mahkeme 2020/639 E. 2023/495 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/639
KARAR NO : 2023/495

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/09/2020
KARAR TARİHİ : 08/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 22.09.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... Sigorta A.Ş.'nin ... Pazarlama A.Ş.'nin rizikolarını ... Yangın Poliçesi ile teminat altına almış olduğunu, 14.02.2018 tarihinde Bakırköy .... Mah. ... Cad. .... Merkezi .... salonda, davalı ... ve Mal. San. Tic. A.Ş.' ne ait sergi alanında yangın meydana gelmiş olduğunu, Yangın Raporuna göre yangının; ... Motora ait sergi alanını aydınlatmak için kullanılan spot ışıklarının bağlı bulunduğu elektrik panosunun kablo bağlantılarındaki elektriksel arıza sebebiyle başlamış ve ... ve ... Salonları etkilemiş olduğunu, yapılan ekspertiz sonucunda; olay sebebiyle sigortalıya ait standın tamamı ile teşhirdeki ürünler ve demirbaş ile stanttaki beyaz renkli plastik esaslı 9 adet şişme botun islenmeye ve kirlenmeye maruz kaldıklarını, sigortalı tarafından basit usulde yapılan temizlik neticesinde şişme botların eski hallerine getirilemediğini ve kirli kaldıklarını, dolayısıyla yeni olarak satılmalarının mümkün olmadığını, diğer ürünlerin temizlendiklerini ve hasarlarının bulunmadığının anlaşıldığını, sigorta eksperinin sovtajlarını da hesaplayarak sigortalının uğradığı zararın toplam 9.953,61TL olarak tespit etmiş ve müvekkil şirketin 25.07.2018 tarihinde sigortalısına 9.953,61 TL tazminatı ödemiş olduğunu, ekspertiz incelemesi sürecinde sigortalı ... Pazarlama A.Ş.'nin; fuar alanının işletmecisi davalı ... Fuarcılık A.Ş.' ne ihtarname göndererek zararın tazmini istenmişse de, fuar alanındaki tüm güvenlik önlemlerinden ve işletmeden kaynaklanacak zararlardan sorumlu olmasına rağmen talepleri geri çevirmiş olduğunu, ayrıca davacı .... Sigorta A.Ş. tarafından davalı ... ve Mal. San. Tic. A.Ş.'ne ihtamame göndererek 9.953,61 TL tazminatı tazmini istenmişse de talebin reddedilmiş olduğunu, borçlular aleyhinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının söz konusu takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve usule aykırı olduğunu ve iptaline karar verilmesini, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Fuarcılık A.Ş. vekili 24.10.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket aleyhine yapılan icra takibine 05.04.2019 tarihinde süresi içerisinde itiraz edilmiş olup, dava tarihi olan 22.09.2020 itibariyle itirazımızın iptali için 1 yıllık hak düşürücü süre dolmuş olup huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, davacı ... Sigorta ile ... Paz. A.Ş. arasındaki ilişkinin TTK.'nun 1472. maddesi kapsamındaki halefiyet ilişkisi olduğunu, davacının ancak ... Paz. A.Ş. nin talep hakkının olması halinde alacak davası açabileceğini, dava konusu olaydaki zararın, haksız fiilden kaynaklanmakta olup TBK.' nun 72. maddesine göre haksız fiilerde zamanaşımı süresinin, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl olduğunu, zarar gören olan ... Paz. A.Ş.'nin yangının çıktığı yerde bizatihi bulunduğundan 14.02.2018 'in öğrenme tarihi olarak kabulü gerektiğini, dolayısıyla davacı ... Sigortanın halefi olduğu alacak hakkının zamanaşımına uğramış olduğunu, ... ve Pazarlama A.Ş. ile müvekkil arasında ... Fuarı için imzalanan Fuar Katılım Sözleşmesi'nin 16. maddesine göre; Katılımcı fuar tarihinden önce fuar alanında yapacağı kurulum için bu işler esnasında fuar alanına vereceği zararları içeren İnşaat Tam Risk Sigorta Poliçesini, 3. Şahıs Mali Mesuliyet ve burada çalışacak elemanlar için İşveren Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortasını yaptırmak zorundadır. Bu poliçede ... ŞİRKETLERİNE RÜCU YOLUNU KAPALI TUTACAK ve ... grup şirketleri ortak sigortalı olarak görünecektir...KATILIMCI' dan kaynaklı olarak fuar alanında oluşacak tüm hasarlardan KATILIMCI sorumludur." Görüldüğü üzere davacı ... Sigorta'nın lehtarı olan şirketle müvekkil arasındaki sözleşmeye göre müvekkile rücu yolunun kapalı olduğunu, ayrıca yine aynı sözleşme maddesine göre fuar alanındaki her türlü zararlardan katılımcı sorumlu olduğundan davacının, yangına sebep olan ... Motora rücu etmesi gerektiğini, ... Sigortanın halefiyetine konu olay olan ... ve Mal San. Tic. A.Ş.'nin sebep olduğu yangın, müvekkil ... Fuarcılık A.Ş.' ne ait Fuar alanında meydana gelmiş olup, hiçbir kusurunun olmadığı bu talihsiz olayda müvekkilin de zarara uğramış olduğunu, ayrıca müvekkil şirketin üzerine düşen tüm sorumluluğu fazlasıyla yerine getirmiş olduğunu, itfaiye raporuna göre "Depar motora ait stanttın elektrik panosunda herhangi bir sebeple başlayan ve perdelerin tutuşması sonucu gelişip çatıya sirayet eden yangın sırasında, ortam dahilinde oluşan duman ve is nedeniyle meydana gelmiş" olduğunu, dolayısıyla müvekkil ... Fuarcılık A.Ş.'nin olayda herhangi bir kusurunun bulunmayıp, ...'a tahsis edilen alan ve onlara ait elektronik mühimmatlarından kaynaklanmış olduğunu, itfaiye raporunda müvekkil ... Fuarcılık A.Ş.'nin gerçekleşen yangından sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir kayıt olmadığı gibi davacı tarafından da müvekkilin kusurunu ispat eden başka bir delil sunulmamış olduğunu belirterek haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve Mal. San. Tic. A.Ş. vekili 09.10.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... Merkezi'nin sahibinin ... Merkezi A.Ş. Olduğunu, onun kiracısı ve işletme sahibi ... Fuarcılık A.Ş.'nin yapmış olduğu Fuar ve organizasyonlara belirlediği kriter ve şartlar ile standartlara uygun firmalara kiralama yapmakta olduğunu, müvekkil şirketin işletici pozisyonundaki ... Fuarcılık A.Ş.'nin belirlediği kriterlere göre hareket etmiş ve sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, müvekkil şirkete izafet edilebilecek herhangi bir kusur ile olayın meydana gelmesinde bir illiyet bağı ve husumeti bulunmadığından, davanın öncelikle husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın tarafı olması nedeniyle bina sahibi ... Merkezi A.Ş.'nin ve söz konusu standı yapan ... ve Danışmanlık A.Ş.'nin davaya dahil edilmesi gerektiğini, söz konusu yerin sahibinin ... Merkezi A.Ş. ve yerin işletmecisinin ... (... Fuarcılık A.Ş.) ve standı yapımı işini üstlenenin ... ve Danışmanlık A.Ş. olduğunu, müvekkil şirketin bu durum karşısında yangından ve sonrasındaki oluşan zarardan sorumlu olmasının mümkün olmadığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının aynı nitelikte olduğunu, yargılama safhası anlamında ileride olup iş bu dosyanın kusur oranının belirlenmesinde dikkate alınmasını talep ettiklerini, Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile yangından hemen sonra yapılan tespit raporunda olayın oluş şeklini ve kusur durumunu açıkça belirtmekte olduğunu ve bu dosyanın celbini talep ettiklerini, müvekkil şirketin söz konusu yangın sonucunda 2 adet jet ski ve stant ekipmanlarının zarar görmüş ve tahmini maddi zararlarının 150.000 TL olduğunu, bu zararın giderilmesi için sorumlu olan ... Merkezi, ... Fuarcılık A.Ş. ve ...A.Ş.' ne ihtarname gönderildiğini, gönderilen ihtarname üzerine ... Fuarcılık A.Ş. yetkililerinin zararı gidermeyi kabul etmiş ve ... yılı .... için belirlenen 134.264,21 TL ücret karşılığı 2 adet jet ski için fatura düzenlenmiş ve bu şekilde maddi zararlarının giderilmiş olduğunu, yangın raporunda özellikle belirtildiği üzere; gece 04.44'de neden ışıkların açık olduğunu, elektrik panolarında kaçak akım rölesinin bulunmadığının ... Fuarcılık A.Ş. tarafından açıklanması gerektiğini, aynı zamanda yangın söndürme sisteminin çalışmadığı gerçeği karşısında müvekkil şirketin tüm yasal sorumluluklarını yerine getirmiş olmasına rağmen yangının çıkış saati ve denetim kontrol yetkisinin diğer davalı ve dava dışı ... Merkezi A.Ş.'nde olduğunun açık olduğunu, ... tarihinde çıkan yangın ile ilgili müvekkil şirkete atfedilecek bir kusurun bulunmadığını, müvekkil şirketin stant ve fuar alanının tüm denetim ve kontrolünün, temizliğinin yine tüm ... Alanının idaresinin işletmeci ... Fuarcılık A.Ş.' ne ait olduğunu, güvenlik önlemlerinin işletme sahibi ... Fuarcılık A.Ş. tarafından denetlendiğini, yine sergi alanında kullanılacak tüm kablo, alet ve her türlü parçanın ... Fuarcılık A.Ş.'nin belirlediği kriter ve standartlara uygun olmak zorunda olduğunu, bu nedenle müvekkil şirketin gözetim ve denetimi altında olmayan bir saatte çıkan yangın ile ilgili sorumluluk atfedilmesinin mümkün olmadığını, davacı sigorta şirketinin poliçesinin Nakliyat Abonman Blok Poliçesi olduğunu, bu poliçenin bir ürünün veya malın taşınması sırasında oluşan zararları kapsadığını, ortaya çıkan zararın söz konusu poliçe ile karşılanmasının mümkün olmadığını, huzurdaki olayda taşıma işinin gerçekleşmiş ve ürünlerin standa yerleştirilmiş olduğunu, fuarın ... tarihleri arasında olduğu gerçeği kapsamında fuarın .... gününde yangın olayının gerçekleştiğini, bu nedenle ürünlerin söz konusu sigorta poliçe kapsamında korunmasının mümkün olmadığını, bu nedenle poliçe kapsamının niteliğinin doğru değerlendirilmesi gerektiğini, davacının maddi zararının ekspertiz raporu ile tespiti sigorta şirketinin tek taraflı bir beyan ve işlemi olup, gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğinden söz konusu tutara itiraz ettiklerini belirterek müvekkil aleyhine açılan itirazın iptali davasının husumet yokluğundan reddine, davanın esasına girilmesi halinde müvekkilin kusursuz olması, zararın sigorta poliçesi kapsamı dışında kalması nedeni ile esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelenmiş, incelenmesinde alacaklısının ... Sigorta Anonim Şirketi, borçlusunun ... Fuarcılık Anonim Şirketi ve ... ve ... Anonim Şirketi olduğu, 11.229,85TL üzerinden icra dairesinde ilamsız icra takibi açıldığı, davacının davasını açmasında hukuki yararının olduğu, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliğ edildiği ve borçlunun süresinde itiraz etmesi sonucu takibin durduğu anlaşılmıştır. Davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık hak düşürücü sürede açtığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla dosya bilirkişi Sigorta Uzmanı ... ve Makine Yüksek Mühendisi ... 'a tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti düzenlemiş oldukları 06/09/2021 tarihli raporunda özetle; " Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ekspertiz raporu ile tespit edilen 9.953,61 TL hasar tazminatının 25.07.2018 tarihinde sigortalısına ödenmiş olduğu, Dava konusu ... tarihli yangın olayı ile ilgili olarak, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin 25.07.2018 tarihinde dava konusu zararı sigortalısına ödemiş ve 25.07.2018 ödeme tarihinde sigortalısının haklarına halef olmuş olduğu, Yangın Sigortası Genel Şartlarının C.10 maddesi gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde, davalılar aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 26.03.2019 tarihinde icra takibi yapılmış ve zamanaşımı süresi kesilmiş ve 22.09.2020 tarihinde de davalılar aleyhine Sayın Mahkemeniz nezdindeki işbu davanın açılmış olduğu, Davalı ... Fuarcılık A.Ş. vekilinin iddia ettiği; İnşaat Tam Risk Sigorta Poliçesinin ve 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin, “katılımcının fuar tarihinden önce fuar alanında yapacağı kurulum için bu işler esnasında fuar alanına vereceği zararları içerdiği” ve İşveren Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortasının da “fuarda çalışacak elemanlar için” yaptırmak zorunda olduğu, Ancak; dava konusu yangın olayı, katılımcı/dava dışı sigortalı ... Pazarlama A.Ş.'nden kaynaklanmadığı gibi, dava konusu olayda asıl zarar görenin de katılımcı olan ... Pazarlama A.Ş. olduğu, Ayrıca; halefiyete esas teşkil eden dava konusu ... no.lu ... Poliçesi, davalı ... Fuarcılık A.Ş. ile değil, katılımcı ve dava dışı sigortalı ... Pazarlama A.Ş. ile sigortacısı davacı ... Sigorta A.Ş. arasında yapılmış olan bir poliçe olması nedeniyle, bu poliçede ... Şirketlerine Rücu Yolunun KAPALI tutulmasının mümkün olmadığı, davalı ... ve Mal. San. Tic. A.Ş. vekilinin iddiasının aksine; tetkikinden de açıkça görüleceği üzere dava konusu ... no.lu poliçe Nakliyat Abonman Blok Poliçesi olmayıp, yangın rizikosunu da kapsayan bir Endüstriyel Paket Yangın Poliçesi olduğu, Hasar gören 5 adet botun bedelleri ile stand ve emtia temizlik ücretinin, yangın tarihi itibariyle piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu tespit edilmiştir. Aşağıdaki tablodan da açıkça detayları görüleceği üzere; davacı ... Sigorta A.Ş.'nin talep edebileceği gerçek zarar miktarının 9.953,61 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Oluşan hasardan yangının oluş saati itibariyle fuar mahallini kiraya verenin/davalı ... Fuarcılık A.Ş.'nin sorumlu olması gerektiği kanaatine takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere varılmıştır. Özellikle yanıcı, parlayıcı malzemelerin bulunabileceği alanda klasik yangın ihbar ve söndürme sistemi dışında özel tedbir alınması gerekmektedir. Bu husus ile ilgili yeterli açıklama ve bilgiye dosya içerisinde rastlanılmamıştır. Kaldı ki yangının saat kaçta çıktığı ve yangın çıktıktan sonra dahili müdahale yapılıp, yapılmadığı konusu belirsiz olduğunu" teknik kanaati olarak belirtmişlerdir.
Tarafların itirazları ve beyanları doğrultusunda bilirkişi kuruluna Yangın Uzmanı bilirkişi ... eklenerek rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 27/06/2022 tarihli raporlarında özetle; "Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından bilirkişi kök raporuna ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı, keza davalılardan ... Malzeme San ve Tic. A.Ş. yetkililerinin yangının meydana gelmesinde herhangi bir kusur veya sorumluluklarının bulunmadığı, ... günü saat ... sıralarında meydana gelen yangının çıkmasındaki kusur ve sorumluluğun davalı ... Fuarcılık A.Ş. yönetiminde olduğunu" teknik kanaatleri olarak belirtmişlerdir.
Dava, İİK'nun 67. Maddesi gereğince itirazın iptali talebine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama, dava ve cevap dilekçeleri, taraf vekillerinin mahkememiz huzurundaki beyanları, dosya arasına alınan Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ve tüm kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TTK 1472. Maddesinde; sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçtiği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava açma hakkının olması durumunda bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği, sigortacının sigortalısına karşı yaptığı ödemeyi ispat ederek halefiyet kuralı gereği dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği belirtilmiştir. Dosya kapsamı incelendiğinde; davacının 25/07/2018 tarihinde 9.953,61 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; davalılardan ... Malzeme San ve Tic. A.Ş. yetkililerinin yangının meydana gelmesinde herhangi bir kusur veya sorumluluklarının bulunmadığı, ... günü saat ... sıralarında meydana gelen yangının çıkmasındaki kusur ve sorumluluğun davalı ... Fuarcılık A.Ş. yönetiminde olduğunu, emtiaların poliçe kapsamında olduğu, rücu koşullarının oluştuğu, davacının dava dışı sigortalısına ödediği 9.953,61 TL tazminatın uygun olduğu belirtilmiştir. Meydana gelen hasarın sigorta poliçe teminatı kapsamında bulunduğu, davalı şirketlerden ... Malzeme San ve Tic. A.Ş. yetkililerinin yangının meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmaması sebebiyle zarardan sorumlu olmadığı, davalı ... Fuarcılık A.Ş meydana gelen zarardan sorumluluğunun mevcut olduğu, ve davacı sigorta şirketinin iş bu davalıya rücu edebileceğini belirtilmesi karşısında; davacı sigorta şirketinin TTK 1472 maddesine göre sigortalısının yerine geçerek sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ettiği ve halefiyet kuralları çerçevesinde karşı taraftan isteyebileceği kanaatine varılarak, ödeme ve takip tarihi arasındaki avans faizi mahkememizce 1.276,24 TL hesap edilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Alacağın mahkememizce aldırılacak bilirkişi raporu ile tespit edilebildiğinden, dolayısı ile likit olmaması sebebiyle yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın davalı ... ve Malzeme Sanayi ve Tic. A.Ş. Yönünden reddine, davalı ... Fuarcılık A.Ş. Yönünden itirazın kabulü ile takibin 9.953,61TL asıl alacak 1.276,24TL işlemiş faiz olmak üzere toplam taleple bağlı kalınarak 11.229,00TL üzerinden aynı koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 767,05TL ilam harcından peşin alınan 135,62TL harcın mahsubu ile bakiye 631,43TL'nin davalı ... Fuarcılık A.Ş.'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 1.360,00TL arabulucu ücretinin davalı ... Fuarcılık A.Ş.'den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı tarafından sarf edilen 3.800,00TL bilirkişi ücreti, 317,50TL posta masrafı, 54,40TL başvuru harcı, 135,62TL peşin harç olmak üzere toplam 4.307,52TL'nin davalı ... Fuarcılık A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalı ... Fuarcılık A.Ş.'den alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Davalı ... ve Malzeme Sanayi ve Tic. A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren iş bu davalıya verilmesine,
8-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ihbar olunan vekilinin ve davalı vekillerinin yokluğunda alacak miktarı Kesinlik sınırının altında kaldığından HMK 362. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.08/06/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.