mahkeme 2023/424 E. 2024/481 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:2- ...
3- ...

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/04/2023
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin maliki olduğu ve dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalılardan ...'in maliki olduğu ve diğer davalılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında 06/01/2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazada ... plakalı aracın kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın trafik sigortasının poliçelendiği davalı ... Sigorta A.Ş.' ye ihtarname keşide edildiğini ve hasar bedeline ilişkin ödeme yapılmasının talep edildiğini, ancak davalı sigorta şirketi tarafından hasar bedeline ilişkin eksik ödeme gerçekleştirildiğini, hasar tazminatının ödenmesinde hasar gören orijinal parçanın öncelikle orijinal parça ile değiştirilmesi gerektiğini, ayrıca hasarlı araçta meydana gelen zararın tazmin edilmesi sırasında herhangi bir tedarik iskontosu da uygulanmaması gerektiğini, davalıların gerçek zararı tazmin etme yükümlülüğüne KDV de dahil olup, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın hesaplanmasında KDV miktarının da hesaplanması gerektiğini, söz konusu kazada müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybı bedeline ilişkin ödeme gerçekleştirilmediğini, değer kaybı bedelinin tazmininde davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davaya konu kaza sebebiyle müvekkiline ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca müvekkilinin aracından kazanç elde edemediğini, müvekkilinin gün kazanç kaybı alacağı oluştuğunu, gün kazanç kaybından davalıların sorumluluğu olduğunu, müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı bedeli olan şimdilik 100,00 TL'nin ve hasar bedeli olan şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, müvekkiline ait araçta oluşan gün kazanç bedeline ilişkin fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve diğer davalı ...'den müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Anonim Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddialarını kabul etmemekle birlikte, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde müvekkili şirketin ancak poliçe teminat limitiyle sorumlu olduğunu, davaya konu kazaya ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından 21/02/2023 tarihinde 7.393,57 TL değer kaybı ödemesi ve 20/02/2023 tarihinde 98.327,38 TL maddi tazminat ödemesi yapılmış olup yapılan ödemeler ile müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları, araç ikame bedeli gibi yansıma zararların ZMMS teminatı dışında olduğunu, değer kaybı hesaplamasının iş bu genel şartlar ekinde düzenlenen değer kaybı formülüne göre tespiti ve onarım ile değer kaybı arasında bulunan illiyet bağının tespiti de gerektiğini, değer kaybı yönünden 04/12/2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikleri dikkate alınarak rapor düzenlenmesini talep ettiklerini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezleri bedellerine göre hasarın tespit edilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığını, teminat hallerin ayrıca araştırılması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini, davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılar cevap dilekçelerinde özetle; mahkemenin görevsiz olduğunu beyanla davanın reddini talep etmişlerdir.
Deliller; ... Sigorta A.Ş.'ye, ... Merkezi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Adli Trafik Bilirkişisi, Makine Mühendisi Bilirkişi ve Hesap Uzmanı Bilirkişinin Müşterek Raporlarının Sonuç Kısmı: "1–) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davalı ...’in: Dava konu trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu’nun (56/c), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (107) ve (157/a-4) maddeleri ile, aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/d) '' Arkadan Çarpma '' maddesi ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, 2–) ... Plaka Sayılı Minibüs Sürücüsü ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı, 3–) Davacının aracında oluşan hasardan kaynaklı ödenmemiş hasar bedeli olup olmadığı, Araçtaki toplam hasar bedelinin KDV Hariç 99.802,29 TL, KDV Dahil 117.766,70 TL olduğu, Ödenmeyen hasar bedeli miktarının KDV hariç hesaplamaya göre 1.474,91 TL KDV dahil hesaplamaya göre 19.439,32 TL olarak hesaplandığı, 4-)Davacının aracında oluşan hasar dikkate alınarak davacının aracında değer kaybı olup olmadığı, Davacının aracında 50.000,00 TL değer kaybı olduğu, Ödenmeyen değer kaybı miktarının 42.606,43 TL olarak hesaplandığı, 5-)Davacının aracının objektif onarım süresi gözetilerek araç mahrumiyet zararının olup olmadığının tespiti Davacının araç mahrumiyet zararı olduğu ve miktarının 30.000,00 TL olarak hesaplandığı, 6-)Davalı sigorta şirketince yapılan ödemeler dava tarihine göre güncellenerek poliçe limitinin tükenip tükenmediğinin tespiti Davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan ödemenin toplam güncel miktarın 107.463,50 TL olarak hesaplandığı, Poliçe limiti maddi hasar için araç başı 100.000,00 TL, kaza başı 200.000,00 TL olduğundan araç başı limite göre poliçe limitinin tükenmiş olduğu, kaza başı limite göre poliçe limitinin tükenmemiş olduğunun tespit edildiği kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir. Davaya konu trafik kazasının tarihi, 06/01/2023 tarihidir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce kusur tespiti yapılmış ve alınan bilirkişi raporunda; ... plakalı aracın sürücüsü ...'in arkadan çarpa kuralını ihlal etmesi sebebiyle tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kusur raporu, kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.Davaya konu kaza tarihinde davalı sigorta şirketinin poliçe limiti maddi hasarlar için araç başına 100.000,00 TL'dir ve davalı sigorta şirketinin yaptığı ödemelerin güncellenmesi sonucunda davalı sigorta şirketinin 107.463,50 TL ödeme yaptığı anlaşılmış, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti tükendiğinden davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Davacının aracında oluşan hasarın KDV dahil 117.766,70 TL olduğu bilirkişi raporunda hesaplanmıştır. Yapılan hesaplama aracında kazada hasara uğrayan aksamı ve değişen veya onarım gören parçaları dikkate alınarak yapıldığından mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı sigorta şirketince 98.327,38 TL hasar ödemesinin 20/02/2023 tarihinde dava tarihinden önce yapıldığı ve davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki beyanlarında 29/09/2023 tarihinde davadan sonra 14.279,05 TL ödeme yapıldığı belirtilmiştir. Davalı sigorta şirketinin dava tarihinden önce yaptığı ödeme dava tarihine güncellendiğinde bu ödemenin raporda belirtildiği üzere 99.949,78 TL olduğu ve bu ödemeye dava tarihinden sonra yapılan 14.279,05 TL eklendiğinde davalı sigorta şirketinin toplam 114.228,83 TL ödeme yaptığı hesaplanmıştır. Bu bağlamda davacının ödenmemiş hasar bedelinin 3.537,87 TL olduğu mahkememizce hesaplanmıştır. Davacının aracının kaza öncesi hasarsız hali ile kazadan sonraki onarılmış hali arasındaki fark değer kaybıdır. Davacının aracında oluşan hasar durumunda göre araçta oluşan değer kaybı bilirkişilerce hesaplanmış ve davacının aracında 50.000,00 TL değer kaybı olacağı hesaplanmıştır. Değer kaybı hesaplaması, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiçleri ve hasar durumu dikkate alınarak hesaplandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı sigorta şirketinin davacıya ödediği değer kaybı ödemesi dava tarihine güncellenip mahsup edildiğinden davacının ödenmemiş 42.606,43 TL değer kaybı olduğu anlaşılmıştır. Davacının aracının objektif onarım süresi içerisinde aracından mahrum kalacağı izahtan varestedir. Davacının aracında oluşan hasar durumuna göre aracından 20 gün mahrum kalacağı belirlenmiştir. Davacının aynı vasıflarda bir aracı günlük kiralama bedeli bilirkişi heyetince gerekçelendirilerek 1.500,00 TL olarak tespit edilmiş ve davacının toplam 30.000,00 TL araç mahrumiyet zararı olduğu hesaplanmıştır. Davacı vekili talebini sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi tüm davalılara tebliğ edilerek savunma imkanı tanınmıştır. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen,
"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine,
2-Hasar bedeli yönünden; 3.537,87 TL hasar bedelinin, kaza tarihi olan 06/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Değer kaybı yönünden; 42.606,43 TL değer kaybının, kaza tarihi olan 06/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
4-Araç mahrumiyet zararı yönünden; 30.000,00 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 06/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 5.201,41 TL karar ve ilam harcından; 179,90 TL peşin harç ve 1.323,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.698,51 TL karar ve ilam harcının, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 1.323,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.502,90 TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 5.100,00 TL bilirkişi ücreti, 913,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 6.193,40 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 6.063,33 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
10-Davalı ... Anonim Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Anonim Sigorta Şirketine verilmesine,
11-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
12-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
13-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/04/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır