mahkeme 2021/780 E. 2023/822 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/780 Esas
KARAR NO : 2023/822

DAVA : Alacak (Temlik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2021
KARAR TARİHİ : 28/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalı yan ile dava dışı ........ arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, dava dışı ........’in davalı yandan inşaat malzemesi satın almak üzere anlaştığını, anılı anlaşma nedeniyle dava dışı ........’in malların bedelini ödediğini, davalı yanın bu malları dava dışı ........'e teslim etmediğini, vekil edenin dava dışı ........'ten olan 650.000-TL bedelli alacağına karşılık ........'in davalıya yapmış olduğu ödemenin 650.000-TL'lik kısmını temlik ettiğini, davalı yanın bu süre zarfında malları teslim etmemesi, buna karşılık yapılan ödemeyi de iade etmemesi durumunda sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olduğu izahtan vareste olup işbu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, davanın kabulünü, 650.000-TL alacağın sebepsiz zenginleşme nedeniyle dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı vekilinin, dava dışı ........’in müvekkil ........ Yapı Malzemeleri Paz. San. ve Tic. A.Ş.’den aralarındaki ticari ilişki sebebiyle alacaklı olduğunu ve bu alacağın 650.000 TL'lik kısmının davacıya temlik edildiğini iddia ettiğini, belirtilen toplam alacak miktarının gerçek dışı, aksine müvekkil şirketin, ........’ten alacaklı olduğunu, bu alacakların tahsili için aşağıda belirtilen icra takiplerinin başlatıldığı ve itiraz edilmeyerek kesinleştiğini, ancak takiplerin semeresiz kaldığı, Dava dışı ........' e karşı kesinleşip semeresiz kalan icra dosya numaralarının; Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü ...... Esas sayılı dosyası takip çıkışı tutarı 30.051,03 TL, Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyası takip çıkışı tutarı 34.449,69 TL, Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyası takip çıkışı tutarı 70.188,61 TL , Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyası takip çıkışı tutarı 62.099,12 TL , Çorlu ...... İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyası takip çıkışı tutarı 28.485,17 TL olduğunu, dava dışı ........'in iddia ettiği gibi bir alacağı ve müvekkilin bu kişiye karşı bir borcu olmadığı, bu nedenle, davacının ........ ile yaptığı alacağın temliki sözleşmelerinin müvekkil ........ Yapı Malzemeleri Paz. San. ve Tic. A.Ş. için herhangi bir hükmü ve bağlayıcılığı olmadığını, müvekkilin davacı ve ........’ten olan alacakları ile ilgili talep, icra ve dava haklarını; gerçek dışı alacağın temliki sözleşmelerine karşı da tüm talep, şikâyet, suç duyurusu ve dava haklarını da saklı tuttuklarını, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Bilirkişi ek ve kök raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İş bu dava, Çorlu ....... Noterliğince düzenlenen 04.06.2021 tarihli Alacağın Devri sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda, dava dışı ........'in 28.07.2018 tarihli ....... Nolu 956.264,70TL miktarlı e-faturadan kaynaklı davalıdan olan alacağının 650.000 TL'lik kısmını Çorlu ....... Noterliğince 04.06.2021 tarihinde düzenlenen Alacağın Devri sözleşmesi ile davacıya temlik ettiği ve iş bu dava ile alacağın tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı taraf ise, dava dışı ........'in iddia ettiği gibi bir alacağının olmadığını, aksine kendisinin ........'ten alacağının bulunduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Alacağın temliki, alacaklının bir borç ilişkisinden doğan alacağını borçlunun muvafakatine gerek olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak üçüncü bir kişiye devretmesidir. Alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekil şartına tabidir ve geçerlilik için adi yazılı şekil yeterlidir. Alacağın devrinde, alacakla birlikte alacak hakkının sağladığı talep ve diğer yetkiler, devredenin şahsına bağlı olanlar hariç, öncelik hakları ile bağlı haklar da alacağı devralana intikal eder. Alacağın devri, alacağa karşı yapılabilecek itiraz ve defilere de yeni alacaklının muhatap olmasını gerekli kılar. Borçlu, alacağın devredildiğini öğrendiği sırada mevcut olması şartıyla, devredene karşı ileri sürebileceği savunmaları, alacağı devralana karşı da ileri sürebilir.
Bu açıklamalar ışığında somut olayda; alacağın devri sözleşmesinin kanunun öngördüğü şekil şartına uygun olarak yapıldığı, ancak davalı borçlu tarafından borcun varlığına itiraz edildiği, dolayısıyla alacağı temlik alan davacı alacağın varlığını ispat ile yükümlüdür. Zira dosyaya sunulan fatura başlı başına alacağın varlığını ispat için yeterli değildir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.
Dava açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 21. Maddesinde fatura tanımlanmıştır. Anılan Yasanın 21. maddesinde “Ticari işletmesi icabı bir mal satmış veya imal etmiş veyahut bir iş görmüş yahut bir menfaat temin etmiş olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedelini ödemiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir. Bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır.” hükmü yer almaktadır. Bu yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gereklidir. Ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma halinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil, taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Başka bir deyişle fatura, akdin şartlarını belirleyen değil, belirlenmiş olan şartların bir kısmını gösteren belgedir. Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa, düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir. Bu nedenle faturanın, onu teslim alan muhatabı borç altına sokabilmesi için her şeyden evvel borç doğurucu bir hukuki ilişkinin mevcudiyeti ve faturanın da bu ilişki nedeni ile düzenlenmiş olması gerekir ve öncelikle taraflar arasında böyle bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının gözönünde tutulması zorunludur.
Bu açıklamalar ışığında dosyaya sunulan fatura başlı başına alacağın varlığını ispat için yeterli görülmediğinden, mali müşavir bilirkişi marifeti ile alacağı temlik eden dava dışı ........'in ve davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Kök ve ek rapor incelemesinde ihtara rağmen davacı tarafından alacağı devir eden ........'in ticari defter ve belgelerinin sunulmaması nedeniyle sadece davalı tarafın defterleri üzerinde inceleme yapılmış ve temlik edenin davalı şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığı, aksine davalı tarafın alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. Davaya konu faturanın dayanağı sevk irsaliyelerinin incelemesinde, faturaya konu ürünlerin teslimine ilişkin imza vb bilgilerin de bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar ışığında; davacı tarafın yapılan ihtara rağmen temlik edenin ticari defter ve belgelerini dosyaya sunmamış olması ve HMK'nın 222. Maddesi uyarınca usulüne uygun olarak tutulmuş olan davalı tarafın kendi kayıtları uyarınca borcunun bulunmaması gibi sebeplerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davacı tarafın alacağın varlığını ispat edemediği takdir ve sonucuna varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 11.100,38-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 10.830,53 TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 97.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/09/2023

Başkan .......
¸e-imzalıdır
Üye .......
¸e-imzalıdır
Üye .........
¸e-imzalıdır
Katip .......
¸e-imzalıdır