mahkeme 2023/827 E. 2024/255 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/827 Esas
KARAR NO : 2024/255

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 28/08/2023
KARAR TARİHİ : 19/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., .... Cad. No:42/B Başakşehir/İstanbul adresinde şirketin alt zemin katta deposu yer almakta olduğunu, bu binada 10/06/2023 tarihinde tahmini olarak 15:20-15:30 saatlerinde şirket deposunun üst katında yer alan .... Kırtasiye katında yangın çıktığını, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın neredeyse 4 gün zaman zatfında söndürülebilmiş olduğunu, ancak bu yangından şirketin deposu tamamen kullanılamaz hale geldiğini, dava konusu ticari defterler dâhil tüm depo kullanılamaz hale geldiğini ve müvekkilinin çalışanlarının içeri girmesine izin verilmemiş olduğunu ve büyük bir zarara uğramış olduğunu, demirbaş ve stok listelerini ekte sunduklarını, resmi evrak olarak ise 2022 yılı öncesi tüm resmi evraklar zayi olduğunu, envanter defteri hariç diğerlerinde şirketin e-defter mükellefi olduğunu, alış- satış faturaları, Gider–Demirbaş faturaları, Personel özlük dosyaları, Envanter defterleri, Tahsilat Makbuzları, Alım Satım irsaliyeleri gibi evrakların tamamı zayi olduğunu, şirketin deposunda şirketin iradesi dışında meydana gelen bu yangın sebebiyle ticari işletmesi büyük bir yıkıma uğramış bunun yanında bazı resmi evrak ve ticari defterleri de kullanılamaz hale geldiğini, yangın nedeniyle şirketin işyeri ile ilgili resmi ve evrak ve belgeleri zayi olduğunu, kullanılamaz hale gelen belgelerin listesi ekte olduğunu, yangın nedeniyle soruşturma başlatıldığı, soruşturma devam ettiğini, kullanılamaz hale gelen bina için ekte İtfaiye Daire Başkanlığından söndürme işleminin sonundaki hasar durumunu gösteren yangın raporu mahkemeye ekte sunulduğunu, olay yeri inceleme tutanağının bir örneği de ekte olduğunu, meydana gelen elim hadise neticesinde işletmenin içerisindeki tüm malzemelerin tamamen yanarak kullanılamaz hale geldiğini gösterir nitelikteki delil tespiti raporunu da yine Mahkemenin değerlendirmesine sunulmak üzere dilekçemiz ekinde sunulduğunu, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan ve ekte sunulduğu, resmi evraklar ve ticari defterler bu yangın sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hâsıl olduğunu belirterek ilgili sebeplerle zayi olmuş resmi evrak ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, 6102 Sayılı TTK 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. Tacirin saklama yükümlü olduğu defter ve belgelerin neler olduğu aynı maddede sayılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca davacının zayi belgesi talep edebilmesi için defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda Davacı şirketin ..., ... Cad. No:42/B Başakşehir/İstanbul adresinde bulunan deposunun bu binada 10/06/2023 tarihinde şirket deposunun üst katında yer alan ... Kırtasiye katında çıkan yangın sonucunda deponun ve içinde bulunan belge ve kayıtların da yandığı iddia edilmekte olup dosyaya ibraz edilen yangın raporu, Küçükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporu ile depo olarak kullanılan işyerinde makinelerin, malzemelerin ve ofis bölümü muhtelif evrakların yanmak, ıslanmak ve enkaz altında kalmak suretiyle zarar gördüğünün sabit olduğu anlaşılmış olup kanunda sayılan mücbir sebep doğrultusunda Davacı tarafça bildirilen defter kayıt ve belgelerin zayi olduğunun tespitine ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
TTK 82/7 madde uyarınca davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 10/06/2023 tarihinde çıkan yangın sonucunda 2022 yılına ait envanter defterleri, 31/12/2022 ve öncesi alış-satış faturaları, tahsilat makbuzları, kasa evrakları, irsaliyeler, 2015 yılı ve öncesi yevmiye ve defteri kebir ile geçmişe yönelik personel özlük dosyalarının zayi olduğunun TESPİTİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile 157,75‬-TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davanın niteliği gereği yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 19/03/2024

Katip ...
☪ e-imzalıdır. ☪

Hakim ....
☪ e-imzalıdır. ☪