Karar Detayı

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/521 Esas
KARAR NO : 2025/130

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/04/2021
KARAR TARİHİ : 10/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..., Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün.... E. İcra dosyası üzerinden haksız ve hukuka aykırı bir şekilde borçlu olarak gösterildiğini müvekkilinin, alacaklı görünen ... adlı kişiye karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin hiç tanımadığı, hiçbir şekilde ticaret ve/veya alacak - verecek ilişkisi içerisinde doğrudan veya dolaylı yolla herhangi bir bağı dahi olmadığı davalı ... lehine hukuka aykırı yollar ile ve TCK kapsamında suç sayılan eylemler ile düzenlenmiş olan bir kambiyo senedinin 12.04.2021 tarihinde 15.000,00-TL üzerinden alınan ihtiyati hacizle işleme konu edildiği öğrendiğini, müvekkiline bu sırada imzalatılan araç kiralama sözleşmesi adı altındaki evrak ise; davanın konusunu teşkil eden kambiyo senedini ihtiva etmekte ise de; müvekkilinin sadece araç kiralama sözleşmesi imzaladığını düşünerek işbu imzalama eylemini gerçekleştirdiğini, bu nedenlerle Öncelikle Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra dosyasının teminatsız olarak müvekkili nezdinde tedbiren durdurulmasını Mahkeme aksi kanaatte ise; makul bir teminat miktarınca icra takibinin durdurulmasını ve mevcut tüm hacizlerin fekkine karar verilmesini, davacı müvekkilinin davalı / alacaklı tarafa herhangi bir şekilde ve surette hiçbir borcunun olmadığının tespit edilmesini, bu bağlamda menfi tespit davasının kabulünü, davalının kötü niyetli olmasından dolayı % 20 Kötü Niyet Tazminatına Hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dışı .... Taşıt İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle araç kiralama sözleşmesi imzaladığı ve kendisine sözleşme ile birlikte senet imzalatıldığını ve söz konusu senedin müvekkilince icra takibine konu edildiğini iddia edildiğini, davacının ... Taşıt İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle imzalamış olduğu araç kiralama sözleşmesi ya da senedin yalnızca sözleşme ve senetlerin tarafları açısından bağlayıcı olup müvekkilinin söz konusu sözleşme ya da senetle hiçbir ilgisi bulunmamakta olduğunu, Davacı taraf ..... 'un söz konusu senedin görüntüsünü ... üzerinden kendisine gönderdiğini ve kendisini tehdit ettiğini beyan ettiği, söz konusu ... konuşmlarının müvekkilince yapılmadığını, işbu durumun da dava dilekçesinde davacı tarafça da ikrar edildiğini, bununla birlikte dosyaya sunulan .... konuşmalarındaki görüntüsü bulunan senet açık bir şekilde anlaşıldığı üzere, davacı tarafça müvekkiline keşide edilerek verilen senet olmadığını, Davacı tarafça dosyaya sunulan görüntülerde söz konusu senedin yalnızca keşidecinin davacı olduğunun görülmekte olduğunu, dolayısı ile söz konusu senedin taraflarınca icra takibine konu edilen senet olmadığının aşikar olduğunu, davacı tarafın .... Taşıt İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve .... ile arasındaki iç ilişkide meydana gelen husular müvekkilini hiçbir surette ilgilendirmemekte ve bağlamamakta olduğundan davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Bakırköy .... İcra Dairesi ’nün ... esas sayılı dosyası, Bakırköy .... İcra Dairesi, Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı, Marmara ... No.Lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü, Bakırköy/ Metris ....Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü, Silivri Sulh Hukuk Mahkemesi yazı cevapları tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, bakırköy ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu senetten kaynaklı olarak davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; müvekkilinin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle takibe, borca, ödeme emrine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.
Bakırköy ... İcra Dairesi’nün .... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacının davalı aleyhinde dayanak 16.678,79 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasının 27/04/2021 tarihinde .... esası ile Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, 28/04/2021 tarihinde ... karar numarası alarak gönderme kararı verildiği, 16/05/2022 tarihinde mahkememizi yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olup, bonoyu düzenleyen, asıl borçlu durumundadır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 779/1).
Bu aşamada, menfi tespit konulu eldeki davada, ispat yükünün özellikleri üzerinde de durulmalıdır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72.maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 s.TMK m.6). İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir.
Borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.
Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Kambiyo senetlerine dayalı davada ise ispat yükü davacı borçludadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir.
Aynı ilkeler, HGK’nun 17.12.2003 gün ve .... E., ... K. sayılı ilamında da benimsenmiştir.
6100 Sayılı HMK m. 201 gereğince; yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen hususların yazılı delillerle ispatlanması gerekir.
Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/19-821 E. 2019/58 K. )
Kambiyo senedinin bedelsizliğine dayalı menfi tespit davasında davacı, senet temel borç ilişkisindeki bir nedenden dolayı bedelsiz kaldığı için kambiyo borcunu ödemek zorunda olmadığını ileri sürmektedir. Bu durumda bir kambiyo ilişkisinin varlığı esasen davacı tarafından kabul edilmektedir. Davalının kambiyo alacağını ayrıca başka delillerle ispat etmesine gerek yoktur. Bedelsizlik davacının öne sürdüğü bir vakıa olduğuna göre bunu ispat yükü de davacıya aittir. Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası açan borçlu temel alacağın mevcut olmadığını, karinenin aksini öne sürmektedir. Davacı, hem temel ilişkiyi, hem de temel ilişkideki bir nedenle senedin bedelsiz olduğunu ispat edecektir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; işbu davaya konu borcun dayanağının bir kambiyo senedi olduğu, senedin kambiyo senedine havi tüm unsurları içerdiği, 6100 sayılı HMK'nın 201. maddesi gereğince yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan iddiaya karşı def’i olarak ileri sürülen hususların yazılı delille ispatlanmasının gerektiği, davacının iddiasını usulüne uygun yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, davacı tarafın dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı, davacıya yemin hakkının hatırlatıldığı, yemin hakkını kullanacağını beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Yemin delili 6100 Sayılı HMK'nın 225 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir. Yemin kesin delillerdendir. Yemin deliline dayanan taraf, iddia veya savunmasının diğer delillerle ispatlanmamış olması sebebiyle bu delile sıra gelmiş olduğunu başka türlü bilemeyeceğinden mahkeme, yemin teklif etmek hakkı bulunduğunu istek sahibine hatırlatmakla yükümlüdür. İddia veya savunmasını ispat edemeyen tarafa yemin teklif etme hakkının hatırlatılabilmesi için açıkça yemin deliline dayanılmış olması da gerekir. Mevcut davada ispat külfeti davacı tarafta olduğu, davalının yemin için belirlenen duruşmada hazır bulunmadığı ve yemine konu hususları ikrar ettiği sabit görülerek yukarıdaki gerekçeler doğrultusunda davacının davasını ispat ettiği anlaşılmakla davanın kabulüne, ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; Davacının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı icra dosyasından borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
Alınması gerekli 1.024,65 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 256,17 TL harcın mahsubuyla bakiye 768,48 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 256,17 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 315,47 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 659,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
AAÜT gereğince hesap edilen 15.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri gereğince dava değerinin istinaf/temyiz sınırının altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/02/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır