mahkeme 2022/122 E. 2023/608 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/122 Esas
KARAR NO : 2023/608

DAVA : Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ : 07/01/2022
KARAR TARİHİ : 05/07/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ :13/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı, ... ilinde, ... İmalat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi ticari unvanı altında ve tanınmış markalara üretim yaparak tekstil alanında faaliyet gösteren firma olduğunu, 17.04.2021 tarihinde davacı şirket mezkur adresinde faaliyetlerini sürdürürken iş yerinin hemen yanında bulunan yüksek gerilimli elektrik direğinden nedeni bilinmeyen bir arıza sebebiyle elektrik arkları düştüğünü, düştüğü yer davacı şirketin imalathanesinin bahçesi olduğunu, orada bulunan havalandırma kanalından içeri giren elektrik arkları havalandırma kanalı içerisinde alev topuna dönüşerek davacı şirketin imalathanesinde birdenbire yangına neden olduğunu, bu olaylar güvenlik kamera kayıtlarına yansıdığını, yangın üzerine itfaiye gelene kadar kendi imkanları ile yangına müdahale ettiklerini, yansın nedeniyle davacı şirketin tekstil imalatında kullandığı makine ve malzemeleri imalathanenin fiziki yapısının zarar gördüğünü, davacının çalışamadığını, siparişlerini iptal ettiği veya ötelediğini şirket, yangının söndürülmesinin ardından derhal ... Sigortası kapsamında ... poliçe numaralı, 16.07.2020 başlangıç tarihli poliçesi nedeniyle dava dışı ... Sigorta A.Ş.’ye(...) zararı ihbar ettiğini, bu doğrultuda sigorta tarafından ekspertiz gönderilerek makine, malzemeler ve fiziki yapıdaki hasarın tespiti yapıldığını, sigorta poliçesi kapsamında olan bu zararlar dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından giderildiğini, davacı şirketin çalışamaması nedeniyle maruz kaldığı ticari kazanç kaybı zararı poliçe kapsamında olmadığından davacının zararlarının giderilmesi amacıyla şimdilik 10.000,00TL tutarında ki zararın, zararın meydana geldiği günden itibaren ticari avans faizi işletilmek üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; meydana geldiği iddia olunan zarara sebebiyet veren yangın olayına teşekkülümüze ait yüksek gerilim direği sebebiyet vermediğini ... tarihli ve ... sayılı yazısında; iletim hatları bakım ekibimiz tarafından olay öncesinde en yakın tarihli hat kontrol çalışması 26.03.2021 tarihinde yapıldığını, 154 kv ... enerji iletim hattının güzergahında yapılan hat kontrol raporu incelendiğinde; ... no'lu direkte herhangi bir olumsuzluk olmadığı tespit edildiği, söz konusu işyeri adresinin, konum olarak 154 kv ... e.i. hattına ait ... nolu direk yakınında olduğu tespit edilmiş olduğu bölge müdürlüğümüz arıza kayıtları ve olay raporları incelendiğinde 154 kv ... enerji iletim hattında herhangi bir elektiriksel arıza veya açma meydana gelmediğini, mevcut durumda yapıya ait işyeri bacası ile 154 kv ... e.i.hattı en yakın mesafenin yaklaşık 7-8 metre olduğunun görüldüğü, 154 kv enerji iletim hattında bu mesafeden bacaya yangına mahal verecek bir elektriksel atlama olması teknik olarak mümkün olmadığını, arıza kayıtlarında 154 kv ... enerjiiletim hatlarında herhangi bir arıza açma olmadığı tespit edildiği, bahse konu olayın meydana geldiği esnada işyeri bacası ile elektrik hattı arasındaki mesafesinin ne kadar olduğu anlaşılamadığı, iş yerine ait parsel-bina ile ilgili veya baca yüksekliği ile ilgili mahalli idare kuruluşunda alınmış görüş