAHHÜT TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... ELEKTRİK İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ .../ ...
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/05/2021
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili firmanın yüklenici sıfatıyla ... Parselde bulunan ... projesini üstlendiği işe dair elektrik işlerinin yapımı için malzemeli götürü bedel usulü üzerinden taşeron firma olarak davalı ilektrik şirketi ile 17/01/2018 tarihli 17 maddelik elektrik inşaat işi taşeronluk sözleşmesi akdedildiği, taraflarca ayrıca teknik şartname düzenlendiği, bilahare 30/12/2019 tarihli sözleşmeye dair bedel ve ödeme şartlarınnı revize edildiği, davalının tamamlamadığı işlerden dolayı dairelerde elektrik sayaçlarının takılmadığından dairelerin son tüketiciye teslimi sağlanamadığı için müvekkilinin mütereddit duruma düştüğü, noter ihtarı ile eksik işlerin bir başka taşerona yaptırılarak fark tutarının rücu edileceğinin bildirildiği, davalı tarafça cevaben keşide edilen ihtar ile bir kısım alacağının ödenmediği takdirde eksik kalan işlerin yapılmasından imtina edileceğinin beyan edildiği, müvekkili firmanın eksik işler için üçüncü kişi taşeronlarla görüşülmesi sırasında bazı işlerin eksik yapıldığı ve sözleşme ve teknik şartname ile anlaşılandan daha düşük kaliteli malzeme kullanıldığının öğrenilmesi üzerine Sulh Hukuk mahkemesince yaptırılan tespit ile 460.105,47-TL eksik imalat ve 249.238,34-TL düşük kaliteli malzeme kullanımı sonucu haksız kazanç elde edildiğinin tespit olunduğu beyan olunarak izah olunan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik eksik imalat bedeli için 1.000,00-TL düşük kaliteli mazleme kullanmaktan kaynaklanan zarar için 1.000,00-TL olmak üzere toplamda 2.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin davacı tarafça ödemelerde aksaklık olmasına rağmen üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, bu süreçte davacı tarafın sözlü ve yazılı onaylarının alındığı, hak ediş raporlarının davacı tarafça onaylanmasının yapılan işlerin eksiksiz ve sözleşmeye uygunluğunun onay veren bir karine delil niteliğinde olduğu, dava konusu taşeronluk sözleşmesinde 2. Maddesi 5. Bendinde ekte beyan ve kabul edilen malzemelerin tamamının fabrika çıkışlı ve kapalı kutu olup işveren tarafından denetimden geçtikten sonra kullanılabilir hükmünün yer aldığı ve buna dayalı olarak tüm malzemelerin işveren tarafından onaylanarak düzenlenen 7 adet hak edişin proje müdürü ve kontrol şefleri tarafından onaylandığı, sözleşmenin 10 maddesinde belirtilen 55.000 x 11 ay sıralı nakit ödeme davacı tarafça müvekkiline geç ödendiği tarihte bitmezse taşerona %15 fiyat farkı öder hükmü olmasına rağmen bu bedelin ödenmediği taraflarca kurulan sözleşmenin malzemeli götürü bedel olarak tamamlandığı toplam malzeme fiyatının toplam fiyatı karşıladığı, eksiklik ve marka farkına ilişkin tüm ürün kalemlerinin hak edişlerde onaylanması sonucu karşı tarafın izni ve denetimini yapıldığı, taahhüt konusu 11 blokta hiçbir daire sahibinden geriye dönüş ve şikayet alınmadığı beyan olunarak açıklanan esaslar gereğince müvekkilinin üzerine düşen her türlü yükümlülüğü yerine getirdiği halde karşı tarafça yapılması gereken ödemelerin yapılmadığı, birlikte onay verilen tüm ürünlerin eksik ve hatalı olduğu iddia edilerek dürüstlük ve iyi niyet kurallarının ihlal olunduğu, müvekkilinin karşı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı gibi davacının ödenmeyen ücretleri mevcut olduğundan dava dilekçesinde bulunan taleplerin ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. .
KANITLAR:
Sözleşme, ihtarname, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava; taraflar arasında imzalanan elektrik inşaat işi, taşeronluk sözleşmesi gereğince eksik imalat bedeli ve düşük kaliteli kullanılan malzemelerin bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ve alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden mahallinde 3 Elektrik Elektronik Mühendisi ve 1 SMMM bilirkişiler ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 19/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı taraf ile davalı taraf arasında 17/01/2018 tarihinde sözleşme ve ekinde belirtilen işlerle ilgili montajlı, malzemeli, işçilikli elektrik işlerinin yapılması için KDV dahil 3.000.000-TL olarak sözleşme imzalandığını, davacı ve davalı tarafından karşılıklı çekilen ihtarnameler dikkate alındığından ... Elektrik firmasının sözleşmeye konu işlerin bir kısmını eksik bıraktığı, dosya bütünü ve keşif anında edinililen bilgi ve izlenimlerden eksik kalan işleri davacının 3. Kişilere yaptırdığı, sözleşmede belirtilen birim fiyatlar, miktarlar ve markalara göre hesaplama yapıldığında eksik yapılan işlerin bedelinin KDV dahil 416.823,16-TL olduğunu, eksik yapılan işler sebebiyle sözleşme bedelinin (416.823,16 / 3.000.000,00) * 100 = %13,89 kısmının eksik yapıldığının hesaplandığı, sözleşme eki olan genel teknik şartnamede yer alan malzeme ilstesinden farklı marka ürün kullanılması neticesinde, işveren kaybı/taşeron yersiz kazancı KDV dahil 25.518,02-TL olarak hesaplandığı, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin 2018-2020 yılları arasında sürdüğü, ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan aldığı 3.420.425,00-TL mal/hizmet karşılığında 3.420.425,00-TL ödeyerek hesabı kapattığının görüldüğü, davacının dava tarihi itibariyle borcunun olmadığı, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre alacağının olmadığı tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların itirazları değerlendirilmek suretiyle ayrıntılı ve gerekçeli ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Alınan 31/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök bilirkişi raporlarındaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ve önckei rapora karşı yapılan itirazlar da göz önünde bulundurularak 3 kişilik Elektrik Mühendisi bilirkişiler ile 1 SMMM bilirkişi heyetine dosyanın tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Alınan 17/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafın yaptığı işlerin faturasını keserek bedelini almış olduğuna ilişkin beyanı, davalı tarafça dosyaya ibraz edilen faturalardaki miktarlar ile eksik bırakılan imalat miktarları dikkate alınarak yapılan hesaplamada sözleşme fiyatları ile yapılmayan imalat tutarı 213.064,69-TL olarak bulunduğu, yine sözleşmede taahhüt edilen malzeme markaları ile uygulanan malzemelerin piyasa rayiçlerine göre fiyat oranlarının karşılaştırılması ile tespit edilen fiyat farkı KDV dahil 118.798,87-TL olarak bulunduğu, davacı vekilince mahkeme kanalı ile taraflarına iletilen eksik işlerin ifası için harcanan bedellere ilişkin olarak tanzim olunmuş faturaların bir kısmının taahhüt dışında kalan imalat kalemlerine ait olduğunun anlaşıldığı, eksik işlerin ifası için alındığı değerlendirilen faturaların toplam bedelinin KDV dahil 303.405,54-Tl olduğu, davacının ve davalının ticari defter kayıtlarına göre davalının davacı şirkete verdiği 3.420.425,00-TL mal/hizmet karşılığında 3.420.425,00-TL tahsil ederek hesabı kapattığının görüldüğü, 17/05/2021 tarihi itibariyle taraf ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıdan alacağının olmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların itirazları değerlendirilmek suretiyle ayrıntılı ve gerekçeli ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Alınan 12/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda değişikliği gerektirecek herhangi bir hususun bulunmadığı bildirilmiştir.
Dosyaya sunulan 2 rapor arasında çelişki bulunduğundan çelişkilerin giderilmesi ve tarafların iddia, savunma ve itirazlarının değerlendirilmesi için 3 kişilik Elektirk Mühendisi bilirkişi heyetine tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Alınan 10/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda; gerek eksik işler gerekse harici farklı marka kullanımından doğan zarar hesabında ana sözleşme imza tarihi 17/01/2018 ve hükümleri baz alındığında, dosyaa sunulan 19/02/2022 tarihli bilirkişi raporunun makul ve kabul edilebilir olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer verilen birim fiyat, miktar ve markalar baz alınarak yapılan mukayeseli keşif sonucu eksik işler tutarının KDV dahil 416.823,16-TL olacağı, sözleşme eki teknik şartnamedeki markaların faklı marka ürün kullanılması sonucu da davcı kaybı davalı haksız kazancının 25.518,02-TL olacağı, davalının dava tarihi olan 17/05/2021 tarihi itibarile ticari defter kayıtlarına göre alacağının olmadığı bildirilmiştir.
Davacı vekili 13/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 442.341,18-TL'ye artırmıştır.
Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2021/3130 Esas, 2021/2836 Karar)
Eser sözleşmesini düzenleyen TBK'nın 470. maddesi gereğince, eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla ödevlidir.
Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Zira, eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf yani yüklenici, işin mahiyeti gereği işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.
Eserin, sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine, ya da iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da bir kaçının bulunmaması halinde ayıplı ifa edildiğinin kabulü gerekir.
Taraflar arasında imzalanan elektrik inşaat işi, taşeronluk sözleşmesi gereğince eksik imalat bedeli ve düşük kaliteli kullanılan malzemelerin bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin alacak davası açıldığı, mahkememizce mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer verilen birim fiyat, miktar ve markalar baz alınarak yapılan mukayeseli keşif sonucu eksik işler tutarının KDV dahil 416.823,16-Tl olacağı, sözleşme eki teknik şartnamedeki markaların faklı marka ürün kullanılması sonucu da davacı kaybı/davalı haksız kazancının 25.518,02-TL olacağı bildirilen mahkememizce aldırılan kanaat verici bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kabulü ile, 442.341,18-TL'nin 2.000,00-TL'sine dava tarihi olan 17/05/2021 tarihinden itibaren, 440.341,18-TL'sine ıslah tarihi olan 13/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 30.216,33-TL harçtan peşin alınan peşin harç ve ıslah harcı toplamı 7.579,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 22.637,03-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 21.839,90-TL yargılama gideri ile peşin alınan 7.579,30-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yararına ölçümlenen 67.927,70-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
16/04/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır