mahkeme 2024/1313 E. 2025/919 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACILAR:1-
2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ : 26/12/2018
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; davalı şirket tarafından ... 10. İcra Müdürlüğü’nün 2018/... esas sayılı dosyasında iki adet bono için kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığını ve haciz işlemi başlatıldığını, takibe konu senetlerin davacı tarafından davalı şirket ile imzalanan sözleşme için verildiğini, sözleşme gereği davalı toplam 50 adet klor kabini imalatı yaparak ve davacı şirkete teslim etmeyi taahhüt ettiğini, davalı taraf sözleşme edimlerini yerine getirmediğini, hiçbir teslimat yapmadığını, davacı iyi niyetiyle tüm ödemelerini yerine getirmiş ise de davalı sözleşme gereği taahhüttü yerine getirilmediği gibi çek ve senetleri de iade edilmediğini, ... 10. İcra Müdürlüğü’nün 2018/ esas sayılı dosyasında alacaklıya borçlu olmadığına karar verilmesini, davacı tarafından ödenen 20.000,00-TL'nin avans faiziyle davalıdan tahsiline, kötü niyetli takip sebebiyle davalının %100 haksız takip tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; iki adet bononun davacılar tarafından ödenmemesi üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/ D.iş sayılı dosya ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve ... 10. İcra Müdürlüğü’nün 2018/... sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davacının aradaki hukuki ilişkinin varlığını kabul etmesi sebebiyle ispat yükünün davacıda olduğunu, davacıların borçlu olmadıklarını ispatlaması gerektiğini, davacının borçlu olmadığı yönündeki iddialarını kabul etmediğini, mahkemece yapılacak ticari defterler, bilirkişi incelemesi ve keşif sonucunda beyanlarının haklılığının ortaya çıkacağını, sözleşmeye istinaden yapılan 20.000,00-TL tutarlı ödemenin yapıldığı 50.000,00- TL tutarlı çekin takibe konu edilmediğini, borç yönünden yapılan menfi tespit iddiasının ve 20.000,00TL tutarlı ödemenin iadesinin haksız ve mesnetsiz hatta kötüniyetli olduğunu , %20'den aşağı olmamak kaydıyla davacı borçluların icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, ... 10.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 12/03/2024 tarih 2024/ esas 2024/ sayılı kaldırma kararıyla dosyanın mahkememize gönderildiği görülmüştür. Kaldırma kararı öncesinde SMMM bilirkişi tarafından alınan 05/03/2020 tarihli raporda; '' Davalı ... Metal Döküm Geri Dönüşüm Ota. San. Tic, Ltd. Şti. firmasının 2018 yıllında E-Defter mükellefi olduğu, beratlarını yasal sürelerinde onayladığı, ilgili yıla ait Yevmiye defterinin ve Defter-i Kebirin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu tespit edildiği, davalı ... Metal Döküm Geri Dönüşüm Oto, San. Tic. Ltd. Şti. firmasına ait 2018 yılına ait defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda davacı taraf ile ticari ilişkisinin 2018 yılından önce başladığı görülmüştür.Davalı ... Meta! Döküm Geri Dönüşüm Oto, San. Tic. Ltd. Şti. firmasına ait 2018 yılı defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda davacı ... Lastik Otomativ San. ve Tic. A.Ş. firmasının dava dosyasına sunduğu, raporun ” Dava Dosyasına Sunuları Evraklarla İlgili Tespitler” bölümünde listelenmiş olan çek ve senetlerin davalı defter kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafından dava dosyasına sunuları Davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin tarihinin 04.01.2018 olduğu ve 50 adet klor kabin teslimini içerdiği, davalı tarafından dosyaya sunulan sevk irsaliyeleri ile faturaların incelenmesi sonucu; sözleşme gereği 50 adet teslim edilmesi gerekir iken toplam 5 adet ürün teslim edildiği, sözleşme tutarının 159.300,00 TL, sözleşme sonrası teslim tutarının toplam 39.884,00 TL olduğu tespit edilmiştir.Davalı ... Metal Döküm Geri Dönüşüm Oto. San, Tic. Ltd. Şti. firmasına alt 2018 yılı defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda davacı ... firmasından 2018 yılından 2019 yılına devir eden cari bakiye alacak tutarının 46.147,10 TL olduğu tespit edilmiştir.Davalı ... Metal Döküm Geri Dönüşüm Ota. San, Tic. Ltd. Şti. firmasına ait 2018 yılı defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda davacı ... Ahşap Kereste İnş. Elekt, Ahşap Prefabrik Yapı Dış Tic. Ltd. Şti. firmasından tahsil edilen çek veya senet kaydının ve davacı firmaya yapılan ödeme kaydının 2018 yılı defterlerinde olmadığı tespit edilmiştir.'' şeklinde rapor sunmuştur.
GEREKÇE:
Dava taraflar arasında ki sözleşmeden kaynaklı verilen bonolar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile fazla ödenen bedelin iadesi talepli davadır.Davacı dilekçeler arasında ki beyanları ile, davalı ile aralarında klor kabini imalatı konulu sözleşme ilişkisi bulunup bu kapsamda davalının ifa yükümlülüğünü yerine getirmediğinden kaynaklı sözleşme kapsamında verilen çek ve senetlerden kaynaklı menfi tespit talebi ile verilen nakit paranın iadesini talep etmekle, davalı ise sözleşmesel yükümlülüklerden kaynaklı iddiaları ispat yükünün davalı üzerinde olduğundan bahisle davanın reddini talep etmiştir.Taraflar arasında, sözleşme ilişkisi ve ödeme amaçlı verilen kıymetli evrak bakımından çekişme olmamakla beraber çekişmeli vakıalar davalının klor kabini imâl ve teslim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hususlarında toplanmakla beraber, ispat yükü hususunda genel hükümler olan TMK m.6 ile HMK m.190 ve taraflar arasında varlığı çekişmesi olan eser sözleşmesi gereği özel hüküm olan TBK m.479 hükümleri gereği, eser sözleşmelerinde akdî ilişkinin varlığı ve işin yapılıp teslim edildiğini ispat yükleniciye, eser bedelinin ödendiğini ispat külfeti ise iş sahibine aittir. Çekişmeli vakıaların ispatı bakımından ise anılan yasal hükümler ve ifanın niteliği gereği davalı yüklenici tarafından teslime ilişkin irsaliye ve belge ile ya da tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu ispat sağlanabilecektir.
Nitekim mahkememiz dosyasına esas ... Bölge Adliye 7.HD 2024/ E. 2024/ K. Sayılı ilamı gereğince, " teslim sorumluluğu bulunan davalının dosyaya ibraz ettiği faturalar konusunda inceleme yapılarak, taraflar arasında başka bir sözleşme bulunup bulunmadığı, faturalarda yazılan konteynerlerin sözleşme kapsamında teslim edilip edilmediği, farklı bir sözleşme var ise ibraz edilen faturalara göre davalının işi teslim edip etmediği, ödemeleri hak edip etmediği, davacının borçlu olmadığı kısım bulunup bulunmadığı " kaldırma ilamından sonra taraflara ilgili delillerini sunmak için süre verilip inceleme yapılmıştır.Tahkikat aşamasında, taraflarca kaldırma ilamı sonrası sunulan deliller doğrultusunda yapılan inceleme de, davalı yüklenici tarafından, kaldırma ilamı öncesinden farklı bir delil sunulmadığı bu bakımdan tarafların ticari defterlerinin ticari defterlerinin incelenip rapor hazırlandığı bu raporlar ve tarafların ikrarları doğrultusunda, davacı ve davalı ticari defterleri birbirini, usulüne uygun tutulmamaları da dikkate alınarak, takip eden uyumlu faturalar ile de doğrulmayıp, sözleşme hükümleri ile miktar bakımından birebir uyuşmayan ve konu bakımından sözleşmeyle uyumlu olmayan davacı ve davalı arasında davaya konu sözleşme ve teslim tarihinden kaynaklı faturalar olup bu faturalar ve irsaliyelerinin bu haliyle davalı yüklenicinin teslim yükümlülüğünü ispatlamadığı bu bakımdan davacıdan talep edilebilir bir sözleşme bedeli bulunmadığından menfi tespit talebinin yerinde olduğu, yine davalı cevap dilekçesinde, "16/07/2018 tarihinde yapılan 20.000,00.-TL tutarlı ödeme belirtildiği üzere 30/06/2018 tarihli çeke istinaden yapılmış olmakla borçlu olunmadığı iddiası ileri sürülen 2018/... esas sayılı icra dosyasında bu çek takibe konu edilmemiştir" şeklinde beyanda bulunarak 20.000,00.-TL ödeme aldığını kabul etmesi nedeniyle teslim yükümlülüğüne uygun davranmayan davalı bakımından alınan bu miktarın istirdadın gerektiğine kanaat getirilmiştir.Bu nedenle davacının davasının kabulüne karar verilmekle, menfi tespit bakımından ve istirdat bakımından davanın kabulü ile talepler bakımından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davacıların ... 10. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasından davalı alacaklıya karşı borçlu olmadıklarının menfi TESPİTİNE,
2-Kötüniyet tazminatı tabelinin REDDİNE,
3-Fazla ödenen 20.000,00TL'nin dava tarihi olan 26/12/2018 itibaren işleyecek ticari reeskont faizini geçmemek kaydıyla işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e VERİLMESİNE,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 1.366,20 TL harcın başlangıçta alınan 2.298,87 TL peşin hartan mahsubu ile artan 932,67 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafça yapılan 2.298,87 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı ve 2.172,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 4.506,77‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden istirdat talebi bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 20.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden menfi tespit talebi bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/09/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır