mahkeme 2025/37 E. 2025/888 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 27/08/2024
KARAR TARİHİ : 16/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29 08 2023 tarihinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile ... ili ... İlçesi ... seyir halinde iken ... Spor Kompleksi önüne geldiğinde aynı istikamette arkasından gelen sürücü ... idaresindeki ... plakalı araçla arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödeme yapılan , karşı tarafa ödenen maddi hasar tazminatlarına ilişkin ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu araç malikinin takibe itirazı nedeniyle icra takibinin durduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını beyanla davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın ticari dava olmadığınından yetkili mahkemede açılmadığını, davalının adresinin .../ ... olması nedeniyle yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı aracın sürücüsünün yabancı uyruklu olduğunu 6 aylık ehliyet geçerlilik süresinin dolmadığını, sürücünün ülkeye giriş çıkışlarından bu sürenin geçmediğinin anlaşılacağını, davalı araç sürücüsünün ...'de geçerli bir ehliyete sahip olduğunu, kusur oranınına itirazlarının bulunduğunu, hasar miktarının fahiş olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin yargılamayı gerektirdiğinden yersiz olduğunu beyanla davanın reddine , yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası, araçlara ait ... kayıtlarının, dava konusu araca ait hasar dosyasının ve sigorta başvurusuna ait bilgi ve belgelerin, ... kayıtları doğrultusunda önceki hasarlara ilişkin hasar dosyalarının dosya arasına alındığı, , dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, dava dışı ...'un geçerli ehliyeti olup olmadığı hususunda bilgilerin celp edildiği, 1 Otomotiv konusunda uzman Makine Mühendisi bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.Makine Mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen 13/05/2025 tarihli raporunda özetle: " 1- Dava konusu trafik kazasında hasara uğrayan aracın ... plakalı, 2021 model, Peugeot marka, 208 tipi otomobil olduğu, 2- Raporda detaylı olarak açıklanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 47, Madde 52, Madde 56 ve Madde 84 ile Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 107 ilgili hükümlerini ihlal ederek önünde seyir halindeki araç ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen yeterli takip mesafesini korumayan, trafik koşullarına uyacak şekilde gerekli tedbirleri almayan, yeterli özeni göstermeyip tedbirsiz ve dikkatsiz davranarak kendi aracının ön kısımlarıyla önünde seyir halinde olan ve aniden durmak zorunda kalan araca arka kısımlarından çarpan davalının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün trafik kazasının meydana gelmesinde %100(Yüzde-Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... kayıtlarında da ... plakalı araç sürücüsü %100 oranında kusurlu olduğu, 3- Davalının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün yeterli ehliyetnameye sahip olup olmadığı hususunun hukuki bir değerlendirme gerektirmesi nedeniyle uzmanlık alanımın dışında olduğu, bu hususta bir değerlendirme yapılamadığı, 4- Meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsüne atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, 5- Meydana gelen trafik kazası sonucu ... plakalı otomobilde hasar oluştuğu, oluşan hasar bedelinin kazanın meydana geldiği tarihteki piyasa şartlarında olağan ve makul olduğu, hasarın trafik kazası ile uyumlu olduğu, 6- Davacı ... tarafından sigorta poliçesi teminatı kapsamında yapılan ödemenin araçtaki hasara göre maddi gerçeklikle örtüştüğü, davacı ... tarafından toplam 80.836,43 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığı, 7- Yapılan hasar tazminatı ödemesi nedeniyle Davacı ... şirketinde 80.836,43 TL zarar-ziyan olduğu" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zorunlu trafik sigortacısı tarafından zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir. Davalı adına kayıtlı ... plakalı araç için davacı ile davalı arasında 11/11/2022-07/11/2023 vadeli ZMMS poliçesi düzenlendiği, davaya konu trafik kazasının 29/07/2023 tarihinde meydana geldiği dolayısıyla kazanın poliçe tarihleri arasında gerçekleştiği anlaşılmıştır. Meydana gelen trafik kazasından dolayı davacı ... tarafından ... plakalı aracın hak sahiplerine toplam 80.836,43 TL hasar ödemesi yapıldığı, davacı ... tarafından sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyetnameye sahip olmadığı iddiasıyla yaptığı ödemenin rücuen tazmini istemiyle davalı aleyhine ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... sayılı dosyasından takip başlattığı görülmüştür. Takibin toplam 80.836,43-TL asıl alacak ve 2.566,09-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 83.402,52 TL üzerinden yapıldığı, yapılan takibe davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine bu kez davacı vekili tarafından itirazın iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde yeterli ehliyetnameye sahip olup olmadığı, rücu isteminin yerinde olup olmadığı ve davacı tarafından hak sahiplerine ödenen bedelinin maddi gerçeklikle örtüşüp örtüşmediğine ilişkindir.
Öncelikle belirlenmesi gereken hususun kaza tarihinde sigortalı araç sürücüsünün aracı kullanması için yeterli ehliyetnameye sahip olup olmadığıdır. ... İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünce verilen cevabı yazıda, dava dışı sürücü ...'un geçerli bir ehliyetinin bulunmadığı belirtildiği, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 88'nci maddesinde yabancı
kişilerin ülkemize giriş yaptıklarında 6 ay süre ile araç kullanabilecekleri belirtildiği, dava dışı sürücünün yurda giriş-çıkış kayıtlarının incelenmesinde dava konusu olay öncesi 06/01/2023 tarihinde ...’ye giriş yaptığı, 24/08/2023 tarihinde ise çıkış yaptığı bu haliyle dava dışı sürücünün 06/01/2023 tarihinden itibaren 6 ay süre ile araç kullanabileceği, her ne kadar kaza tespit tutanağında kaza tarihi 29/08/2023 tarihli olarak belirtilmişse de, dosyada sunulan eksper raporu ile diğer belgelerden kaza tarihinin 29/07/2023 tarihi olduğu bu tarihi itibariyle de 6 aylık sürenin geçtiği görüldüğünden sigortalı araç sürücüsünün araç kullanma ehliyeti olmadan kazaya karıştığı kanaatine varılmıştır. Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir(... 17 HD 2020/ E-2021/ K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.Bu kapsamda mahkememizce hak sahibine ödenmesi gereken tazminatın tespiti ile sigorta şirketinin rücu şartının gereğince isteyebileceği bedelin hesaplamasının yapılarak hesaplama çerçevesinde tavanın aşılıp aşılmadığının değerlendirilmesi hususlarında rapor alınmış olup, otomotiv konusunda uzman bilirkişi tarafından hazırlanan 13/05/2025 tarihli raporda, sigortalı araç sürücüsünün yeterli takip mesafesini korumadığından kazanın oluşumunda % 100 oranında kusurlu, dava dışı araç sürücüsünün ise herhangi bir kural ihlali olmadığından kusursuz olduğu, ... plakalı aracın toplam hasar bedelinin 80.836,43TL olduğu belirtildiği görülmüştür. Bu haliyle, rapordaki kusur saptamasının kazanın oluş şekli ile kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğu, yine hasar bedelinin ise, normal piyasa şartlarına uygun olduğu ve maddi gerçeklikle uyuştuğu anlaşıldığından hükme esas alınmıştır. Bu itibarla, davacı ... tarafından ödenen hasar bedelinin gerçek zarar uygun olduğu anlaşıldığından davacı 80.836,43- TL asıl alacak olarak davalıdan talep edebileceği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, davacı ... tarafından, dava dışı hak sahibine yapılan ödeme tarihi, rücu borçlusu davalının temerrüt tarihidir. Başka bir ifade ile rücuen tazminat davalarında ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir. Buna göre, resen yapılan hesaplama uyarınca davacının 27/10/2023-12/02/2024 tarihleri arasında 11.746,97-TL için 373,65 TL (talep 317,17-TL), 02/10/2023-12/02/2024 tarihleri arasında 20.780,46-TL için 681,49 TL (talep 690,95-TL) ve 06/10/2023-12/02/2024 tarihleri arasında 48.309,00 TL için ise 1.536,62-TL(talep 1557,97-TL) faiz talep edebileceği takibe bağlılık ilkesi uyarınca davacı tarafından toplam 30.81 TL fazla faiz talep etmiştir.
Sonuç olarak; sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyeti olmadan tam kusurlu olarak karıştığı trafik kazasında, dava dışı kazalıya ödenen tazminatın gerçek zarara uygun olması ve Genel Şartlara göre davacı ... şirketinin sigortalıya rücu etme hakkı olduğu anlaşılmakla; davacının davasının kabulü ile, takibe yönelik itirazın iptaline ve takibin 80.836,43- TL asıl alacak ve 2.535,28 TL işlemiş faiz üzerinden devamına karar vermek gerekmiştir. Diğer taraftan, kazada tarafların kusur oranı konusu ile gerçek zarar miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirip alacak bu nedenden dolayı likit olmadığından, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davanın reddedilen miktarı yönünden ise davacının kötü niyetli olarak takip yaptığı hususu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; davalının ... 1. Genel İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 11.746,97TL asıl alacak, 48.309,00 TL asıl alacak, 20.780,46 TL asıl alacak, 1.536,62 TL işlemiş faiz, 317,17 TL işlemiş faiz ve 681,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 83.371,71-TL üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen DEVAMINA,
2-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
3-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Reddedilen miktar için davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 5.695,12-TL harçtan başlangıçta alınan 1.007,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.687,82‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 1.007,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 247,00-TL tebligat posta masrafı olmak üzere toplam ‭4.674,6‬-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%99,96) 4.672,73-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30,81-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
11-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%99,96) 3.598,56‬-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, red oranına göre (%0,04) 1,44- TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
12-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı red yönünden kesin, kabul yönünden ise, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/07/2025

Katip ...
✍E-Imzalıdır

Hakim ...
✍E-Imzalıdır