mahkeme 2025/312 E. 2025/726 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/312 Esas
KARAR NO : 2025/726
Bakırköy .... İcra Dairesi: ...

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 04/04/2025
KARAR TARİHİ : 15/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından tanzim edilen ... poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın 23.09.2023 tarihinde karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davalıya ait .... plakalı araçta değer kaybı ve maddi hasar meydana geldiğini, söz konusu trafik kazasına ilişkin gerçekleştirilen ödemeler ile birlikte teminat limitlerinin aşıldığını, söz konusu ödenen fazla tutarın sebepsiz zenginleşen davalıdan tahsiline ilişkin olması ve her iki şirketin de tacir olması nedeniyle bu davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşmama şeklinde sonuçlandığını, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının üçüncü kişilere kusuru ile vermiş olduğu zararlardan kaza tarihi itibari ile geçerli olan teminat limitleri ile sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, somut olayda davalının aracında meydana gelen zararın tazmini için sigorta tahkim komisyonuna başvurmuş olup 2024.E.... sayılı tahkim başvurusu ile değer kaybı tazminatı talep ettiğini, müvekkili şirkete yapılan hasar başvurusunu takiben .... sayılı hasar dosyası incelemeye alındığını ve davalıya ait araçta meydana gelen maddi hasarın davalının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. tarafından onarıldığının tespit edildiğini ve müvekkili şirket tarafından ... Sigorta A.Ş.'ye 28.02.2024 tarihinde 82.015,51 TL rücu ödemesi gerçekleştirildiğini, 2024.E... sayılı başvuru dosyasında verilen 19/05/2024 tarih ve K-... sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ile 44.811,29 TL değer kaybı tazminatına hükmedildiğini, ilgili karar ile teminat limitinin aşılması sonucu hakem kararına itiraz edildiğini, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yapmış oldukları itirazların ise rücu ödemesine ilişkin evrakların dosyaya sunulmadığı gerekçesi ile 2024.E... sayılı başvuru dosyasında verilen 19/05/2024 tarih ve K-.... sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ile 44.811,29 TL değer kaybı tazminatına hükmedilmiştir. 15/08/2024 tarih ve 2024/İHK-.... sayılı İtiraz Hakem Heyeti kararı ile reddedildiğini, bu gerekçenin hukuki geçerliliğinin bulunmadığını, taraflarına ödeme dekontu ve ödemeye dayanak eksper raporunun dosyaya sunulması için verilen üç iş günü kesin sürenin hangi kriterlere göre belirlendiğinin tartışmalı olduğunu, 2024.E.... sayılı dosyada verilen hakem kararına istinaden İzmir .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını ve dosya borcunun haciz tehdidi altında ödendiğini, gerçekleştirilen ödemeler ile birlikte teminat limitlerinin aşıldığını ve müvekkili şirketin zarara uğratılarak davalı şirket lehinde sebepsiz zenginleşme meydana geldiğini, teminat limitini aşan ödemenin iadesi için Bakırköy .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi düzenlendiğini, icra takibinden evvel borç miktarının belirli hale gelmiş olması ve borçlunun borç miktarından haberdar olması nedeniyle alacağın likit olduğunu beyan ederek; Bakırköy .... İcra Dairesi ... esas numaralı icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazının iptaline, takibin devamına ve davalının takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine açılan işbu davanın daha önce sigorta tahkim komisyonu nezdinde incelendiğini ve 2024.E... sayılı dosyayla karara bağlandığını, işbu davanın esasa girilmeden dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı şirket sigortalısının %100 kusurlu olması sebebiyle taraflarınca prosedürlere uygun bir şekilde önce sigorta şirketine akabinde de sigorta tahkim komisyonuna başvurulduğunu, başvurunun sigorta tahkim komisyonu nezdinde incelendiğini ve 2024.E.... sayılı dosyasıyla karara bağlandığını, 19.05.2024 tarih ve 2024.E .... K. sayılı ilamıyla ekli uyuşmazlık hakem kararı taraflar bakımından kesinleştiğini, mahkeme kararı niteliğinde olan ve doğrudan icra edilebilir olan kararın taraflarınca İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasıyla ilamlı olarak icraya konulduğunu, davacı borçlu sigorta şirketi tarafından da dosya borcu ödenerek tahsil edildiğini, söz konusu hakem kararının hatalı olduğundan bahisle bakiye tutar için davacı tarafından aleyhlerine icra takibine başlandığını, ilam niteliğinde bir hakem kararı varken söz konusu icra takibinin haksız ve mesnetsiz olması sebebiyle taraflarınca icra takibine itiraz edildiğini beyan ederek; İşbu davanın, esasa girilmeden aynı konuda daha önce verilmiş ve kesinleşmiş Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem kararı bulunduğundan ve bu karar dava konusu alacak yönünden de kesin hüküm teşkil ettiğinden, Hukuki güvenlik ve usule ilişkin ilkeler gereğince kesin hüküm/dava şartı yokluğundan usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, davacı aleyhine HMK Md. 329 gereğince haksız ve kötüniyetli takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy .... İcra Dairesi ’nün ... esas sayılı dosyası, İzmir .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2024E... sayılı tahkim dosyası, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, Bakırköy .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerinin subut ve miktarına ilişkindir.
Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; ödeme emrinin ekinde müvekkiline herhangi bir dayanak belgenin tebliğ edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir zarara uğraması halinde borç sebeplerine ilişkin olarak bu husustaki şikayet ve dava haklarını saklı tuttuklarını, müvekkilinin alacaklı görünene borcunun bulunmaması nedeniyle dosya alacağının tamamına, takibe, borca, borcun içeriğine, ödeme emrine, faiz oranına, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine itirazlarını bildirerek; müvekkiline limiti aşan bir ödeme yapılmadığını söz konusu ödemenin kesinleşmiş mahkeme ilamı neticesinde yapıldığından bahisle müvekkil aleyhinde başlatılan iş bu icra takibinin durdurulmasını talep etmiştir.
Bakırköy ... İcra Dairesi’nin ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 6.826,80-TL asıl alacak ile asıl alacağa işlemiş 4,49-TL faiz ile birlikte toplam 6.831,29-TL'nin tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve dava sonuçlandırılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının, Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4 maddesinde sigortalıya hangi nedenlerde rücu edilebileceği maddeler halinde yazılmış olup, eldeki dava bakımından bu hallerin hiçbirisi mevcut olmadığı, zaten böyle bir iddianın da ileri sürülmediği sabittir.
Buna karşılık; 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun "Borçlanılmamış edimin ifası" başlıklı 78. maddesinde; "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez. Borç olmadığı halde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır." hükmü düzenlenmiş olup benzer düzenleme mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 62. maddesinde de mevcuttur.
Burada rücu hakkı veren zenginleşme ve bundan doğan iade talebi söz konusu olup, yani bir başkasına yapılan ödemeden yararlanma söz konusudur. Bunun sonucu olarak ödemede bulunan (somut olayda davacı sigorta şirketi), yararlanan davalıya sebepsiz zenginleşmenin iadesini talebiyle baş vurabilecektir. Diğer bir anlatımla hataen kendini başkasının borcunu ifa ile borçlu sanarak ödemede bulunan kişi, bu sayede borcundan kurtulandan borç olmayan şeyin ödenmesi hükümlerine dayalı sebepsiz zenginleşme talebiyle rücu edebilecektir.
Somut olayda; Davacı şirket tarafından tanzim edilen ... poliçe numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın 23.09.2023 tarihinde karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davalıya ait ... plakalı araçta değer kaybı ve maddi hasar meydana geldiği, davalının aracında meydana gelen zararın tazmini için sigorta tahkim komisyonuna başvurduğu, 2024.E.... sayılı tahkim başvurusu ile değer kaybı tazminatı talep ettiğini, davalıya ait araçta meydana gelen maddi hasarın davalının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. tarafından onarıldığı ve davacı şirket tarafından ... Sigorta A.Ş.'ye 28.02.2024 tarihinde 82.015,51-TL rücu ödemesi gerçekleştirildiği, 2024.E.... sayılı başvuru dosyasında verilen 19/05/2024 tarih ve K-... sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ile 44.811,29-TL değer kaybı tazminatına hükmedildiği, ilgili karar ile teminat limitinin aşılması sonucu hakem kararına itiraz edildiğini, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yapmış oldukları itirazların ise rücu ödemesine ilişkin evrakların dosyaya sunulmadığı gerekçesi ile 2024.E... sayılı başvuru dosyasında verilen 19/05/2024 tarih ve K-... sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ile 44.811,29-TL değer kaybı tazminatına hükmedildiği, 15/08/2024 tarih ve 2024/İHK-... sayılı İtiraz Hakem Heyeti kararı ile reddedildiği, 2024.E... sayılı dosyada verilen hakem kararına istinaden İzmir .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını ve dosya borcunun ödendiği, gerçekleştirilen ödemeler ile birlikte teminat limitlerinin aşıldığı, teminat limitini aşan ödemenin iadesi gerektiğini ileri sürerek sigortalısı aleyhine icra takibi başlattığı, sigortalı davalının icra takibine itirazı üzerine de eldeki davanın açıldığı, talep konusu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle ZMM sigorta poliçe limitinin "Araç başı maddi zarar" 120.000,00-TL olduğu, dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu hususlarda taraflar arasında da bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Bu durumda; davalı ile davacı sigortacı arasındaki temel uyuşmazlık; poliçe limitinin tüketilmiş olması nedeniyle sigorta şirketinin yaptığı ödemeyi talep edip edemeyeceğine ilişkindir.
Davacının talep konusu ödemeye dayanak kıldığı Sigorta Tahkim Komisyonuna ait dosya arasında bulunan kayıt ve belgelerden; yapılan başvuru kapsamında talebi inceleyen uyuşmazlık hakem heyetince yapılan incelemede, zorunlu trafik sigortası teminat limitinin 120.000,00-TL ile sınırlı olduğu görülerek rücu ödemesine ilişkin evrakların dosyaya sunması için bildirimde bulunulduğu, ancak davacı Sigorta şirketi tarafından konuya ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı ve bu gerekçeyle 44.811,29-TL değer kaybı tazminatına hükmedildiği görülmüştür. Hal böyle olunca basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı sigorta şirketinin, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görülen yargılama sırasında, daha önce yaptığı rücu ödemesine ilişkin belgeleri dosyaya sunmadığı gözetildiğinde, değer kaybı zararına ilişkin olarak yaptığı ödemenin hataya dayalı olduğunu ileri süremeyeceği, dolayısı ile de sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca yaptığı böyle bir ödemeyi sigortalısından talep edemeyeceği kabul edilerek, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine
2-Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine
3-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 6.831,29-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri gereğince dava değerinin istinaf/temyiz sınırının altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzünde davalı vekilinin yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/09/2025 11:42:26

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır