mahkeme 2021/474 E. 2023/732 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/474 Esas - 2023/732
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/474
KARAR NO : 2023/732

HAKİM : .....
KATİP : .....

DAVACI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - .... VEKİLİ : Av... - [16261-62983-..] UETS
DAVALI :... - ..... Çalı Mah. Şehit Kurmay Yarbay İlker Çelikcan Cad. No:37 İç Kapı No:4 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ : Av. ... - [16600-06472-..] UETS
DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/03/2020
KARAR TARİHİ : 01/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvvekil şirket nezdinde Leasing All Risks poliçesi ile sigortalı bulunan iş yerinde 23/02/2019 tarihinde meydana gelen olay neticesi 2017 model KRPOSB seri numaralı Strafor Blok Makinesini vakim tankında büzülme, yırtılma ve buna bağlı olarak üretim hattında hasar meydana gediğini, mezkur olay ve hasar ile ilgili olarak yapılan ekspertiz çalışması neticesinde söz konusu makinenin vakum tank tasarımının vukum ünitesinde seçilen pompa vakumlama kapasitesi ile uyumlu olmadı pompaların oluşturduğu vakum ortamının tank maksimum vakum dayanım değerini çok üzeride olduğu olayın makine imalat tasarım malzeme hatasından kaynaklandığı ve değerini çok üzerinde olduğu olayın makine imalat tasarım malzeme hatasından kaynaklandığı ve dolayısıyla oluşan hasardan makine üreticisi davalı yanını sorumlu olduğu tespiti edildiğini, mezkur olay nedeniyle yapılan ekspertiz çalışması neticesinde belirlenen 58.725,00 TL hasar bedeli 03/05/2019 tarihinde sigortalılarına ödendiğini, davadan önce davalı yana poliçe kapsamında ödene tazminatın rücuen tahisili Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosya kapsamında başlatılan içra takibine davalı yan tarafından itiraz edildiğini, sigorta tazminatın ödeyen müvekkil şirket TTK madde 1472 gereğince sigortalısının hukukuna halef olduğundan bu kanuni halefiyete dayanılarak haksız itirazın iptali amacıyla mahkemeye başvurma zarureti doğduğunu, açıklanan nedenlerle davalı yanın TC kimlik numarası üzerinden yapılacak sorgulama neticesi tespit edilecek dava konusu borca yetecek kadar menkul ve gayrimenkullerin üzerine 3. Şahıslara devrinin önlenmesi için teminatsız olarak icrai satışa da engel olacak şekilde ihtiyati haciz vasfında ihtiyati tedbir konulmasını, davalı borçlunun Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasında ileri sürdüğü borca itirazın iptalini, ve duran icra takibinin davamını, davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatını ödemeye mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir
Cevap dilekçesinde özetle; görev yönünden itirazları olduğunu, davanın görevsiz bir mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının talebinin kaynağını oluşturan hasar raporunu ve müvekkile yüklenen kusura itiraz ettiklerini, Ekspertiz raporunda kazanın üretim hatasından kaynaklandığı ve müvekkil firmanın kusurlu olduğu belirtilmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, iddia edilen hasar bedelinin kabulünün mümkün omladığını, davacı taraf sigortalısına ödeme yaparken sadece bir firmadan fiyat sorduğunu bu firmadan gelen fiyat bilgisini hasar değeri olarak aynen kabul ettiğini, açıklanan nedenler ışığında alacak tek taraflı bir tespite dayanmakta olduğun, likit olmadığını, yargılamaya muhtaç olduğunu, bu nedenle borca itirazda kötü niyet bulunduğunu, inkar tazminatına hükmedilmesi imkanı bulunmadığını, kullanıcı hatası nedeni ile oluşan ve sovtaj bedeli düşülmeden girişilen takipte davacı kötü niyetli olup davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, verilen ihtiyati haciz kararı müvekkilini ticari yaşantısını iş budava ile davacının elde edeceği menfaatten çok daha fazla zedeleyeceğini, bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.
Deliller;
Bursa 17. İcra Dairesi'ne, ... Sigorta'ya, İzomak'a, 15.İcra Dairesi'ne, BUSKİ'ye, yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Makine Mühendisi Bilirkişisi Eyüp Dursun'un ek raporunun sonuç kısmı: "Daha önce sunmuş olduğun kök raporda dosyada bulunan mevcut belge ve bilgilerle makinede meydana gelen arıza sebebinin anlaşılamayacağı, Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından İzomak Otom. Elekt. Ve Mak. İmal. Tic. ve Ltd. Şti. ne yazılan 22.02.2022 tarihli müzekkerede, hasar meydana gelen Strafor Blok Makinesinde vakuma bağlı zarara ilişkin teknik rapor veya belgelerin istenildiği ancak bu belge ve raporların dosya muhteviyatında olmadığı, mahkeme tarafından istenen belgeler dosyaya sunulduğunda yeni bir değerlendirme yapılabileceği hususlarını belirtilmiştir. Dosya tarafıma verilerek ek rapor düzenlenmesi istenilmiştir ancak dosya içeriği tekrar incelendiğinde mahkeme tarafından müzekkere yazılarak istenen belgelerin henüz temin edilemediği ve dosyada olmadığı bu sebeple herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı tespit ve kanaatindeyim." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, ödenen sigorta bedelinin halefiyet ilkesi gereğince davalıdan tahsili istemine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde özetle; sigortalanan makinenin üretim hatasından kaynaklı olarak hasarlandığı, hasar bedelinin dava dışı sigortalıya ödendiği, davalının sigortalı makinenin üreticisi olduğu ve hasar bedelinden sorumlu olduğu vakıalarından hareketle itirazın iptali isteminde bulunulmuştur.
Cevap dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalının söz konusu makinenin ücretini tam olarak ödemediği ve bu nedenle bakımlarının da yapılmadığı, hasarın dava dışı sigortalının makineye bakım yapmamasından kaynaklandığı, borca itirazın kötü niyetli olmadığı ve alacağın likit olmadığı vakıalarından hareketle davanın reddi talep edilmiştir.
Dava dilekçesinin ekinde sigorta poliçesi ve hasarın onarımına ilişkin ilgili evraklar mahkememize sunulmuş, keza mahkememizce hasar dosyası davacı şirketten celp edilmiş, makinenin onarımını yapan şirketten onarıma ilişkin belgeler getirtilmiş ve dosya mahkememizce makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık sigortalanan makinedeki hasarın üretim hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce bir kısım belgelerin eksik olması sebebiyle dosyanın tevdi edildiği ilk bilirkişi rapor tanzim edememiştir, akabinde gerekli belgeler temin edilerek dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; davaya konu makinenin davalı tarafından üretilen Karproses marka 2017 model Strafor Blok Makinesi olduğu, 23.02.2019 günü makine çalışırken ana vakum tankının emiş esnasındaki vakum ortamında oluşan basınca dayanamayıp içe doğru büzülerek yırtılmak suretiyle deforme olduğu, ana vakum tankı ile birlikte makinede bulunan kondens tankı, pnömatik vana contaları, akümülatör ve vakum pompalarının hasara uğradığı, vakum ünitesinde bulunan ve vakum altında çalışan ekipmanların 0,98 bara dayanıklı olarak tasarlanması ve buna dayanıklı malzemelerin seçilmesi gerektiği, ancak makinede bunların mevcut olmadığı, tank imalatının 0,98 bar basıncı karşılamadığı, Strafor Blok Makinesinde oluşan arızanın Davalı tarafından üretilen Strafor Blok Makinesinin yüksek basınca dayanıklı makine parçaları üretmemesi bunun yanında ani basınç değişimlerine karşı makineye zarar vermeyecek özellikte güvenlik ekipmanlarını makineye
takmaması nedeniyle meydana geldiği, dolayısıyla makinenin yanlış dizayn edildiği, hasar için ödenen bedelin piyasa koşullarına uygun olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu; hasara uğrayan makine üzerinde yapılan işlemlere dair belgelerin tümü incelenerek hazırlanmış olduğundan ve hasarın nedeninin duraksamaya yer vermeyecek derecede tespit edilmiş olması sebebiyle mahkememizce hükme esas alınabilecek nitelikte kabul edilmiştir.
Sonuç olarak; davalı tarafın ürettiği makinenin gerekli basınca dayanıklı olarak üretilmediği, makinede kullanılan parçaların yüksek basınca dayanıklı olmadığı, ani basınç değişimleri için makinede gerekli güvenlik önlemlerinin üretim aşamasında alınmadığı, makinedeki hasarın üretim hatasından kaynaklandığı, hasarın davalının savunmalarında belirttiği bakımların yapılmamasından kaynaklanmadığı, zira makinenin yanlış imal edilmesi sonrasında bakımlarının olağan seyirde yapılması halinde dahi makinenin arızalanacağının rapordan anlaşıldığı, zira raporda belirtildiği üzere makinenin ayıplı olarak üretildiği, davacı şirketin sigortalısına ödediği bedelin onarımı yapan şirketin müzekkere cevabından anlaşılacağı üzere piyasa koşullarına uygun olduğu, bu durumda davacının halefiyet ilkesi gereğince davalıdan ödediği bedeli ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte talep edebileceği kanaatiyle aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Eldeki davada; davacının ödediği bedelin piyasa koşullarına uygun olup olmadığı ve sigortalanan makinedeki hasarın üretim hatasından mı kullanıcı hatasından mı kaynaklandığına dair teknik inceleme yapılması gerekliliği sebebiyle davacı şirketin ödediği bedelin davalı tarafça belirlenebilir olmadığı kanaatine varılmış, bu sebeple davacının icra inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; Bursa 15. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin 58.725,00 TL asıl alacak ve 6.842,26 TL işlemiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına,
2-Bursa 15. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyasında, alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi ve davalının itirazın haksız olmadığı kanaatine varılmakla; davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 4.478,89 TL karar ve ilam harcından; 791,89 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.687,00 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 791,89 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı, 89,60 TL tedbir talebi harcı, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 140,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.326,39 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 103,25 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 10.490,76 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
8-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
9-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/06/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim .....
¸e-imzalıdır