mahkeme 2024/671 E. 2025/705 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/671 Esas
KARAR NO : 2025/705

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 03/10/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.10.2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından ZMSS poliçesi ile
sigortalı olan, kaza sonrası olay yerini terk eden sürücü idaresindeki ve davalı ......’ ın
maliki olduğu ...... plakalı aracın çarpması sonucu dava dışı ..... Otoyolu Yatırım ve
İşletme A.Ş.’nin işletmecisi olduğu ..... Tünelinde maddi hasar meydana geldiğini, maddi hasarlı
trafik kazası tespit tutanağına göre kazada sigortalı ..... plakalı sürücüsünün kusurlu olduğu
ve olay yerini terk etmiş olduğunu, dava dışı ..... Tüneli işletmecisi ...... Otoyolu Yatırım ve
İşletme A.Ş. hasarın tazmini amacıyla müvekkiline başvurduğunu, müvekkili şirket tarafından 03.01.2023 tarihinde ...... plakalı aracın karıştığı kazada verdiği hasarın tazmini için hasar tarihi itibariyle poliçe limitleri dahilinde 200.000,00 TL ödendiğini, kaza
tarihinde kusurlu aracın maliki olan davalı ...... ’ın zarardan asli sorumlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından kazada asli kusurlu olan davalıya rücu mektubu gönderilerek
belirtilen bedelin tahsilini talep ettiğini, davalının ödeme yapmaması üzerine davalı aleyhine
Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü - ...... E. nolu dosyası ile icra takip takibi başlatıldığını, davalı borçlunun
takibine haksız itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmeleri
sonucunda anlaşmaya varılamadığını,
bu nedenlerle davalı borçlu
tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile takip konusu
alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet
ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından müvekkili Yasin Beyaztaş aleyhine 04.10.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü nezdindeki ...... E. sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, müvekili adına gönderilen ödeme emrine süresi içerisinde itirazda bulunulduğunu, davacı sigorta şirketinin meydana gelen trafik kazası sonrası oluşan hasardan dolayı ödemiş olduğu miktarı müvekkilinden rücuen talep etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkiline ait ...... plakalı aracın kaza anındaki sürücüsü .....'un kaza mahallinden haklı ve zorunlu sebeplerle ayrılmak zorunda kaldığını, müvekkiline ait aracın 07.10.2022 tarihinde, ...... Tüneli sağ tüp içerisinde seyir halinde iken elektrik tesisatından kaynaklanan bir arıza sonucu aracın damperinin kalkarak tünelin üst kısmına sürtmesi neticesinde söz konusu kazanın meydana geldiğini, aracın damperinin tünele sıkıştığını, çarpma sonucu tünelin üst kısmından kablolar sarktığını bunun üzerine araç sürücüsünün damper bobinini çıkararak ve ventili iptal ederek damperin inmesini sağladığını, bu işlemleri yaptıktan sonra aracın tünelde kalmasının can ve mal güvenliği açısından sakıncalı olduğunu düşünerek kaza mahallinden ayrılmak zorunda kaldığını, araç sürücüsü .....'un daha ciddi bir kazaya sebebiyet vermemek adına kaza mahallini terk etmek zorunda kaldığını, kazanın tünelde gerçekleştiğini, kaza sonucu tünel ışıklandırmasının zarar gördüğünü, tünelden sarkan kabloların ciddi anlamda tehlike oluşturduğunu ve en önemlisi kamyonun tünelde durması sebebiyle arkadan gelen araçların çok daha büyük bir kazaya ve hasara sebebiyet verebileceği hususu dikkate alındığında sürücünün olay yerini terk etmesinin zorunlu bir durum olduğunu, bu nedenlerle müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, % 20 den az olmamak üzere davacı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE:
Dava, olay yeri terk sebebine dayalı rücu alacağı nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının ..... Sigorta Anonim Şirketi olduğu, borçlusunun ..... ve ..... olduğu, 200.000,00-TL asıl alacak, 5.419,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 205.419,18-TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, borçlu vekillerinin 17/04/2023 tarihinde borca itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 04.10.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı sigorta şirketinin terke dayalı rücu sebebine dayalı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda sigortacının rücu hakkı, KTK'nın 95/2.maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.
2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca sigortacı; tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.
Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması" hali rücu sebebi olarak düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş, ancak bedeni hasara neden olan bir kazada, sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnası olarak belirtilmiştir.
Somut olayda; kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamından davalının maliki olduğu ..... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 29, 30, 47/c-d, 52/a-b, 81. maddelerini ihlal sureti ile üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, aracın sürücüsünün tespit edilemediği ve sürücünün olay yerini terk ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının açtığı neviden rücu davasında ispat yükü davalı tarafta olup, davalı tarafça kaza tespit tutanağında tespit edilmiş olan olay yerini terk olgusunun aksini ispat edecek nitelikte ya da sigorta şirketinin rücu hakkının istisnası olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğine ilişkin bir delil ortaya konulamadığı görülmekle davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerekmektedir.
Mahkememiz dosyası 1 kusur ve 1 sigorta hukuku konusunda uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda; " ...Bu trafik kazasının meydana gelmesinde;
1- Önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK’ nun 29,,30, 47/c,d, 52/b, 81, Md. Araçların teknik şartlara
uygunluğu, Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Kazaya karışanlar)
kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve kaza sonrası kaza yerini terk
eden ..... plakalı ticari kamyonun kimliği tespit edilemeyen sürücüsünün “%100
Oranında Asli ve Tam Kusurlu” olacağı;
2- Kaza tarihinde ....9 plakalı ticari kamyonun maliki olan davalı ......’ in ise ( KTK’
nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği aracın kimliği tespit edilemeyen sürücüsünün kusuru oranında,
belirtilen sürücü ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı;
3- Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan; Seyir
halindeki damperli kamyonun aniden ve kontrolsüzce yukarıya doğru yükselen damper kısımlarının
çarpmasına uğrayan; Tünel içinde üst tarafta bulunan aydınlatma sistemi ve havalandırma sisteminin
maliki olan dava dışı Kuzey Marmara Otoyolu İşletmeciliğinin kazada etkisi olmadığı, alabileceği bir
tedbir bulunmadığı ve “Tamamen Kusursuz” olacağı;
4- Dava konusu 04.10.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı kazanın ..... adına kayıtlı
olay yerini terk eden sürücü(.....) idaresindeki ...... plakalı aracın İstanbul Sultangazi
Cebeci Mahallesi mevkiinde damperi açılarak seyri sırasında ...... tüneli içerisinde bulunan
havalandırma ve aydınlatma sistemlerine hasar vermesi şeklinde meydana meydana geldiği, Kaza
sonrası sürücünün kaza mahallini terk ettiği,
5- Söz konusu kaza sebebiyle hasar dosyası ve yukarıda detaylandırılan hasar kalemlerinde belirtilen
43.239,00 USD (801.651,00 TL) hasar bedelinin kadri maruf olduğu, dosya kapsamına göre uyumlu
olduğu,
6- ..... plakalı ...... adına kayıtlı aracın davacı ...... Sigorta nezdinde 0001-0210-
..... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğu, 04.10.2022 kaza tarihi
itibariyle ZMSS maddi kaza başına teminat limiti 200.000,00 TL olarak belirlendiği,
7- Davacı ...... Sigorta şirketince ..... No'lu hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler
sonucu hasar tazminat bedeli limiti olan 200.000,00 TL tazminat 03.01.2023 tarihinde otoyol zararı
olarak ödendiği,
8- ZMSS Genel Şartları B.4.f maddesinde Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya
eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can
güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza
tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi
yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ödediği tazminatı sigortalısından rücu edebileceği
düzenlendiği,
9- Dava konusu kazanın Bedeni Hasara(yaralamalı/ölümlü) neden olan kazalardan olmayan maddi hasarlı
Trafik Kazası olduğu, Davacı sigorta şirketi yönünden rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususu sayın
mahkemenin takdirinde olacağı,
10- Sayın mahkeme tarafından rücu şartlarının oluşacağına hükmedilmesi halinde davacı sigorta şirketi
ödenen 200.000,00 TL tazminatı sigortalısı araç işleteninden rücuen talep edebileceği,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor tanzim etmek üzere daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine elektrik mühendisi eklenerek aldırılan ek bilirkişi raporunda; "...Kök raporun kanaat kısmında değiştirilecek bir hususun bulunmadığı, dosyaya sunulan belgeler kapsamında, meydana gelen hasarla ilgili olarak tespit edilen bedelin,
kaza tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu, davacı tarafından davalıya rücu edilen 200.000,00-TL lik bedelin icra takip tarihi itibarıyla gecikme
faizinin taleple bağlı olarak 5.419,18 TL olduğu, davalının takip tarihi itibariyle ödeme yükümlülüğünün
Tazmin Bedeli /Asıl Alacak 200.000,00-TL Gecikme Faizi (Taleple Bağlı) 5.419,18-TL olmak üzere TOPLAM 205.419,18-TL olduğu..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Alınan bilirkişi kök ve ek raporunun hükme esas almaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı sigorta şirketinin davalıya ait ...... plakalı aracı ...... poliçe numarası ile 18/02/2022-18/02/2023 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile teminat altına aldığı, davaya konu kazanın belirtilen teminat tarihleri içerisinde meydana geldiği, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendi uyarınca araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceğinin kabul edildiği, somut olayda davacı sigorta şirketi rücu isteminde bulunurken olay yerini terk olgusuna dayanmış olup, işbu davada ispat yükünün davalı tarafta olduğu, davalı taraf her ne kadar olay yerini terk etme sebebi olarak aracının tünelde kalmasının can ve mal güvenliği açısından sakıncalı olduğu gerekçesini ileri sürmüş ise de, sigortalı araç sürücüsünün kaza yerinde gerekli uyarı levhaları ile kaza yerini koruma altına alarak kaza yerindeki durumu değiştirmeden beklemesi, adresini, sürücü ve trafik belgesi ile sigorta poliçe tarih ve numarasını bildirmesi ve göstermesi ve ayrıca kazayı yetkili ve görevli memurlara bildirerek onlar gelinceye kadar veya onların iznini almadan kaza yerinden ayrılmaması gerektiği halde KTK'nın 81. maddesine aykırı şekilde kaza yerini terk ettiğinin anlaşıldığı, ispat yükü üzerine düşen davalı tarafın kaza tespit tutanağında tespit edilen olay yerini terk olgusunun aksini ispat edecek nitelikte ya da sigorta şirketinin rücu hakkının istisnası olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğine ilişkin bir delil ortaya konulamadığı, bu halde davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerektiği, yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacı sigorta şirketince dava dışı zarar görene yapılmış olan ödemenin hasar ile uyumlu olduğunun tespit edildiği görülmekle, davacının icra takibinde belirtilen asıl alacak tutarı kadar davalıdan alacaklı olduğu, sigortalı aracın ticari olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacının avans faizi talebinin de yerinde olduğu ve rücu istemine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi ile açılan işbu davada işlemiş faiz isteminde de bulunulabileceği anlaşılmış, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; dava konusu edilen bedelin davalı tarafından bilinmesinin ve hesaplanmasının beklenemeyeceği, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği ve dolayısıyla likit olmadığı, bu durumda davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı (İstanbul BAM 14 HD 2021/1708 Esas, 2024/1975 Karar sayılı ilamı) anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, netice itibari ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyasındaki itirazının 200.000,00-TL asıl alacak,5.419,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 205.419,18-TL üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 14.032,18-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.480,95-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.551,23-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 2.969,35-TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 32.867,07-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 14.305,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.680,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025

Katip .....
¸e-imza
Hakim .....
¸e-imza