mahkeme 2022/987 E. 2023/486 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/987 Esas
KARAR NO : 2023/486

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/02/2017
KARAR TARİHİ : 31/05/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ : 08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin “... Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesi mümkün olup ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS bankasından/HGS’den provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesi talep edilmekte olduğunu, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme de gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin ihlalli geçiş bildirimi, her ne kadar müvekkili şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini, ... , ... , ... ve ... plakalı araçların muhtelif tarihlerde 10 ayrı geçiş yaptığını, 15 günlük sürede cezanın ödenmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başladıklarını, takibe itirazla durduğunu belirterek Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalıya ait aracın ihlalli geçişlerine ilişkin geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden geçen davalı araçlarının geçiş ücretlerini ödeyip ödemediği, geçiş ücretlerinin geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmemesi halinde geçiş ücretleri ile birlikte geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza bedelinin de ödenmesi talebinin yerinde olup olmadığı, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde HGS hesabına yatan paranın davacı tarafından tahsil edilip edilemediği, ceza tutarlarının talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
İstanbul BAM ... HD'nin DOSYA NO : ... KARAR NO : ... sayılı kararı;
"..... 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
... tarihli, ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
... tarihli, ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından dava dilekçesinde ve aşamalarda "otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesi mümkün olduğu, ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS bankasından/HGS'den provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS ve HGS'den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmadığından, gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiği, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin ihlalli geçiş bildiriminin yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiği, bildirimde 6001 sayılı kanun uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 (on beş) gün içinde geçiş ücretinin cezasız ödenebileceği aksi halde geçiş ücretinin (10) katı tutarındaki ceza ve oluşacak tebligat, yargılama ve takip masrafları, avukatlık ücreti, işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderler de takip ve tahsil edileceğinin bildirildiği" belirtilmiş, gişe operatörü tarafından düzenlenen ve araç sürücüsüne verildiği belirtilen ihlalli geçiş bildiriminin örneği dosyaya sunulmamıştır, davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS sisteminden mi kaynaklandığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun ve 15/10/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda da belirtildiği gibi geçişlerden sonra süresinde geçiş ücreti yatırılmış olmasına rağmen davacı tarafın HGS programının yatan paraları takip konusu olmayan diğer güncel geçişlere mahsup edip etmediğinin ve bunun bir yazılım hatası olup olmadığının da belirlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle öncelikle ihlalli geçiş bildirimlerin davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğine ilişkin kayıtların davacı tarafça ibraz edilmesi, gerekirse bu yönde kayıtlarda inceleme yapılması, ayrıca mahkemece kök ve ek rapor alınan mali müşavir bilirkişi ve konusunda uzman yazılım analiz veya elektrik- elektronik mühendisi bilirkişi heyetinden davacıya ait sistem ile davalı OGS/HGS kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, her bir geçiş yönünden, geçiş anında yeterli bakiyenin olup olmadığı, geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğu, 15 günlük süre içerisinde yükleme yapmış ise davacı tarafın HGS programının yatan paraları takip konusu olmayan diğer güncel geçişlere mahsup edip etmediğinin ve bunun bir yazılım hatası olup olmadığı hususlarında bilirkişi raporu alınarak karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına," kararı verilerek Mahkememizce verilen karar kaldırılmıştır.
Somut olayın incelenmesinde, davacının dava dilekçesi ile ihlalli geçişten kaynaklı alacak talebinde bulunduğu, ihlali geçiş bilgi dökümünü sunduğu, bu dökümde cezaların geçiş ücretlerinin 10 katı üzerinden gösterildiği, ihlal tarihlerinin 2016 yılına ilişkin olduğu, icra takibindeki ödeme emri geçiş ücreti ve 10 kat üzerinden ceza miktarları üzerinden talep edildiği, davalı tarafın ödeme emrine kısmi itiraz ederek ceza miktarının 471,80 TL kısmına ve ceza tutarının tamamına itiraz ettiği, geçiş ücretinin 1.461,10 TL sini kabul ederek ödeme yaptığı, itirazın iptali davasının bakiye geçiş ücreti miktarı ile kalan ceza miktarları toplamı üzerinden açıldığı, yargılama sırasında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca davacı tarafın 05.06.2018 havale tarihli dilekçe sunarak 10 katı cezanın 4 katına indirerek harca esas değeri 9.664,50 TL olarak belirttiği, öncelikle Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile 10 kat cezanın 4 kata inmesi nedeniyle 6 kat cezaya ilişkin karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiği,
Dosya kapsamında kaldırma ilamından sonra davacı tarafın belge sunduğu, mali müşavir bilirkişi ... ile elektronik elektrik mühendisi bilirkişi ...'ten rapor alındığı, raporun denetime elverişli olduğu, davalının itiraz ettiği ihlalli geçişlerin 03.08.2016 tarihli, 248,20 TL ile 07.08.2016 tarihli 223,60 TL miktarlı geçişler olduğu, bu geçişlere ilişkin kayıtların davacı tarafça sunulduğu, davalı tarafın bu geçişlerin yapılmadığına ilişkin itirazlarına itibar edilmediği, raporun 3 sayfasında yer alan tabloda geçiş ücretlerinin, bakiyelerin 15 günlük sürede yeterli olup olmadığının, ceza tutarlarının gösterildiği, bu tabloda 14.07.2016-03.08.2016, 07.08.2016 tarihli üç adet geçişte yeterli bakiye olmadığı ve 15 günlük süreçte bakiyenin yeterli hale getirilmediği, bunun dışındaki geçişlerde 15 günlük sürede bakiyelerin yeterli olması ve değişken olmasının davalı lehine değerlendirildiği, davacı tarafın , davalı tarafça ödenen geçiş miktarları da dikkate alınarak bunun dışında kalan 03.08.2016 tarihli, 248,20 TL ile 07.08.2016 tarihli 223,60 TL miktarlı geçiş miktarlarının toplamının davalıdan talep edebileceği ayrıca 14.07.2016-03.08.2016, 07.08.2016 tarihindeki geçiş miktarı üzerinden 4 katı ceza miktarının talep edilebileceği ceza miktarlarının tarih sırasına göre 894,40 TL-992,80 TL-894,40 TL olduğu hususları da dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın dava dilekçesi ile davacı tarafın 05.06.2018 tarihli dilekçesi de dikkate alınarak KISMEN KABULÜ İLE,
Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 471,80 TL geçiş ücreti ile 2.781,60 TL ceza tutarı üzerinden devamına, 6.411,10 TL miktar fazlaya ilişkin istemin reddine,
- yasa değişikliği uyarınca 10 katı tutarındaki cezanın 4 katı olarak değiştirilmesi nedeniyle davacı tarafın 05.06.2018 tarihli dilekçesi de dikkate alınarak 10.136,30 TL miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
-Devamına karar verilen alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,5 oranında reeskont avans faizi işletilmesine,
2-alacağın likit olduğu anlaşılmakla takibe konu miktar olan 3.253,40 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 231,84.-TL peşin harcın mahsubu ile fazla yatan 51,94.-TL karar harcının yatırana iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40.-TL başvurma harcı ile 179,90.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 2.696,05.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 442,96.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.253,40.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın Kabul , red ve karar verilmesine yer olmadığına ilişkin miktarlar yönünden 2023 yılı istinaf yasa yolu kesinlik sınırı olan 17.830 TL nin altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/05/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır