Karar Detayı

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR: 2-
3-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 4-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:5-
6-

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 19/10/2022
KARAR TARİHİ : 01/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 12/03/2021 tarihinde müvekkilinin kullandığı aracı ile ... ... istikametinde iken davalı sürücü ... kullandığı ... plakalı tırın çarpması sonucu gerçekleşen zincirleme trafik kazası neticesinde, aracı çok ağır hasara uğradığını, davacı kazadan çok büyük üzüntü duyduğunu ve yaşadığı geçici yaralanma ve travma nedeniyle kişilik hakları ağır bir şekilde zedelendiğini, kazanın gerçekleşmesinde davalıların çalıştırdıkları sürücünün kusurundan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, açıklanan nedenle alınan eksper raporu doğrultusunda ve bilirkişi marifetiyle davacıya ait ... plaka nolu araçta trafik kazası ile oluşan maddi zararın tespitine; bütün kalemlerde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aracın pert bedelinden satışı da dikkate alınarak, aracın bedelinin tespiti ile ödenmesine, aracın kullanılamaması nedeniyle yapılan yol masraflarına, işinde kullanamaması, geçici iş gücü kaybı nedeniyle uğradığı zarara ilişkin şimdilik toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın, davacının yaşadığı geçici yaralanma ve travma sonucu kişilik haklarının zedelenmesi nedeniyle 30.000,00 TL manevi tazminatın, her bir kalemin, gerçek kişi davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tüzel kişi davalılardan da kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, avacı tarafından yapılmış geçerli bir başvuru yapılmadığını, açıklanan nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..., ... ,... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın gerek diğer davalılara, gerekse de müvekkillerine atfetmeye çalıştığı kusurun hukuki bir dayanağının olmadığını, müvekkilinin tüm trafik kurallarına uyduğunu, ekspertiz raporunda belirtilen araç hasarına ve değer kaybına ilişkin tutarlar son derece fahiş olduğunu, açıklanan nedenlerle davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... 33. Ağır Ceza Mahkemesi 2021/ T. Numaralı 28.05.2021 tarihli ifadesinde mahkeme önünde ...'ın firmasında işçi olarak çalıştığını beyan ettiğini, baş şoför gibi bir unvanının olmadığını, meydana gelen elim kazadan müvekkilinin duygusal olarak etkilenmiş ve tarifsiz üzüntü duyduğunu, müvekkilinin anılan şirkette üç aydır çalıştığını, davaya konu aracın bakımından ve muayanesinden firma yetkilerinin sorumlu olduğunu, şoför ...'ın araçla uzun yol kat eden kişi olduğunu, aracın bakımların eksik olduğunu yahut kendi duygu, uyku durumunu bilebilecek durumda olduğunu, açıklanan nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Adli Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişinin Müşterek Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Çekici Sürücüsü Davalı ...’ın: Karayolları Trafik Kanunu’nun (30), (31/b), (47/c), (51), (52/a, b) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (63), (64/b), (94/A-k), (95/c), (100), (101/a, b), (157/a-2, 4) maddeleri ile, aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/b) '' Taşıt Giremez Trafik İşareti Bulunan Karayoluna Veya Bölünmüş Karayolunda Karşı Yönden Gelen Trafiğin Kullandığı Şerit, Rampa Ve Bağlantı Yollarına Girme '', (84/d) '' Arkadan Çarpma '' maddelerini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşumunda % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, 2) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davacı ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına, 3-) Davacının Aracında Oluşan Hasar Bedeli: KDV hariç 51.222,10 TL. (KDV Dahil: 60.442,07 TL.) 4-) Kaza Tarihi İtibariyle Araç Mahrumiyet Zararı: 6.000,00 TL. olduğu kanaatimizdir." şeklindedir.Adli Trafik Bilirkişisi, Makine Mühendisi Bilirkişi ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi'nin müşterek raporunun sonuç kısmı: "5.1. Hasar ve kusur tespitleri yönünden kök raporda değişiklik yapılmasına yer olmadığı, 5.2. Davalı tarafından sunulan ödeme listelerinin dava konusu kazaya ilişkin hasar ödemelerini tespite elverişli olmadığı, ilgili ödemelere ilişkin hasar dosyaları ile sigorta ekspertiz raporlarının celbi gerektiği, ... Sigorta A.Ş ve ... Sigorta A.Ş'den de ödemelerin sorulabileceği kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, araç mahrumiyet zararı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce öncelikle kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınmıştır. Kusur raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın arkadan çarpma fiilini ve taşıtların girmesinin yasak olduğu karayolu bölümüne girme fiilini işlemesi sebebiyle tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kusur raporu, kazanın oluş şekline, kaza ile ilgili tutulan belgelere ve ceza dava dosyası içeriğine uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.Davacının aracı bilirkişi raporunda belirtildiği üzere trafikten çekmeli olarak satılmıştır. Davacının aracı ile ilgili dosya kapsamında fotoğraflar mevcuttur ve bilirkişi tarafından söz konusu fotoğraflar ile eksper raporu incelenerek sonuca ulaşılmıştır. Davacının aracında KDV dahil olmak üzere 60.442,07 TL olarak hesaplanmıştır. Davacının aracındaki hasar bedeli dikkate alındığında hasarın aracın rayiç değerinin yarısından fazla olması sebebiyle aracın pert total işlemine tabi tutulmasının yerinde olduğu belirtilmiştir. Davacının aynı nitelikte bir aracı satın alabileceği makul süre ise 30 gün olarak tespit edilmiştir. Aracın günlük kiralama bedeli dikkate alınarak davacının 6.000,00 TL araç mahrumiyet zararı olduğu hesaplanmıştır. Zarar raporundaki hesaplamalar aracın hasar durumu, fotoğrafları, eksper raporu ve rayiç bedeller dikkate alınarak hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır. Eldeki davada, davalı ... sürücü, davalı ... baş şoför, davalı ... şirket yetkilisi, davalı ... dorse maliki, ... şirketi tır malikidir. Davalı sigorta şirketi ise tırın zorunlu mali mesuliyet sigortacısıdır. Her ne kadar ceza dosyasında aracın baş şoförü ve şirket yetkilisi hakkında mahkumiyet kararı verilmiş ise de eldeki dava KTK'dan kaynaklı bir trafik kazası olduğundan ceza dosyasında mahkumiyet alan ...'nın ve ...'ın kusurları ilgili aracın sürücüsünün kusuru içerisinde değerlendirilmiştir. Sürücü veya işleten bir tazminat ödedikten sonra iç ilişkide baş şoför veya şirket yetkilisine şartları varsa rücu edebilirler. Bu bakımdan eldeki davada sadece sürücü ve işletenler aleyhine tazminata hükmolunmuştur.Davalı sigorta şirketi poliçe limitinin tükendiği savunmasını ileri sürmüştür. Sigorta şirketinin sunduğu ödeme belgeleri ve dava dışı sigorta şirketlerine yazılan müzekkerelere verilen cevaplardan davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin tükendiği anlaşılmış ve bu sebeple eldeki davada talep olunan maddi tazminatların sigorta şirketi yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı vekili, bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah dilekçesini sunmuş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davalılar; ... ve ...'nın sürücü veya işleten olmaması ve birinin işletenin yetkilisi ve birinin de işletenin çalışanı olması sebebiyle kazadaki kusurlarının varsa sürücünün kusuru içinde değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca trafik kazasından kaynaklı KTK gereğince sorumluluklarının olmadığı, sürücü veya işletenlerin bu davalılara rücu etme imkanlarının olduğu kanaatiyle davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının manevi tazminat talebi ile ilgili; davacının kazada kusurunun bulunmaması, alınan doktor raporunda yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olması, manevi tazminatın cismani zarardan dolayı duyulan acı ve elemi dindirme amacı dikkate alındığında 5.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmıştır.Hükmolunan maddi ve manevi tazminatlara kaza tarihinden itibaren gerçek kişiler yönünden yasal faiz işletilmiş, ancak işleten şirket yönünden işleten şirketin tacir olması sebebiyle avans faizi işletilmiştir.Davacı ıslah dilekçesi sunarken maddi tazminat kalemlerini sigorta şirketi yönünden ıslah etmemiştir. Ayrıca, her ne kadar dava dilekçesinde manevi tazminatın sigorta şirketi dışında kalan davalılardan talep edildiği açıkça yazılmamış ise de ıslah dilekçesinde bu husus açıklandığından davalı sigorta şirketinden manevi tazminat talep edilmediği sonucuna varılmıştır.
Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada, davacının tacir olmaması sebebiyle zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti tükenmiş olduğundan davanın reddine,
2-Davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine,
3-Davacının maddi tazminat talebi yönünden; 60.442,02 TL hasar bedelinin ve 6.000,00 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 12/03/2021 tarihinden itibaren davalılar ..., ... yönünden işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi yönünden işleyecek avans faizi ile birlikte; davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 5.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 12/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 4.880,20 TL karar ve ilam harcından; 529,41 TL peşin harç ve 1.117,59 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.233,20 TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılmış 529,41 TL peşin harç ve 1.117,59 TL ıslah harcı toplamı olan 1.647,00 TL'nin davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 807,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 5.887,70 TL yargılama giderinin, manevi tazminat talebi ile ilgili gider yapılmadığı gözetilerek; davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davacı maddi tazminat yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davacı manevi tazminat yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Uluslararası Lojistik Ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
10-Davalılar ... ve ... reddolunan maddi tazminat talebi yönünden kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılar ... ve ...'ya eşit şekilde verilmesine,
11-Davalılar ... ve ... reddolunan manevi tazminat yönünden kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10 ve m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılar ... ve ...'ya eşit şekilde verilmesine,
12-Davalı sigorta şirketi reddolunan maddi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı sigorta şirketine verilmesine,
13-Davalı ... reddolunan manevi tazminat talebi yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.10/2 hükümlerine göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ...'a verilmesine,
14-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
15-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
16-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/10/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır