Karar Detayı

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/200 Esas
KARAR NO : 2025/132

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/03/2023
KARAR TARİHİ : 10/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava sonucunda verilecek karar kesinleşinceye kadar teminatsız ya da Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında dava konusu; ...bank ... Şubesi ... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve Müvekkilİ Lehine Düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vadeli 80.000,00-TL Bedelli, ...bank .... Şubesi ... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve Müvekkilimizin ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den Ciro Yoluyla Edinmiş Olduğu İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vade Tarihli 50.000,00-TL Bedelli Ve ... ... Şube .... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ve müvekkili lehine düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vade Tarihli 175.000,00-TL Bedelli çeklerin keşideci ve tüm cirantalar yönünden geçerli olacak şekilde icra takibine konulmaması veya dava konusu çeklerden dolayı henüz varlığından haberdar olmamakla beraber icra takibi açılmış bulunması halinde HMK 379.hükmü göz önüne alınarak paranın kim tarafından yatırıldığı fark etmeksizin icra veznesine girecek paranın hem müvekkili şirket hem de öncesinde cirosu bulunan tüm cirantalar hakkında uygulanmak üzere tedbiren alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve davaya konu çeklerin davalılardan istirdadı ile davacıya iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER : Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, Küçükçekmece CBS'nin ... soruşturma nolu dosyası, Ticaret Sicil Müdürlüğü, Vergi Dairesi, Hazine ve Maliye Bakanlığı, ... Bankası, ...bank, ...bank ve ...'e yazılan yazı cevapları, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, rıza dışı elinden çıkan ve davalılarda bulunduğu iddia edilen ... Bank ... Şubesi ... numaralı, ...bank ...Şubesi ... numaralı ve ... ... Şube ... numaralı çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi 03/03/2023 tarihli raporunda; yapılan inceleme neticesinde; Dava konusu; ...bank ... Şubesi ... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve davacı adına düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vadeli 80.000,00-TL Bedelli çek,
...bank ... Şubesi .... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan ve davacının .... San. Ve Tic. Ltd. Şti.' den Ciro Yoluyla Edinmiş Olduğu İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vade Tarihli 50.000,00-TL Bedelli çek,
... ... Şube ... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti Olan ve davacı Lehine Düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vade Tarihli 175.000,00-TL. lık çeklerin davacının rıza ve bilgisi dışında kaybolup, çalındığı,
Davacı tarafça HMK 379.hükmü göz önüne alınarak paranın kim tarafından yatırıldığı fark etmeksizin icra veznesine girecek paranın hem davacı şirket hem de öncesinde cirosu bulunan tüm cirantalar hakkında uygulanmak üzere tedbiren alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve davaya konu çeklerin davalılardan istirdadı ile iadesinin talep edildiği,
Davacı ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ.'nin lehine keşide edilen veya ciro yoluyla teslim alınmış bulunan 3 adet çek, davacı tarafından ciro edilerek ticari ilişki içerisinde bulunduğu ... SAN. VE TİC. A.Ş.'nin KOCAELİ adresine ulaştırılmak üzere ... TAŞIMACILIK A.Ş. firması ... birimi aracılığıyla, 19/10/2022 tarihinde müvekkil şirket çalışanı .... tarafından kargoya verildiği,
... San. Ve Tic. A.Ş. lehine ciro edilen çekler, kimlikleri bilinmeyen kişi veya kişilerce çalındığı,
Kaybolan çeklerle ilgili Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından çek iptal davası açılmıştır. Bu davada mahkemece ödemeden men kararı da tesis edildiği,
Dava konusu 3 adet çekin men yasağı olması nedeni ile ödeme gerçekleştirilmediği ve her üç çekin de incelenmesinde çalındığı çalınan bu çekleri iştirak halinde hareket ederek ciro silsilesine tabi tutarak yeniden tedavüle sokup tahsil etmeye çalıştıkları şüphelilerin çeki aldıkları ve verdikleri şahıslar ile aralarındaki ticari ilişkiyi gösterir hiç bir belge sunamadıkları sadece soyut iddialarda bulundukları, bu şekilde şüphelilerin üzerlerine atılı suçu işlediklerine dair kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların ve tutuklama nedeninin bulunduğu anlaşılmıştır. 5271 sayılı CMK'nın 100. vd. maddeleri uyarınca TUTUKLANMASI istemiyle şüpheliler ... ve ... Küçükçekmece .... Sulh Ceza Mahkemesine sevk edilmiş ve Hakimliğin 28.12.2022 tarih .... sorgu numarası kararı Küçükçekmece .... Sulh Ceza Mahkemesi kararı ile tutuklandıkları,
Dava konusu olan çeklerin tamamı bankaya teslimden önce son cirolayan .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, Davaya konu çeklerden ...bank .... Şubesi ... Seri Numaralı Keşidecisi .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve davacı lehine düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vadeli 80.000,00-TL Bedelli çek aslını muhafaza altına almamış ve çek aslını davalı .... ŞİRKETİNE iade ettiği, ...bank ... Şubesi ... Seri Numaralı çekin Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve davacı lehine düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vadeli 80.000,00-TL Bedelli çekin arkasındaki cirolar; ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ... SAN. VE TİC. A.Ş. olduğu,
Dava konusu çeklerden, ...bank ... Şubesi ... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Ve .... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den Ciro Yoluyla davacının edinmiş Olduğu İstanbul Keşide Yeri 31/01/2023 Vade Tarihli 50.000,00-TL bedelli çekin arkasındaki cirolar;
... TİC. LTD. ŞTİ.
....SAN, VE TİC. A.Ş.
Yine davacı adına ... Şube ... Seri Numaralı Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti Olan Ve Müvekkil Lehine Düzenlenen İstanbul Keşide Yeri 31/01/2023 Vade Tarihli 175.000,00-TL çek davacı tarafından cirolandıktan sonra bu üç çekin arkasının aşağıdaki firmalarca silsile yolu ile cirolanarak tahsil edilmek istendiğinin görüldüğü,
... TİC. LTD. ŞTİ.
. SAN. VE TİC. A.Ş.
...bank ... Şubesi ... Seri Numaralı Keşidecisi .... San. Ve Tic. Ltd.Şti. Olan Ve Müvekkil Lehine Düzenlenen İstanbul Keşide Yerli 31/01/2023 Vadeli 80.000,00-TL Bedelli çekte davacı şirket tarafından cirolandıktan sonra aşağıdaki şekilde cirolar yapıldığı görülmektedir.
.... SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
... SAN. VE TİC. A.Ş.
Davacı tarafın kargo yolu ile cirolayıp gönderdiği 3 adet çekin son hamili olan ... SAN. VE Tİ nin ve diğer ciro işlemi yapan kişi ve şirketlerin davacı şirket ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığı kendi bağlı bulunduğu vergi dairesinden dosyaya gelen dökümlerin incelenmesinde görülmediğinden meşru hak sahipleri olmadıkları,
Davacı şirketin bağlı bulunduğu ... sicil no. sunda kayıtlı İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğünden 06.07.2023 tarihli yazısı ekinde davacının ve diğer tüm davalı şirketlerin bağlı bulundukları vergi dairelerinden dosyaya gelen BA, BS Bildirimlerinde herhangi bir ticari ilişki ve alacak verecek ilişkisinin görülmediği,
Aynı şekilde davacı şirketin bağlı bulunduğu .... sicil no.sun da kayıtlı İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğünden 06.07.2023 tarihli yazısı ekinde dosyaya gelen BA, BS Bildirimlerinin incelenmesinde; BA Bildirim, dökümünde davacı şirketin mal aldığı .... SANAYİ VE TİCARET A.Ş ŞİRKETİ.n den 309 adet fatura ile 63.088.137,53TL.KDV hariç mal aldığının görüldüğü ve bu ticari ilişkisinden dolayı da bu şirkete çek gönderdiğinin anlaşıldığı,
Mal ve hizmet satışı yapılan kişilere ilişkin alınan kişilere ilişkin (BS) bilgilerinde; ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.ne 14 adet fatura ile 1.361.593,21TL KDV hariç mal sattığı, ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.'ne 50 adet fatura ile 1.462.393,36TL KDV hariç fatura ile mal sattığı, ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ne 86 adet fatura ile 3.909.138,63TL.lık KDV hariç mal sattığı incelemelerde tespit edildiği, Çekleri cirolayan şirketlerin Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulları tarafından görevlendirilen Vergi Müfettişleri tarafından Vergi Kaçakçılığı gibi bazı işlemlerden dolayı incelemeye tabi tutularak vergi müfettişleri tarafından raporlar düzenlendiği ve bu raporların dosyada görüldüğü,
Türk Ticaret Kanunu'nun 792. maddesi "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Denilmektedir.
Yukarıda açıklanan ve dosya içerisindeki bilgi belgelerin incelenmesi neticesinde davacı ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki ve alacak verecek ilişkilerinin olmadığını bildirmiştir.
Somut olayda davalının dava konusu çekleri iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dava konusu çeklerle ilgili dosyaya celp edilen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığ'nın ... soruşturma numaralı soruşturmasının bulunduğu ve soruşturmanın derdest olduğu, Uyap sisteminden yapılan sorgulamada ve dosyaya sunulan belgelerden bu çeklerle birlikte çalınan farklı çeklere de ilişkin Türkiye'nin değişik yerlerinde benzer iddialarla birden fazla farklı davaların bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda soruşturma sonucunda takipsizlik, ceza veya beraat kararı verilse bile mahkememizce verilen hükmün etkilenmeyeceği, zira ceza dosyasındaki maddi olaylarla bağlı olunduğu ancak beraat hükmüyle bağlı olunmadığı dikkate alındığında dosyadaki delillere göre her iki hüküm sonucunda da davacının çeklerden sorumlu olmadığının sabit olması nedeniyle soruşturma dosyası bekletici mesele yapılmamıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... HD. ... Esas ve ...Karar sayılı ilamı; "Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..."şeklindedir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ...Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin hamili olduğu dava konusu çeklerin kargoda çalınması olayı sonucunda, bu çeklerle birlikte çalınan farklı çeklere de ilişkin Türkiye'nin değişik yerlerinde benzer iddialarla birden fazla farklı davaların bulunması, yargılama esnasında aldırılan bilirkişi raporuna göre davacı ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişkinin ve alacak-verecek ilişkilerinin bulunmaması dikkate alındığında davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği anlaşılmış olmakla davacı şirketin dava konusu çeklerin istirdadı talebinin bu davalı yönünden kabulüne karar verilmiştir. Davalılar ...Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın ise istirdat davası yönünden husumetin hamile ait olması nedeniyle reddine karar verilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar .... Tic. Ltd. Şti. ve ... San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın Kabulü ile; ...bank .... Şubesi ... Seri Numaralı keşidecisi .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan İstanbul keşide yerli 31/01/2023 Vadeli 80.000,00-TL Bedelli, ...bank ... Şubesi .... Seri Numaralı keşidecisi .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan İstanbul keşide yerli 31/01/2023 Vade Tarihli 50.000,00-TL Bedelli Ve ... Şube .... Seri Numaralı keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olan İstanbul keşide yerli 31/01/2023 Vade Tarihli 175.000,00-TL bedelli çeklerin davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya istirdadına,
3-Alınması gerekli 20.834,55 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 5.208,64 TL harcın mahsubuyla bakiye 15.625,91 TL harcın davalı .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketin'den alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 5.208,64 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.388,54 TL'nin davalı .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 3.969,00 TL yargılama giderinin davalı .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 48.800,00 TL ücreti vekaletin davalı .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/02/2025

Katip ...
¸

Hakim ...
¸