mahkeme 2018/1062 E. 2024/401 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/1062 Esas
KARAR NO : 2024/401

DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 01/06/2017
KARAR TARİHİ : 16/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin kooperatif üyeliğinden önce davalı kooperatifin ... Mah. ... ada ... parsel sayılı arsasında yapılan inşaatın yapı denetimini yaptığı, yapı denetim hizmetinin 19.03.2004 tarihinde yapılan sözleşme ile 19.03.2004 tarihinden 20.11.2014 tarihine kadar kesintisiz devam ettiği, 17.06.2013 tarihine kadar yapı denetim hizmet bedellerinin ödenmediği, 2012 yıl sonu seviye tespitine göre ödenmeyen hakkediş alacağı toplam tutarının 4.957.495,20.TL olduğu, davalı kooperatifçe nakit olarak ödenemeyen bu hakkediş bedellerinin bir kısmının ödenebilmesi için 2 dükkan üyeliği yoluyla firmaya ödeme yapılmasının çözüm yolu olarak önerildiği, Beşiktaş ... Noterliğinin 13.05.2013 tarih ... yevmiyeli ihtarname ile çözüm önerisi kabul edilerek davacı şirketin 30.05.2013 tarih 21 sayılı yönetim kurulu kararı ile 386 ortak olarak üyeliğinin kabul edildiği, kooperatif üyeliğinden kaynaklı aidatlarının kooperatif tarafından ödenmeyen hak ediş alacaklarından yapılması konusunda tarafların anlaştığı ,aidat ödemesinin hakkediş bedeli ödemesine endekslendiğini, davalı kooperatifin üyelik aidatlarını tahsil etmek için ödenmeyi bekleyen bir kısım hakedişleri belediyenin yapı denetim hesabına yaptığı, davacı şirketin de yapı denetim hesabından çektiği bu bedelleri aidat borçlarına mahsuben kooperatif hesabına ödediğini, taraflar arasındaki bu uygulamanın 14.06.2013 tarihinde başlayıp 11.12.2015 tarihine kadar bu şekilde ödendiğini bu bağlamda toplamda davacı yanca üyelik aidatı olarak 2.118.000,00.TL ödendiği buna rağmen davalı kooperatifin yapı denetim hizmet bedeli olan 3.665.628,80.TL hakkediş bedelini ödemediğini, ihraç kararına esas alınan 25.11.2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile 825.523,69. TL nin ödenmesinin istendiği oysaki ihtarın keşide edildiği tarihte gerçek aidat borç tutarının 577.888,00TL olduğu, bu nedenle ihtarname ile ödenmesi talep edilen borç tutarının fazla olması nedeniyle itiraz ettiklerini yukarıda açıklandığı üzere kooperatif üyelik aidatlarının, yapı denetim hizmet bedeli alacağı hakedişlerin ödenmesine bağlandığından ödemeyi bekleyen hak edişlerin tamamının da ödenmemesi neticesinde 06.03.2017 tarih 64 sayılı yönetim kurulu kararı ile verilen ihraç kararının usul ve yasaya, hatta taraflar arasında yapılan protokole aykırı olduğundan iptal edilmesine karar verilmesini “ talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğu, davacı şirketin 2004 yılında kooperatif inşaatının yapı denetimini yapmakta iken 30.05.2013 tarihinde kooperatife ortak olduğu, davacı ve davalı karşılıklı olarak "Yapı Denetim Sözleşmesini" 2014 yılında karşılıklı olarak feshettiği, davacının yapı denetiminden doğan alacağı ile kooperatife olan borçlarının ayrı hesap ve işlem konusu olduğu, yapı denetim şirketlerinin denetimden doğan alacaklarının, 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca denetimini yaptıkları inşaatın bulunduğu ve/veya inşaat ruhsatı veren belediyeye ödenmekte olduğu, ilgili belediye yasal kesintileri yaptıktan veya yaptırdıktan sonra geriye kalan denetim ücretini yapı denetim firmasına ödediği, davacı ... firması ise ortaklık payına düşen ödemeleri doğrudan kooperatife ödediği, kooperatif ortağı olan ve aynı zamanda kooperatifin inşaatını denetim görevini ifa eden davacının, kooperatiften olan denetim ücretini 4708 sayılı yasa uyarınca belediye üzerinden tahsil ederken kooperatife olan borçlarını doğrudan kooperatife ödemekte olduğu, davacı şirketin ortaklık payına düşen aidat ödemelerini akdin feshedildiği tarihten 2015 yılından bu yana ödemediği, kaldı ki davalı kooperatif ise davacı şirketin denetimden doğan tüm alacaklarını, .... Belediyesine ödediği, Belediye de söz konusu bedelleri davacı şirketin hesabına aktardığı, ancak davacı ... A.Ş. nin SGK, Vergi ve kişisel alacaklıları banka hesaplarına haciz koydurarak davacının tahsil etmesine engel olduğu, davacı şirketin takas mahsup hakkı olmasa dahi davalı kooperatiften alacağının olmadığı, davacı şirketin, davalı kooperatiften alacağı olduğunu, alacağının takas yapılmasını iddia etmekte ise de kooperatifin davacı şirkete denetimden doğan borcu olmadığı, denetim ücretinin belirlenmesini sağlayan Beylikdüzü Belediyesinde davalı kooperatifin denetim borcu gözükmediği, Denetim Yasası gereği yapı denetim şirketinin denetimden doğan alacağı ödenmedikçe inşaata devamın mümkün olmadığı, davalı kooperatif 2014 yılından bu yana (davacı ile sözleşmesini feshettikten sonra) inşaata devam ettiği, başka bir denetim firması ile çalıştığı, davacı şirketin itirazının geçerli olmadığı, davacının kooperatife borcu olduğunu kabul ettiği, ihtarnamelerin süresi, içeriği ve şekline itiraz etmediği, davacı şirketin Belediye kayıtlarına dayanmaksızın, nasıl yapıldığı belli olmayan kendi hesaplamalarına dayanarak alacaklı olduğu, borcuna karşılık alacağının mahsup edilmesi iddiasında olduğu, davacının her bakımdan haksız olduğu gibi ortaklıktan doğan borcunu ödemediği, mahsup iddiasını kabul etmemekle birlikte kooperatiften alacağı olmadığı, ihtarların süresinde, içerik ve şekil olarak yasaya uygun olduğunu mahkemece yapılacak incelemeler ışığında haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı şirketin davalı kooperatif yönetim kurulunun 30.05.2013 tarih 21 sayılı kararı ile 386 nolu ortak olarak üyeliğe kabul edildiği, taraflar arasında bu yönde bir uyuşmazlığın bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifin 30.05.2013 tarih 21 sayılı kararı ile 386 nolu ortak olarak 2 hisse payı ile 350 ve 361 nolu bağımsız bölümler yönünden üyeliğe kabul edilen davacının 22.03.2014 tarihinde yapılan 2013 yılı, 21.06.2014 tarihinde yapılan olağanüstü, 20.06.2015 tarihinde yapılan 2014 yılı ve 30.07.2016 tarihinde yapılan 2015 yılı genel kurul hazirun cetvellerinde 386 nolu ortak olarak kaydedildiği ve genel kurul toplantılara katıldığı, davacının davalı kooperatifteki 2 hisse pay ortaklığı gereği kendisine 350 ve 361 nolu olmak üzere 2 adet bağımsız bölümün tahsis edildiği ve kooperatifte 2 üyeliğinin bulunduğu dikkate alındığında davacının hangi bağımsız bölüm üyeliği adına borcu bulunduğu, hangi üyeliği sebebiyle ihraç edildiğinin anlaşılamadığı, davalı kooperatif tarafından davacıya keşide edilen ihtarname içeriklerinde ihraca dayanak tutulan borca esas başlangıç yılı, ay ve ödeme miktarı ile asıl alacağa işleyen gecikme faiz tutarları gösterilmediği gibi borç detayını gösterir cari borç hesap ekstresinin ihtarlara eklenmediği görülmüştür.
Kanun ve ana sözleşme gereği, ödemesi 30 gün geciktirilen(muaccel olan) borçların ancak tahsilinin ihtarla talep edilmesi gerekirken, 1. ihtarın 25.11.2016 tarihinde keşide edildiği, ihtar içeriğinde ise 24.11.2016 tarihi itibari ile hesap edildiği belirtilen 825.523,69.TL borcun ödenmesinin istendiği,
davacıya gönderilen her iki ihtarda da borç miktarının ve döneminin aynı olması veya varsa iki ihtar arasındaki borç miktarındaki farklılığın nedeninin 2. ihtarda açıkça izah edilmesi gerekirken 1. ihtarla toplu olarak 825.523,69.TL nin ödenmesi talep edilirken 2. İhtarla borç miktarındaki fazlalık/ farklılık açıklanmadan toplu olarak 8.235.523,69 TL olan borç tutarının ödenmesinin talep edildiği, keşide edilen ihtarlarda ne kadarının asıl borç, ne kadarının gecikme faiz borcu olduğu yönünde bir açıklamanın yer almaması karşısında ödenmesi istenilen farklı borç tutarlarının gerçek borç tutarını yansıtmadığı, ihraca konu keşide edilen ihtarların 1163 sayılı kanunun 27 ve ana sözleşmenin 14. maddesine uygun olmadığı değerlendirilmiş olup geçersiz ihtarlara dayalı olarak alınan ihraç kararının yerinde olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının ticari defterlerini Türk Ticaret Kanunu’na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre usulüne uygun tuttuğu, süresinde açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırdığı, ticari defterini birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, ticari defterlerinin HMK 222 mad. gereğince sahibi lehine delil niteliğinin olduğu, davalının ticari defterlerini Türk Ticaret Kanunu’na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre usulüne uygun tuttuğu, süresinde açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırdığı, ticari defterlerinin HMK 222 mad. Gereğince sahibi lehine delil vasfı niteliğinin olduğu, davacı ... Limited Şirketi’nin ticari defter kayıtlarında davalıdan hakediş alacaklarından kaynaklı 1.492.688,88 TL alacaklı olduğu, 6.11. Davalı kooperatifin Ticari defter kayıtlarında hakediş hesaplarından kaynaklı davacının 16.552,22 TL borçlu olduğu, davacının ticari defter kayıtları ile uyumlu olmadığı, davalı kooperatifin ticari defter kayıtlarında 2013 yılında 350-361 dükkan demir yapıya devir açıklamalı ortaklık hesabına 2.504.500 TL borç kaydı yapıldığı, aynı dönem içerisinde davacının 3 ayrı EFT ile (400.000 + 400.000 + 275.000) = 1.075.000. ödeme yaptığı, (26.300.- TL dükkan takası alacak mahsubuyla) davacının 2013 dönem sonunda davalı kooperatife 1.403.200.-TL borç bakiyesinin bulunduğu, davalı kooperatifin ticari defter kayıtlarında 2013 yılından devreden 1.403.200 TL davacıdan alacağının ne şekilde tahsil ettiği tespiti yapılamadığı, davalı .... Kooperatifi’nin ticari defter kayıtlarında davacının ortaklık aidat borçları farklı hesap ve alt hesaplarda izlendiği, .... muhasebe kodlu ana hesap düzeyinde 01.01.2017 açılış kayıtları bakiyesi (360.200+152.167,44+151.978,54) = 816.145,98 TL olduğu, (bu tutarın 815.600 TL tutarı aidat, 545,98 TL tutarı 3 adet noter masrafları kayıtlarından oluştuğu) ihtarname tarihi itibariyle denetlenebilir net alacak tutarı tespit edilemediği, 25.11.2016 tarih .... yevmiye nolu ihtarname ile 825.523,69 TL talep edildiği, Davalı kooperatifin ticari defter kayıtları ile ihtarname tutarları arasında uyumsuzluk bulunduğu alınan bilirkişi raporuyla da tespit edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; ihraca konu keşide edilen ihtarların 1163 sayılı kanunun 27 ve ana sözleşmenin 14. maddesine uygun olmadığı değerlendirilmiş olup geçersiz ihtarlara dayalı olarak alınan ihraç kararının yerinde olmaması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalı .. Yapı Kooperatifi yönetim kurulunun 06/03/2017 tarih ve 64sayılı kooperatif üyeliğinden ihraç kararının İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 427,60TL ilam harcından peşin alınan 31,40TL harcın mahsubu ile bakiye 396,20TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 8.000,00TL bilirkişi ücreti, 225,00TL posta masrafı, 31,40TL başvuru harcı, 31,40TL peşin harç olmak üzere toplam 8.287,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2024

Hakim ... Katip ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır