mahkeme 2023/839 E. 2024/873 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/839 Esas
KARAR NO : 2024/873

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 04/09/2023
KARAR TARİHİ : 24/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, “2016 yılı ... Müdürlüğü Mesuliyet Sahası içerisinde atıksu ve içmesuyu hatlarında yapım , bakım ve onarım işi” kapsamında ihale edilen işin yüklenicisi olduğu, davacı ile aralarında ayrı ayrı ihale sözleşmesi ve genel şartnamesi imza edildiği; davalı şirket bünyesinde 26.04.2011 ile 15.06.2015 ve 04.05.2016-11.05.2018 tarihleri arasında istihdam edilmiş olan dava dışı .... TCKN’li .... tarafından, davacı ve davalı şirket aleyhine işçilik alacaklarının tahsili talebiyle Bakırköy ..... İş Mahkemesi’nin ... E sayılı dosyasına kayden dava açıldığı ve yapılan yargılama neticesinde dosyada davanın kısmen kabul ve kısmen reddine kararı verildği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... E, ... K sayılı ilamı ile esastan reddedilmiş ve kesinleştiği; ilam ile Gaziosmanpaşa .... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası marifetiyle cebri icra yoluna gidildiği ve bunun üzerine davacı İdarece dava dışı işçiye icra dosyası kanalıyla borcun tamamı ödendiği, işçilik alacaklarından davacı ile davalı .... Tic. Ltd. Şti’nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu, izah edilen ve resen gözetilecek nedenlerle yargılama yapılarak, davalının sorumlu oldukları miktarların tespitini ve; ödenmiş olan ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla toplam 34.485,00 TL bedelin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte rücuen tarafımıza ödenmesine karar verilmesini; mahkeme masrafı yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya/davalılara yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 2016 yılı .... Sözleşmeden kaynaklanan işçilik alacakları kapsamında davacı tarafça ödenen bedelin rücuan tazmini istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşme de kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Somut ihtilafta, İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır.
Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak, yükleniciler, işverene karşı sorumludurlar.
Davacı, yaptıkları hizmet alım ihalesinin davalılar tarafından üstlenildiğini, ihale şartnamesine göre, davalı yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin iş hukukundan doğan her türlü işçilik hakları ile
ilgili tazminatlarından sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış olup, dava dışı işçinin işçilik tazminatlarının tahsili için açtığı dava sonunda hesaplanan tazminatın eldeki davanın tarafı olan davacı tarafından ödendiği ihtilafsızdır.
Somut olayda, davacı kurum ile davalı arasında yapılan ihale sözleşmesinde söz konusu işçi alacak ve haklarından yüklenici sıfatı ile davalı şirketlerin sorumlu olduğunun belirtildiği, özellikle ihale sözleşmesinin ilgili maddelerinde ve atıf yaptığı genel şartnamenin ilgili bölümünde bu husususun düzenlendiği, her ne kadar bu sözleşmeler üçüncü kişi sıfatı ile işçiyi bağlamamakta ise de, serbest iradeleri ile sözleşme imzalayan iş sahibi kurum ile yüklenici firmaları bağlayacağı, bu nedenle davacı kurumun rücu hak ve yetkisi bulunmaktadır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; davacı ile davalı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelendiğinde, davacının çalıştırılacak işçiler ile ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali haklarının ödenmesi ile ilgili denetim ve kontrolü tamamen elinde bulundurduğu, ancak taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak dava konusu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir. Hal böyle olunca, tacir olan davalının çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları; ancak, davacının da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerektiği belirtilmiştir.
Taraflarca düzenlenen ve ihtilafsız olan sözleşmenin 8. maddesinin 8.2.1. bendinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olarak sayıldığı, 22.maddesinde ise"yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştırılacağı personelle ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda YİGŞ hükümlerinin uygulanacağı" düzenlemesine yer verildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmede yüklenici işçisi olarak çalışan personelin işçilik alacaklılarından kimin sorumlu olduğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığına göre atfı yapılan YİGŞ hükümlerinin değerlerilmesi gerekir. Bu kapsamda, YİGŞ'nin 34.maddesine göre yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunması halinde bu ücretleri yüklenici hakedişlerden ödenmesinin sağlanacağı belirtilmiş devam eden bentlerde ise bunun prosedürü düzenlenmiştir. İş bu hüküm ve tüm dosya kapsamına göre yüklenici yanında çalışan işçilerin işçilik haklarından yüklenicinin sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Bu husus İBAM .... HD. ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında da belirtilmiştir.
Açıklanan nedenlerle bilirkişi raporuna itibar edilmemiş ve davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 34.485,00TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.355,67TL ilam harcından peşin alınan 588,92TL harcın mahsubu ile bakiye 1.766,75TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.560,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 3.500,00TL bilirkişi ücreti, 778,75TL posta masrafı, 269,85TL başvuru harcı, 588,92TL peşin harç olmak üzere toplam 5.137,52TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2024

Katip ....
¸e-imzalıdır

Hakim ....
¸e-imzalıdır