izin varsa mevcut baca yüksekliğinin ne kadar olduğu, alt faz ile arasındaki mesafenin ne olduğu projelerden çıkarılması olayın değerlendirilmesi ve anlaşılması açısından faydalı olacağı kanaatinde ayrıca bu ve benzer tarzda yapılacak olan yapılarda enerji iletim hattı irtifak sahası yakınına yapılacak olan yapılarda ilgili mahalli idare kuruluşuna yazılı olarak başvurulmalı, 3194 sayılı imar kanunu ilgili maddeleri gereği konu mahalli idare kuruluşu tarafından incelenmesi gerektiği bahse konu yapının baca yüksekliği ile ilgili teşekkülümüze herhangi bir başvuru bulunmadığını, ilk yapılan incelemelerde söz konusu maddi hasar ile ilgili teşekküli ün ilişkilendirilmesi mümkün görülmediğini, olay kaynağının olay yeri bölgesi ve özellikle ilgili işyeri ile ” bağlantılı bulunan diğer alt yapı kurumlarında veya işyerinin iç yapı (elektrik-doğalgaz) sistemleri detaylı irdelenmelidir işyeri elektrik-doğalgaz vb sistemlerinin yönetmeliklerde belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı, kullanılan teçhizatların yıllık test ve muayenelerinin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bunlar ile ilgili test sonucu ve raporlar incelenerek konunun incelenmesi,gerekli önlem alınması ile bu ve benzer tarzda olayların tekrarı önlenebileceğini, hasara sebebiyet verdiği iddia olunan yangın olayının meydana gelmesinde davacı şirketin kusur /durumunun araştırılması gerektiği, yangın olayının meydana geldiği binanın elektrik kuvvetli akım tesisleri yönetmeliğine göre inşa edilip edilmediği, irtifak hakkımızı yataydan ve düşeyden ihlal edip etmediği ve aynı zamanda baca yüksekliğinin ilgili yönetmeliğe uygun olup olmadığı durumlarının keşfen yapılacak bilirkişi incelemesinde araştırılması gerekmektedir. bunun haricinde olay yeri bölgesi veya ilgili iş yeri ile bağlantılı bulunan diğer alt yapı kurumlarında veya iş yerinin iç yapı (elektrik-doğalgaz) sistemlerinin de incelenerek yönetmeliklerde belirtilen şartları taşıyıp taşımadığının incelenmesi, yangının meydana gelmesinde bu alt yapı kurumları ve iç yapı sisteminin etkisinin olup olmadığının veya yangının büyümesine sebebiyet verilip verilmediğininde incelenmesi gerekmektedir. 5-meydana gelen yangın olayına teşekkülümüzün sebebiyet vermediği yönünde ki itirazlarımızı tekrarla; davacı tarafın 7 gün iş kaybına uğradığı beyanlarını ve talep edilen kazanç kaybı tutarını kabul etmediklerini, en son olarak da davacı tarafın faiz talebini, faiz başlangıç tarihini ve talep etmiş olduğu faiz oranına itiraz ediyoruz. meydana geldiği iddia olunan zarar haksiz fiilden kaynaklandığı için davacı tarafın ticari avans faizi talebinin reddi ile davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, yangından kaynaklı kazanç kaybı talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 17.04.2021 tarihli yangının yüksek gerilimli elektrik direğinden düşen arklardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, yangının çıkış nedenin ne olduğu, tarafların oransal kusur durumları, elektrik direğine ilişkin bakım çalışmalarının yapılıp yapılmadığı, davacı tarafın işyeri bacası ile elektrik direk/ hat mesafesinin ne olduğu, bina/ baca yüksekliği ile alt faz arasındaki mesafenin ne olduğu, işyerinin elektrik doğalgaz sistemlerinin şartlarını taşıyıp taşımadığı, bunların yangında kusur durumuna etkisinin olup olmadığı, davacı tarafın yangın nedeniyle iş göremezlik süresi ve kazanç kaybı talebinin hesaplanmasına ilişkindir.
Kusur aranmaksızın sorumluluğun düzenlendiği haller, kusursuz sorumluluk halleri olarak ifade edilmektedir. Doktrinde kusursuz sorumluluk hallerinin olağan sebep sorumluluğu-tehlike sorumluluğu şeklinde ikili ayırıma tabi tutarken, TBK tarafından açıklanan hakkaniyet sorumluluğu-özen (sebep) sorumluluğu-tehlike sorumluluğu şeklinde ayırıma tabi tutulduğu görülmektedir. Denetleme ve gözetimde özen (cura in custodio) gereği, kusur unsur olarak aranmaz. (G.Antalya B.Hukuku Genel Hükümler C.1.2012.İst.sh.533.535.)
Özen sorumluluğuna dayalı kusursuz sorumluluğun düzenlendiği TBK.'nun 69. maddesi gereğince "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür." Yine aynı yasanın 71/1. Maddesi gereğince; " Önemli ölçüde tehlike arzeden bir işletmenin faaliyetinden zarar doğduğu takdirde, bu zarardan işletme sahibi ve varsa işleten müteselsilen surumludur." Belirtilen yasal düzenlemeler gereğince, davalı, zararlandırıcı sonucun doğmasına yol açan enerji hattının yapım ve bakım eksikliklerinden kaynaklanan zararlardan sorumludur. Sorumluluktan kurtulmanın olumsuz koşulu ise, zarar ile yapım bozukluğu ve bakım eksikliği arasındaki nedensellik bağının kesilmiş olmasıdır.
Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira, bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, yine de çoğu zaman zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple, sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından; bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır(Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler 1991 Baskı Cilt 2 sf: 14-15).
Elektrik enerjisinin dağıtımını faaliyetinin, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, davalı şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur. Bu sorumluluk türü tehlike sorumluluğu olarak da isimlendirilmekte olup, sorumluluk türlerinin en ağırını oluşturur. Burada tehlikeli nesne veya işletme ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması sorumluluk için gerekli olup hareket unsurunu haksız fiilin sonuç unsuruyla birlikte değerlendirmek gerekir (Doç. Dr. A. Akartepe TBK. Haksız fiilden doğan borç ilişkileri - Porf Dr. Pierre Tercier sorumluluk hukuku S. Özdemir çevirisi. 1983 Sh. 12-14 ). ( Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2016 tarih ve 2015/1979 Esas - 2016/192 Karar sayılı ilamı )
Burada tehlikeli nesne veya işletme ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması sorumluluk için yeterlidir. Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.(Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler 1991 Baskı Cilt 2 sf: 14-15).
Elektrik tesisleri de yapı eseri niteliğindedir. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği 5. maddesinde kuvvetli akım tesislerinin cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.
TBK'nun 51/1(BK'nun 43/1)maddesinde "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler."hükmü getirilmiştir.
Zararın kapsamının tayininde, zarar gören davacının da zararın meydana gelmesinde kusurunun olup olmadığının araştırılıp, tartışılması gerekir. Zira; TBK'nın 52/1. (BK m.44/1) maddesi gereğince; zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yüklümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zararın meydana gelmesinde ve artmasında davacının müterafik kusuru olup olmadığı, somut olayda müterafik kusur indirimi yapılıp yapılamayacağı hususu üzerinde duruşması gerekir
6100 sayılı HMK'nun 266.maddesine göre; çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi incelemesi yapılması, taraflarca öne sürülen itirazların da yine bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerekir. Davalı tarafça açıkça veya örtülü olarak kabul edilmiş olmadıkça çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda Mahkemece; ayrıca, bilirkişi incelemesi yaptırılması zorunludur.
Bu açıklamalardan sonra dosyanın yapılan incelemesinde; davacı tarafın dava dilekçesi ile işyeri olarak kullandığı fabrikanın yanında bulunan yüksek gerilimli elektrik direğinden düşen ark sonucunda davacının çalışamadığı günlere ilişkin TBK 69 , 71 maddeleri uyarınca kusursuz sorumluluk ilkleri uyarınca tazminat talebinde bulunduğu,
Davalının cevap dilekçesi ile zamanaşımı, hak düşürücü süre itirazı, olaya ilişkin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı itirazında bulunduğu,
Dosyanın görevsizlik kararıyla Mahkememize tevdi olduğu, davacının yangın ekspertiz raporu, Katma Değer Vergisi Beyannamesi, Beyoğlu ... Noterliği ... yevmiye numaralı, 22.4.2021 tarihli ihtarını, ihtarın 3.5.2021 tarihli tebliğ şerhini, yangın başlangıç anına ilişkin görüntüleri sunduğu, davalının davalının yangın çıkan hatta ilişkin kurum yazısını sunduğu, davacı tarafça ibraz edildiği, olay tarihi, arabuluculuk tarihi, davanın açıldığı tarihte dikkate alınarak davacı tarafın zamanaşımı ve hakdüşürücü süre itirazlarının dava açma süresi dolmadığından yerinde görülmediği
Mahkememizce, itfaiye yangın raporunun, davacının vergi dairesi kayıtlarının, sigorta hasar dosyasının, tapu- kadastro kayıtlarının, imar dosyasının celp edildiği, tanıkların dinlenildiği, yangından kaynaklı kusura ilişkin incelemenin teknik inceleme olduğu, bilirkişi raporu alınması gerektiği, keşif yapılarak bilirkişi heyetince rapor tanzim edildiği,
Yangının ... 'ın ... nolu yüksek gerilim direğinden davacının çalıştığı fabrikanın havalandırma bacasına ark düşmesinden ve havalandırma borusunda zamanla biriken tekstil tozlarının tutuşması sonucunda meydana geldiği, davacı tarafın yeterli güvenlik önlemi olmamasından kaynaklı %20 oranında davalının %80 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, davacının ticari kayıtlarının incelendiği, yangından kaynaklı sapma tutarının (kazanç kaybının ) 91.030,27 TL olarak hesaplandığı, ancak bu miktara kusur oranlarının uygulanmadığı, dava konusu parselde davalı lehine irtifak hakkı olduğu, bacaların, bina üzerindeki yapıların yüksekliği ile enerji nakil hatlarının yüksekliğinin ölçüldüğü, emniyet mesafeleri açısından ihlal bulunmadığının belirtildiği, rapora itiraz üzerine ek rapor alındığı, ek raporda tarafların itirazlarının ayrıntılı incelendiği, kusura ilişkin miktar hesaplaması yapıldığı bu hesaplamada matematiksel hatanın olduğu, bunun için ek rapor alınmasına gerek olmadığının değerlendirildiği, raporun denetime elverişli olduğu,
Davacı tarafa davasını belirli hale getirmesi için süre verildiği, davacı davasını belirli hale getirdiğine ilişkin dilekçe sunduğu ancak 31.05.2023 tarihli celseye kadar harç eksikliğini tamamlamadığı, bu duruşmada davacı tarafın beyanı da dikkate alınarak harç eksikliğinin tamamlanması için ihtarlı kesin süre verildiği, bu sürede harcın tamamlandığı, davalı tarafın elektrik ... etiket nolu yüksek gerilim hattı direğinden düşen arktan kaynaklı meydana gelen yangından dolayı kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, dosya kapsamında alınan raporda davacı tarafın %20 oranında müterafik kusurunun bulunduğunun değerlendirildiği, 7 günlük süreye ilişkin kazanç kaybının 91.030,27 TL olarak hesaplandığı, bu miktardan müterafik kusur oranı olan %20 miktarın düşülmesi ile davacı tarafın 72.824,21 TL talep edebileceği, davacı tarafın davasını 91.030,27 TL üzerinden artırdığı dikkate alınarak açılan davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 72.824,16 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 17/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.974,61.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 170,78.-TL peşin harç ile 1.385,00.-TL tamamlama harcın mahsubu ile eksik kalan 3.418,83‬.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı ile 170,78.-TL peşin harç ile 1.385,00.-TL tamamlama harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 7.017,65.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.613,42.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 11.651,87.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.055,86.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/07/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır