mahkeme 2025/378 E. 2025/703 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/378 Esas
KARAR NO : 2025/703 Karar

İŞ : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ : 06/05/2025
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 09/09/2025

İlgili tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İlgili vekili talep dilekçesinde; Müvekkili ...... 'ın, davaya konu çeklerin keşidecisi ' ....... Motorlu Taşıtlar A.Ş.'' isimli firmanın hissedarlarından olduğunu, Keşideci şirket yetkilisinin ...... bank ..... Şubesine ait (şube kodu:..... ), keşidecisi ' ...... Motorlu Taşıtlar A.Ş.' (V.N. .....) olan ..... no.lu ve 07.05.2025 keşide tarihli 5.000.000,00 TL bedelli çek, ..... bank ..... Şubesine ait (şube kodu: .....), keşidecisi '..... Motorlu Taşıtlar A.Ş.' (V.N. .....) olan ..... no.lu ve 13.05.2025 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek, ..... bank ..... Şubesine ait (şube kodu:.....), keşidecisi '..... Motorlu Taşıtlar A.Ş.' (V.N. .....) olan ...... no.lu ve 20.05.2025 keşide tarihli 1.950.000,00 TL bedelli çeklerin lehtarının müvekkili ...... olacak şekilde çekleri düzenleyip müvekkiline teslim ettiğini, müvekkilinin de şahsı adına kesinlen çekleri borçlu olduğu firmalara teslim etmek amacıyla cirolayarak 3. Şahıslara teslime hazır bir şekilde çantasına koyduğunu, çeklerde müvekkilinin cirosu bulunduğu halde çeklerin kaybolduğunu veya çalındığını, müvekkilinin, keşideci '..... Motorlu Taşıtlar A.Ş.' (V.N. ......)’den alacağına karşılık olarak aldığı ve hamili bulunduğu aşağıda 2. maddede dökümü yapılan üç adet çekin kaybolduğunu veya çalındığını, neticede dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 15/08/2025 tarihli ara karar ile talep eden vekiline talep dilekçesinde belirtmiş olduğu çeklerin önlü arkalı suretlerini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiştir.
İlgili taraf vekili sunduğu beyan dilekçesinde; Müvekkilinin, keşideci firmanın yetkili olmayan kurucu ortağı olduğunu, keşideci firmadan alacaklı olan şirket veya şahıslar müvekkilinin de borçtan sorumluluğunun doğması için çeklerin müvekkili ...... adına düzenlenerek kendilerine ciro edilmesini talep ettiğini, keşideci firmanın geçmişte keşide ettiği bir çok çekin de bu şekilde olduğunu, çeklerin keşideci firma yetkilisi tarafından müvekkiline teslim edildiğine dair teslim tesellüm belgesinin dosyaya daha önce ibra edildiğini, müvekkilinin keşideci firma açısından 3. Şahıs konumunda olmaması sebebiyle çekler teslim alınırken çeklerin fotokopisinin veya fotoğrafının çekilmediğini, gerek müvekkilinin de gerekse de keşideci firma nezdinde çeklerin fotokopisinin veya fotoğrafının bulunmadığını beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çekler yönünden davacının hamil sıfatında (çekler teslim belgesi) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çeklerle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çekleri bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çeklerin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çeklerin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; ilgilinin adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan talep konusu çeklerin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talep edenin talebinin KABULÜ İLE,
-...... bank ..... Şubesine ait (şube kodu:.....), keşidecisi .... Motorlu Taşıtlar A.Ş. (VKN: .....) olan ..... no.lu ve 07.05.2025 keşide tarihli 5.000.000,00 TL bedelli çek,
-..... bank ..... Şubesine ait (şube kodu:.....), keşidecisi ..... Motorlu Taşıtlar A.Ş. (VKN: .....) olan ..... no.lu ve 13.05.2025 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek,
-...... bank ..... Şubesine ait (şube kodu .....), keşidecisi ..... Motorlu Taşıtlar A.Ş. (VKN: .....) olan ...... no.lu ve 20.05.2025 keşide tarihli 1.950.000,00 TL bedelli ÇEKLERİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-İlgili tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-İlgili tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgiliye İADESİNE,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 09/09/2025

Başkan .....
¸e-imzalı
Üye ......
¸e-imzalı
Üye .....
¸e-imzalı
Katip ....
¸e-imzalı