mahkeme 2025/807 E. 2025/846 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/12/2024
KARAR TARİHİ : 13/08/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..." adresinde, "... Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti." unvanı ile ... Sigorta' nın acentesi olarak faaliyet gösterdiğini, diğer taraftan davalı ... Lojistik Nakliye Petrol İnşaat Araç Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Lojistik Ltd. Şti., ve ... Lojistik Ticaret Ltd. Şti. Ayrı tüzel kişiliklere sahip olsalar da aynı merkezden yönetilen, aynı aileye ait şirket olduklarını, ticaret sicilleri incelendiğinde de görüleceği üzere, davalı şirketin tek ortağı ve yetkilisi ..., ... Lojistik Ticaret Ltd. Şti. 'nin tek ortağı ve yetkilisi ..., ... Lojistik Nakliye Petrol İnşaat Araç Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin tek ortağı ve yetkilisi ise ...' olduğunu, görüldüğü üzere kişiler aynı ailenin üyeleri olduğunu, müvekkili bir tanıdığının vasıtasıyla şirketlerin yetkilisi ile tanıştığını, 13.11.2024 günü, şirketlerin muhasebe işlerine baktığını belirten ... adındaki şahıs, müvekkiliyle iletişime geçerek, ... şirketine ait ... plakalı aracın hemen o gün satılacağını, ancak sigortası olmadığı için satamadıklarını, acilen aracın sigortasının yapılması gerektiğini söylediğini ve aracın ruhsatnamesinin fotoğrafını gönderdiğini, araç hemen satılacağı için sigorta bedelinin de iade edileceğini, arada oluşacak farkı ise müvekkiline ödeyeceklerini söylediklerini, müvekkili de aracın poliçesini düzenleyerek ödemesini kendi kredi kartından yapmış ve poliçeyi ...' tan bu kişiye gönderdiğini, ancak, o gün ve ertesi gün aracın satıldığına ilişkin bir satış sözleşmesi ve sigorta iptal talebi gelmeyince, satış işleminin ne olduğunu ... adındaki kişiye sorduğunu, ... Hanım ise satış işleminin olmadığını belirterek, sigorta bedelinin peşin ve taksitli fiyatının ne kadar olduğunu sorduğunu, müvekkili de sigortası yapılan aracın sigorta bedelinin peşin ve taksitli fiyatlarını ... Hanım' a gönderdiğini. müvekkili ödeme beklerken ... Hanım, sigortası yapılacak başka araçların da olduğunu, ... adındaki kişinin bu yeni plaka ve ruhsat bilgilerini göndereceğini, sigorta bedellerini de hep birlikte değerlendireceklerini söylediğini, gerçekten de ... adındaki kişi, müvekkiline, ... mail adresinden 11 adet araca ait plaka ve ruhsat bilgilerini gönderdiğini, bunun üzerine müvekkili, hazırlamış olduğu teklifi karşı tarafa ilettiğini, teklifin günlük olduğunu, ertesi gün değişebileceğini belirttiğini, aradan bir kaç gün geçmesine rağmen dönüş olmayınca, 18.11.2024 tarihinde müvekkili, tekliflerle ilgili ne düşündüklerini sorduklarını, ertesi gün yani 19.11.2024 günü ... Hanım müvekkilini arayarak teklifi kabul ettiklerini belirttiklerini, ancak mvüvekkili, aradan 4 gün geçtiği için bir miktar fiyat farkı olduğunu söylediğini, önce karşı tarafın istediği 9 araç için çıkardığı fiyatları karşı tarafa gönderdiğini, diğer 3 aracın da sigorta bedelini çıkarması istenince 3 aracın daha sigorta bedelini listeleyerek karşı tarafa gönderdiğini, karşı taraftan, tekliflerin kabul edildiğinin belirtildiğini ve bu araçların da sigorta poliçelerinin kesmesi istendiğini, bunun üzerine müvekkili, bu 11 aracın da ödemesini kendi kredi kartından yaparak sigorta poliçesini kestiğini ve ... Hanım' a ilettiğini, bu ödemelerin müvekkilinin kredi kartından yapıldığını, tahsilat makbuzlarından, kredi kartı ekstrelerinden ve ... yazışmalarından da açıkça belli olduğunu, ödeme yapmadıkları için müvekkili şu anda kredi kartlarının asgari tutarlarını dahi ödemeyediğini, bu nedenle icra tehdidi ile karşı karşıya olduğunu, normalde her ay devlet ihalelerine girmesine rağmen, kredi kartlarının limitleri dolu olduğu için ihalelere giremediğini, yıl sonu olduğu için bir çok devlet ihalesi teklifi gelmesine rağmen hiç birine teklif veremediğini, bu nedenlerle davalı şirket adına kayıtlı olan ..., ... ve ... plaka sayılı araçlardan, en az birinin kayıtları üzerine, ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulmasını, ... İcra Dairesinin, 2024/ Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, alacağın likit ve itirazın tamamen haksız ve kötü niyetle yapılmış olması dikkate alınarak, davalı borçlunun yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekilinin 14/02/2025 tarihli cevap dilekçesi ile; davacı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişki mevcut olmadığını, müvekkili şirketin sigorta poliçeleri ... Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. Tarafından tanzim edildiğini, hal böyle iken davacının bu sigorta şirketinin yetkilisi olması müvekkili şirket adına ödeme yapmasını gerektirmediğini, müvekkili şirket lojistik sektöründe olduğunu, yaklaşık 3 tane aracı bulunduğunu, bu araçların sigortaları için her yıl çeşitli firmalardan fiyat teklifi toplamakta, en uygun veren firmaya poliçelerini tanzim ettirdiğini, dava dışı "... sigorta" şirketi müvekkili şirkete gelerek sigorta poliçeleri için fiyat vermek istediğini, piyasanın altında fiyatlar vererek iyi bir teklif hazırlayacağını belirttiğini, bu kapsamda müvekkili şirketten plaka bilgilerini temin ettiğini ve fiyat teklifi hazırladığını, dava dışı ... Sigorta Ltd. Şti.'nin verdiği teklif müvekkili şirket tarafından kabul edildiğini, trafik poliçelerinin tanzim edilmesi hususunda karşılıklı olarak anlaştıklarını, bu anlaşma kapsamında müvekkili şirket tarafından ilgili sigorta poliçe bedelleri peşin olarak ödendiğini, müvekkili şirketçe yapılan peşin ödemeler neticesinde de dava dışı ... Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. tarafından trafik poliçeleri tanzim edildiğini ve müvekkili şirkete teslim edildiğini, poliçelerin müvekkilş şirkete teslimine ilişkin dava dilekçesinde davacı tarafın da beyanları mevcut olduğunu, bu sebeple poliçelerin müvekkili şirkete teslim edilmesine ilişkin taraflar arasında ihtilaf bulunmamakta olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
HUKUKİ DELİLLER:
... İcra Dairesinin 2024/... sayılı takip dosyasının üzerinden dosya arasına alındığı, sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verildiği, cevabi yazılarda davacının tacir olmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.Dosyanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/05/2025 tarih 2024/ Esas 2025/ Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize geldiği ve mahkememizin 2025/ Esas sırasına kaydedildiği anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; vekaletsiz iş görmeden kaynaklı icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3. maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, ... Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, ... bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.
19.02.1986 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli ... Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre;
1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,2-Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasında; "Aşağıda yazılı tüccarlar, I inci sınıfa dahildirler:1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 7.200.000.000 (2024 yılı için 1.400.000,00 TL) lirayı veya satışlarının tutarı 8.640.000.000 (2024 yılı için 2.000.000,00 TL) lirayı aşanlar;2.Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 3.600.000.000 (2024 yılı için 690.000 TL) lirayı aşanlar;3.1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı, işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 7.200.000.000 (2024 yılı için 1.400.000,00 TL) lirayı aşanlar;..."denilmek suretiyle anılan ... Kararına göre 2024 yılı için esnaf veya tacir sayılma hadleri belirlenirken dikkate alınacak nakdi limitler belirlenmiştir.Yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın, davalıya ait olduğu iddia edilen araçlara ait kesilen poliçe bedellerinin davacının şahsı kredi kartından ödendiği iddiasıyla ödenen bedellerin tahsiline ilişkin itirazın iptali istemidir. Bu haliyle eldeki dava sigorta sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmadığından mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Bu durumda; yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurularak tarafların tacir olup olmadığı ve işin her iki tarafın ticari işletmesine ait olup olmadığı hususları araştırılarak sonucuna göre görevli mahkemenin tayin edilmesi gerekmektedir. Davalının tacir olduğu ihtilafsızdır. Ancak davacının, paranın ilk ödeme tarihi olan 13/11/2024 tarihli itibariyle müzekkere cevaplarından 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşıldığı, dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava da olmadığı görüldüğünden vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir. Mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden görevli ve yetkili mahkeme ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, kararın istinaf yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde mahkememiz ile ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından yargı yerinin belirlenmesi ve merci tayini için dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin ... 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
3-Kararın, istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için, HMK.nun 20. Maddesi gereğince dava dosyasının mercii tayini konusunda karar verilmesi bakımından resen ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİNE gönderilmesine,
4-Yargılama giderleri, harç, vekalet ücreti ve sair hususlarının görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/08/2025

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza