mahkeme 2022/25 E. 2023/604 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/25 Esas
KARAR NO : 2023/604

DAVA : İtirazın İptali (Taşınır Kira ve Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/01/2022
KARAR TARİHİ : 06/07/2023
YAZIM TARİHİ : 18/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 22/06/2021 tarihli Vinç Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkili şirket davalı şirkete bünyesinde bulunan vinçleri kiraladığını, bunun karşılığında da davalıdan sözleşmede belirtilen bedeli alması gerektiğini, sözleşmenin 10. maddesinde vinç kiralama sonucunda ödemenin nasıl yapılacağının belirlendiğini, ödemeler çalışılan aydan sonraki ayın sonuna kadar tanzim edilen fatura üzerinden müvekkili şirketin hesabına yatırılması gerektiğini, müvekkili şirket bu hususta sözleşmede belirtildiği üzere bünyesindeki vinci davalı şirket adına kullandırmaya başlamış olduğunu ve davalı şirket adına faturalar kestiğini, davalı şirket tarafından bu fatura bedellerinin ödenmediğini, müvekkilinin alacağını tahsil için Küçükçekmece .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalı borçlu tarafından haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz edildiğini, beyan ederek haksız itiraz ile duran takibin devamına ve borçlunun yapmış bulunduğu haksız inkar sebebiyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından .... nolu sözleşme olan ".... Projesi Yüklenici Sözleşmesi" ile işveren ... Ortaklığı ile ikame edilen sözleşme gereği konu vinç kiralama sözleşmesinin ikame edildiğini, ancak işveren firma tarafından projenin fiilen başlamasından kısa süre sonra hiçbir yazılı ihtar yapılmaksızın hukuka aykırı olarak müvekkil şirket ile çalışılmayacağı hususunun şifahen söylenerek hiç bir hakedişi ödenme olup haliyle vinçlerin kullanımı da gerçekleştirilemediğini, dolayısıyla işveren firma tarafından müvekkili şirkete ödenmeyen hakediş alacakları sebebiyle müvekkilinin de işbu sözleşme konusu proje için yapmış olduğu tüm tedarik ve kiralama işlemlerinden doğan borçlarını ifa imkansızlığı sebebiyle ödeyemediğini, müvekkilin kusuru olmaksızın ilgili proje kapsamında çalışma sağlanması için kiralanan vinçlerin kullanılamaması ve davacı firma tarafından sözleşmeye istinaden düzenlenen fatura bedellerinin de müvekkili şirkete hakedişlerinin ödenmemesi sebebiyle müvekkilinin sözleşmeyle yüklendiği edimini kusuru olmaksızın yerine getirmediğinin açık olduğunu, davacı yana herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Küçükçekmece ... İcra Dairesinin .... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosyamız arasına alınmış, tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden B formları getirtilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile davacının icra inkar tazminatı, davalının kötü niyet tazminatı istemlerine ilişkindir.
Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra takip dosyasında yapılan incelemesinde; alacaklısının dosyamız davacısı olduğu, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, 55.283,30-TL asıl alacak ve 1.980,11-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 57.263,41-TL alacak için ilamsız takip yapıldığı, icra takibinin 4 adet faturaya dayalı olduğu, davalının icra takibine 02/10/2021 tarihinde itiraz ettiği, davacının davalı tarafından icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali için süresinde dava açtığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 22/06/2021 tarihli vinç kiralama sözleşmesinin imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı söz konusu sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalı tarafından sözleşme kapsamında kendisine ödeme yapılmadığını iddia etmektedir.
Davalı taraf, iş aldığı adi ortaklık tarafından projenin fiilen başlanmasından kısa süre sonra hiçbir yazılı ihtar yapılmaksızın hukuka aykırı olarak kendisi ile çalışılmayacağının şifahen bildirilerek hiçbir hakedişi ödenmediğinden vinçlerin kullanımını gerçekleştiremediğini, işveren firma tarafından kendisine ödenmeyen hakediş alacakları sebebiyle davalı proje için yapmış olduğu tüm tedarik ve kiralama işlemlerinden doğan borçlarını ifa imkansızlığı sebebiyle ödeyemediğini, sözleşmeyle yüklendiği edimini kusuru olmaksızın yerine getirmediğini, davacıya borcu bulunmadığını savunmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, vinç kiralama sözleşmesi uyarınca ortaya çıkan davacı alacağının ödenmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
22/06/2021 tarihli sözleşmenin 2. maddesine bakıldığında, vince iş verme yükümlülüğünün tamamen işveren ait olduğu, herhangi bir nedenle vincin boş kalması, az çalışması, araya tatil, bayram, yasak girmesi gibi nedenler ile fiyat değişikliği talep edilemeyeceği, çalışılamayacak günler için ücret kesintisi talep edilemeyeceği ve aylık ücretin tamamının ödeneceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, davalı tarafından vinç çalıştırılmasa ve kullanılmasa dahi sözleşmeyle kararlaştırılan ücretin ödeneceği anlaşılmaktadır.
Dosya arasına getirtilen tarafların B formlarına göre, davalının icra takibine konu ettiği faturaları bağlı bulunduğu Vergi Dairesine bildirdiği görülmekle, faturalardan bilgi sahibi olduğu anlaşılmış ve söz konusu faturalara kayıtlarında yer verdiği kanaatine varılmıştır.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesine davalı tarafça ticari defter ve kayıtları sunulmamış, davacının incelenen ticari defterlerinin yöntemine uygun tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yapıldığı, eksiksiz ve kayıtların birbirini doğruladığı belirlenmekle davacının ticari defterlerinin kanıt niteliği olduğu ve davalı tarafça ticari defterleri incelemeye sunulmadığından HMK'nin 222/3 maddesi hükmü uyarınca lehine kanıt niteliği de bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bilirkişi raporuna göre, davacının faturalardan kaynaklı davalıdan toplam 55.283,30-TL alacaklı olduğu saptanmıştır. 22/06/2021 tarihli sözleşmenin 10. maddesi ile faturaların düzenlenme süreleri ve bu süreye uygun düzenlenen fatura üzerinden ödemelerin yapılacağı düzenlemesini içermekle, ödemenin hangi tarihte yapılacağını gösterir kesin vade içermediğinden ve dosya kapsamından icra takibine kadar davacının davalıyı temerrüde düşürdüğü de anlaşılamadığından bilirkişi tarafından faiz hesabı yapılması yerinde bulunmamıştır. Davacı icra takibinde alacağı için avans faizi uygulanmasını istemişse de, dava dilekçesi ile alacağa en yüksek mevduat faizinin uygulanmasını istemiştir. TBK'nin 120/1 maddesi hükmü ile uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranının, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği, TTK'nin 9/1 maddesi hükmü ile ticari işlerde kanuni, anapara ile temerrüt faizi hakkında, ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı düzenlemeleri mevcut olup, hükümlerde yollama yapılan düzenleme 3095 sayılı yasanın 2. maddesi olmakla, bu hükümde uygulanacak faiz türleri adi yasal faiz ve avans faizi olarak belirlenmiştir. Bu durumda sözleşmesel faiz bulunmadığından yasada belirtilen iki faiz türünden birinin uygulanması gerekecektir. Davacı icra takibinde avans faizi uygulanmasını istemiş, ancak dava dilekçesi ile en yüksek mevduat faizi uygulanmasını istemiştir. Buna göre, davacının faiz istemini, istemiyle bağlı kalınarak takip tarihinden itibaren avans faiz oranını geçmemek kaydıyla en yüksek mevduat faizinin uygulanması yönünde kabul etmek gerekmiştir.
Davalı, işvereni tarafından sözleşmesinin sonlandırılması nedeniyle hakediş alacaklarının ödenmemesi nedeniyle ifa imkansızlığından dolayı davacıya borçlu olmadığını savunmaktadır. Davalı bu savunmasına göre, sözünü ettiği imkansızlığın sonraki kusursuz imkansızlık olduğu anlaşılmaktadır. TBK'nin 136. maddesine göre, borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkansızlaşırsa, borç sona erer. İfa imkansızlığı, sözleşme kurulduktan sonra gelişen bir hukuki engel neticesinde borcun imkansız hale gelmesi durumunda ifa, hukuki bir imkansızlığa dayanır. İmkansızlık durumu ifa engellerindendir. Buna göre, davalının, işvereni adi ortaklıktan alacağını alamaması, davalı ile dava dışı adi ortaklık arasındaki ilişkiye özgü olup, davacı ile arasındaki sözleşmenin yerine getirilmesini engelleyecek ölçüde bir imkansızlığa neden olacak nitelikte olmadığı gibi, taraflar arasındaki sözleşmede davalı ile işvereni arasındaki sözleşmeye yollamada bulunulmadığı ve bu sözleşmeye sonuç bağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, davalının dava dışı adi ortaklıktan alacağını alamaması, davacı ile arasındaki sözleşme uyarınca borcunu sona erdiren bir imkansızlık nedeni değildir. Kaldı ki sözleşmede de, vincin kullanılmaması durumunda dahi ücretin kesinti yapılmaksızın ödeneceği yazılıdır. Bu durumda, davalının savunmasına itibar etmek olanaklı bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının davalıdan bilirkişi raporuyla hesaplanan 55.283,30-TL alacağı bulunduğu, davacının icra takibinden davalıyı temerrüde düşürdüğünü gösterir dosyaya yansıyan bir kayda rastlanmadığı anlaşılmakla davanın asıl alacak yönünden kısmen kabulüyle, davalının itirazında haksız olduğu sonucuna varıldığından davacı lehine davalı aleyhine, kabul edilen asıl alacak tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasına itirazının 55.283,30-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu tutar üzerinden takip tarihinden itibaren avans faiz oranını geçmemek kaydıyla en yüksek mevduat faizi işletilerek devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
İİK'nin 67/2 maddesi hükmü uyarınca 11.056,66-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
2-Alınması gereken 3.776,40-TL harçtan peşin alınan 691,60-TL harcın indirilmesiyle geriye kalan 3.084,80-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 691,60-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 298,50-TL posta ve davetiye gideri, 4,00-TL dosya sarf gideri, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.183,20-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 2.107,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-İhbar olunanlar yönünden yapılan 8 adet davetiye giderinden ibaret toplam 186,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul ret oranına göre 1.274,35-TL'sinin davalıdan, geriye kalan 45,65-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini davada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra davacıya geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne, diğerlerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/07/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır