mahkeme 2023/257 E. 2023/1066 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/257 Esas
KARAR NO : 2023/1066

DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 15/03/2012
KARAR TARİHİ : 05/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile ... İnş. Taah. San. Ve Tic. A.Ş.arasında akdedilen 03.04.2010 tarihli sözleşmeye konu işin teminatı niteliğindeki 120.000,00 TL bedelli bir adet teminat senedinin 10.04.2010 de müvekkili şirket yetkilisi tarafından, senet arkasına teminat devir-ciro yasak şerhi derc edilmek, ancak keşide tarihiyle kaşe ihtiva etmeksizin lehdar şirket davalı ...'a keşide edilip , kendilerine teslim olunduğunu, dava konusunu teşkil eden iş bu senetin keşide tarihinen 2 sene sonra gerçeğe aykırı keşide tarihi vle sahte kaşe ile donatılarak, arkasına derc olunan "teminattır, devir ciro edilemez" şerhinin de kesilerek tahrifata uğratılmış hali ve bu surette muvaazalı devriyle müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz talebine konu teşkil edildiğini, görevli mahkeme hakimliği de, resmi evrakta sahtecilik suretiyle yanıltılarak, bu serette temin olunan ihtiyati haciz kararı uygulamaya konularak 25.03.2013 tarihinde müvekkili şirket adına kayıtlı taşınmazların, araçların haczolunduğunu, banka hesaplarına 1. Haciz ihbarnameleri gönderildiğini,bununla yetinilmeyip müvekkili şirket adresinde, menkul haczi uygulanarak şirketin iştigalini sürdürebilmesi için zorunlu bulunan mevcut ve ileriye dönük projeleriyle, tüm sözleşme/taahhüt /telif/mali kayıtlarının vd. Ticari yazışmalarının, yurt içi/yurt dışı iş bağlantılarıyla ilgili tüm vesaiklerin hazıredildiği, işin can damarı niteliğinndeki bilgisayarlarıyla yurt içi ve dışı müşterilerini ağırladığı, ticari itibarının göstergesi diğer menkullerin de haczolunduğunu, müvekkili şirketin bu surette manen ve madden ağır mağduriyete uğratıldığını, gerek çalışanları ve gerekse çalıştığı bankalar nezdinde ticari itibarıyla oynandığını, takibe konu senedin müvekkili şirket tarafından davalı ... A.Ş.ye teminat olarak verilmiş bir senet olup, muaccel, meşru bir alacağa mesnet teşkil etmediğini, ayrıca senedin tahrifata uğradığını, sahtecilik konusu olmakla batıl/geçersiz bir belge hükmünde olduğunu beyanla, 120.000,00 TL bedelli teminat senedi sebebiyle borçlu olmadıklarının tespitine, dava konusu senedin ve vaki takibin iptaline icra dosyasına ödenmiş bulunan 150.137,61 TL nin ve sened aslının kendilerine iadesini, haciz ve muhafaza tehdidi altında ödemek zorunda kalınan 40.000,00 TL nin istirdadıyla taraflarına tediyesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... İnş. Taaht. .. Tic. Ltd. Şti. vekili 08/05/2013 havale tarihli cevap dilekçesi ile, taraflar arasındaki taşeronluk sözleşmesinde teminat senedinin yanlışlıkla 120.000,00 TL olarak gösterildiğini, oysaki teminat bedelinin 200.000,00 TL olduğunu, bunun ise ....bank çeki ile verildiğini, davacının nakit sıkışıklığı nedeni ile müvekkili tarafından kedisine 100.000,00 TL banka havalesi ile 20.000,00 TL de nakit olarak borç verildiğini, borca karşılık olarak da dava konusu 120.000,00 TL bedelli senedin düzenlendiğini, tahrifat iddialarının da mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiş olup, 14/02/2014 havale tarihli dilekçesinde; dosyanın irtibatlı bulunduğunu Bakırköy ..... ATM nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'ün cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
İstanbul .... ATM dosyasının mahkememizin ... Esas satılı dosyası ile birleştiği, ilgisinin olmadığı kanaatine varılarak dosya tefrik edilmiş ve mahkememizin işbu esas sırasına kaydedilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit, istirdat, senedin ve takibin iptali ile senet aslının iadesi istemine ilişkindir.
Dava konusu senedin teminat senedi olup olmadığı ve davalıların iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olup olmadıklarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahkememizce, dava konusu senedin, davacı taşeron ... San.Tic.Ltd.Şti ile yüklenici ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş arasında 03/04/2010 tarihinde düzenlenen sözleşmenin 11. maddesi gereğince sözleşmenin teminatı olarak verildiğinin sabit olduğu, senette tahrifata uğrayan kısmındaki, senedin teminat olarak verildiği ve 3. kişilere ciro edilemeyeceğinin yazılı kısmın davalı ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş tarafından kesilerek senedin tedavüle konulduğu, senetteki tahrifat mutlak defi olarak herkese karşı ileri sürülebilse de söz konusu senet teminat senedi olmakla birlikte bu kısmın kesilmesi halinde senetteki zorunlu unsurlarda tahrifat bulunmaması da dikkate alındığında davalı ...'ün senedin teminat senedi olduğunu bilme imkanı olmadığı; bu konuda ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğunun tespit edilmediği; özel ilişkiye yabancı 3. Kişi olup iyiniyeti devam ettiği, bile bile borçlu zararına hareket ettiğine dair somut bir delil de bulunmadığı; senedin teminat amacıyla verildiği yolundaki defi temel ilişkinin tarafları arasında dermeyan imkanını haiz bir şahsi defi olup bile bile borçlu zararına hareket ettiği ispatlanmadıkça 3 kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, böyle bir durumda düzenleyenin senet bedelini iyiniyetli hamile ödemesi durumunda düzenleyen ödediği meblağ ile bu meblağı aşan tutarda zararını lehtar yahut önceki kötüniyetli hamilden talep edebilmeli; söz konusu tahrifatı yapanın İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş yetkilisi ... olduğu, mahkemece dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından ceza verildiği, mahkeme gerekçesinde tahrifatın sabit olduğu, ancak ...'nun vefat etmesi nedeniyle davanın düşmesine karar verildiği, ...'ün ise beraatine karar verildiği, buna göre bekletici mesele yapılmasına gerek olmadığı; bu durumda teminat senedi üzerinde tahrifat yaparak senedin teminat senedi değilmiş gibi tedavüle girmesine neden olan ...'nun iyiniyetli olmadığı, bu durumda davacıya karşı sorumlu olduğu, söz konusu senet nedeniyle davacının davalı ... AŞ'ye karşı sorumluluğu ve borcu bulunmadığı; 6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesi hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiği; takip ... tarafından davacıya karşı yapıldığı; ...'ün iyiniyetli olduğu değerlendirilmekle davacının istirdat talebinin yerinde olmadığı; takibin iptaline karar verilmesinin mümkün olmadığı; senedin iptali talebinin hamil tarafından istenebileceği, senet aslının iadesi talebinin imzaların istiklali prensibi gereğince kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davalı ... aleyhine açılan davanın reddine; davalı ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş aleyhine açılan davanın menfi tespit talebi yönünden kabulü ile dava konusu 03/07/2010 keşide tarihli, 31/12/2010 vade tarihli, 120.000,00TL bedelli senet nedeniyle davacının davalı ....''ne borçlu olmadığının tespitine; davacı tarafın istirdat, senedin ve takibin iptali ile senet aslının iadesine ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında 03/04/2010 tarihli Muğla, Bodrum Yarımadası içme suyu arıtma tesisi inşaatı kapsamında mekanik ekipmanların temini ve montajı işlerinin yapılması konusunda yazılı eser sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı taşeron, davalılar ise yüklenici ile, dava konusu senet hakkında icra takibi yapan cirantadır. Sözleşmenin 8.maddesinde iş bedeli 1.650.000,00 TL + KDV olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin 11.maddesine göre, 120.000 TL teminatın verileceği kararlaştırılmıştır.
Davalı alacaklı ... tarafından borçlu Özgün şirketi hakkında İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile dava konusu edilen 03/07/2010 tanzim, 31/12/2010 vadeli 120.000,00 TL bedelli senet hakkında kambiyo takibi yapıldığı; davacı ... şirketinin açtığı davada; İstanbul ....İcra Mahkemesince 04/06/2013 tarih ... Esas .... Karar ile takip dosyasına ilişkin itirazın reddine karar verilmiştir.
Dava konusu senede ilişkin olarak İstanbul .... Asliye Ceza Mahkemesine açılan ... Esas sayılı dosyasının İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği; İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesi'nde yapılan yargılama sonucu 23/01/2020 tarih ... Esas ... K sayı ile, sanık ...'ün üzerine atılı kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan kamu davası açılmış ise de; yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğine dair mahkumiyetine yeter her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilememesi nedeniyle sanığın CMK.'nın 223/2-e maddesi gereğince üzerine atılı suçtan beraatine; sanık ...'nun üzerine atılı kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi partı , vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu sabit görülmekle eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nun 158/1-d maddesi gereğince suçun işleniş şekli, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı suçun işlendiği yer ve zaman, suçun işlenmesinde kullanılan araç, suçun konusunun önemve değeri gözönüne alınarak altsınırdan uzaklaştırmayı gerektiren nedenler bulunmadığından takdiren 3 yıl hapis ve 5 gün birimi adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği; kararın istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin 28/05/2021 tarih, ... Esas, .... Karar sayılı kararı ile " ilk derece mahkemesi kararındaki sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün kaldırılarak yerine; UYAP sisteminden alınan nüfus kayıt örneğine göre, sanık ...'nun hüküm tarihinden sonra 19/12/2020 tarihinde öldüğü anlaşılmakla TCK'nın 64/1 ve CMK'nın 223/8.maddeleri uyarınca sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasının düşmesine," fıkrası eklenmek suretiyle sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine temyiz yolu açık karar verilmiş; kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça, davalı şirket ile akdedilen 03.04.2010 tarihli sözleşmeye konu 120.000,00 TL bedelli teminat senedinin devir-ciro yasağına aykırı olarak diğer davalıya verilerek takibe konulduğundan menfi tespit, takibin iptali, senet nedeni ile ödenmiş olan 150.137,61 TL'nin iadesi talebine ilişkin açılan davada; davalı ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş tarafından senedin sözleşmeye dayalı verilen teminat senedi olmadığı, verilen borç karşılığı düzenlendiği savunulmuş; diğer davalı ... ise senedin alacağına karşılık diğer davalı tarafından ciro edildiği savunmuştur.
Mahkememizce verilen karar "...Dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11.maddesine göre, 120.000 TL teminatın verileceği kararlaştırılmış olup; yargılama sırasında davalı tarafça davacıya borç olarak verilen para karşılığı senedin düzenlendiği savunmasına ilişkin delil ibraz edilmediği ve savunması ispatlanamadığına göre mahkemenin senedin teminat senedi olduğu konusundaki kabulü isabetli olmuştur. Ancak; mahkemece teminat olduğu kabul edilen senedin, sözleşmenin tarafı olan ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic.A.Ş tarafından ciro edildiği davalı ... ile arasındaki ticari ilişkinin varlığı incelenmemiştir. Davacının delil listesinde her iki davalının ticari defter incelemesini delil olarak bildirmesine rağmen her iki davalı arasındaki ilişkinin varlığı değerlendirilmemiş; davalıların ticari defterleri incelenerek taraflar arasında varlığı iddia edilen ilişki ve alacağa dayalı kayıtların bulunup bulunmadığı, senedin davalıların deffterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalı ... tarafından dosyaya ibraz edilen faturalarda değerlendirilerek dava konusu senedin davalya ciro edildiği tarihte davalı ...'ün diğer davalıdan alacaklı olup olmadığı; bu şekilde davalının iyiniyetli alacaklı olup olmadığı hususunun araştırılarak sonuca gidilmesi gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır." gerekçesiyle kaldırılmıştır.
Bunun üzerine mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup alınan bilirkişi raporunda; faturaların açıklama kısmına mal-hizmet bilgilerinin yazıldığı, miktar ve birim fiyatlarının belirtildiği, faturaların teslim eden ile teslim alan kısımlarının olmadığı, imza karşılığında teslim edilmediği ve teslim alınmadığı, iş bu faturaların davalı tarafların yasal defterlerine işlenip işlenmediğinin tespit edilemediği, davalılar arasındaki varlığı iddia edilen ilişki ve alacağa dayalı kayıtların bulunup bulunmadığının, senedin davalıların defterlerinde kayıtlı olup olmadığının, dava konusu senedin davalıya ciro edildiği tarihte davalı ...'ün diğer davalıdan alacaklı olup olmadığının ve en nihayetinde davalının iyiniyetli alacaklı olup olmadığı hususunun tespit edilemediği belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda da ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılamadığından davalının iyiniyeti ve kötüniyeti üzerine herhangi bir tespit yapılamamıştır.
TMK'nun 3. Maddesine göre; kanunun iyiniyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. İyiniyet karinesi gereğince kişinin iyiniyetli olmadığı karşı tarafça ispatlanmalıdır. Bu durumda davalı ...'ün iyiniyetli olmadığına dair bir delil bulunmadığından ona karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İstirdat talebi yönünden yapılan incelemede; takip ... tarafından davacıya karşı yapılmıştır. ...'ün yukarıda açıklanan nedenlerle iyiniyetli olduğu değerlendirilmekle davacının istirdat talebi de yerinde değildir. Bu durumda takibin iptaline karar verilmesi mümkün değildir.
Senedin iptali talebinin hamil tarafından istenebileceği, senet aslının iadesi talebinin imzaların istiklali prensibi gereğince kabul edilemeyeceği anlaşılmakla bu yöndeki taleplerin de reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın menfi tespit talebi yönünden KABULÜ ile keşidecisi ...Sanayi İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan 03/07/2010 keşide tarihli, 31/12/2010 vade tarihli, 120.000,00TL bedelli senet nedeniyle davacının davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Davacı tarafın istirdat, senedin ve takibin iptali ile senet aslının iadesine ilişkin taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 8.197,20TL ilam harcından peşin alınan 1.350,00TL tamamlama harcı mahsubu ile bakiye 6.847,20TL'nin davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 90,00TL posta masrafı, 1.350,00TL tamamlama harcı 2.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.964,3‬0TL'nin davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 19.200,00TL vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 19.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ...'e verilmesine,
8-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır