mahkeme 2021/615 E. 2023/1019 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

ESAS NO : 2021/615 Esas
KARAR NO : 2023/1019

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 16/07/2021
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
YAZIM TARİHİ : 26/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacının dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından “Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi” ile Nakliyat Emtia Sigortası Kati Poliçesi ve ona takaddüm eden ICC (A) Klozu hükümlerine kapsamında sigorta edilen ..... Aksesuarları İthalat İhracat A.Ş. ait 16 palet, 3.683 kg elektrik panosu ekipmanları emtiasının davalı akdi taşıyıcı ..... Şirketinin taşıma taahhüdü bağlamında 20.04.2020 tarihli navlun faturası kapsamında diğer davalı fiili taşıyıcı ..... Tarafından, CMR belgesi ile Almanya-Türkiye taşımasının yapılması için ..... ve ..... plakalı TIR aracına tam ve sağlam olarak teslim edildiğini,” Emtianın araçtan antrepoya tahliyesi esnasında 1 palet üzerindeki 3 adet elektrik panosu soğutucusunun hasarlı olduğunun görüldüğünü ve “eşya sayım ve tespit tutanağı” başlıklı tutanağın hazırlandığını, ayrıca CMR belgesi üzerine şerh düşüldüğünü, yapılan ekspertiz çalışması sonucu hasar miktarının 21.939,64 TL olduğunun tespit edildiğini, 4.214,03 TL muafiyet ve 1.000,00 TL sovtaj bedelinin mahsubu sonucu bakiye 16.725,61 TL sigorta tazminatının 30.04.2020 tarihinde dava dışı sigortalı şirkete ödendiğini, müvekkili şirketin bu ödemeyle birlikte TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olduğunu, davalı taşıyıcıların söz konusu hasardan müştereken ve müteselsil olarak sorumlu olduğunu, ödenen tazminatın rücuen tahsili talebine olumlu yanıt verilmediğinden dolayı Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... E nolu dosyası bağlamında icra takibi başlattıklarını, ancak borçluların takibe yaptıkları itiraz nedeniyle takibin durduğunu, davalıların/borçluların itirazlarının, takip öncesi işlemiş faiz alacağı haricinde haksız olduğunu, bu nedenle takibin kısmen iptali istemiyle asıl alacak bakımından itirazın iptali ve takibin devamına ve takip tarihinden itibaren asıla alacağa avans faizi işletilmesine karar verilmesi istemiyle huzurdaki davayı açtıklarını, ileri sürerek Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ...... E sayılı dosyasına vaki itirazın kısmen iptali ile asıl alacak bakımından itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesini istemiştir.
Davalı ....... Sistemleri Lojistik Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu hasara ilişkin müvekkili şirkete izafesi mümkün herhangi bir kusur atfının mümkün olmadığı ve davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin taşıma işini sadece organize ettiğini ve diğer davalıya devrettiğini, taşıma işini bizzat gerçekleştirmediği için hasarın taşıma sırasında meydana gelmiş olması halinde dahi herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olamayacağını, davacının sigortalısı dava dışı şirketin talep ettiği hasar miktarının dayanaklarının açık ve somut olmaması, miktarının fazla olması nedeniyle ödenmediğini ve davada talep edilen meblağ ile kıyaslandığında haklılıklarının ortaya çıkacağını, müvekkili şirketin taşıma işini diğer davalıya devretmesinden dolayı huzurdaki davada davalılara sorumluluk yüklenmesi halinde davalılar arasındaki sorumluluk oranının belirlenmesinin birbirlerine rücu bakımından gerekli olduğunu, ileri sürerek davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını istemiştir.
Davalı ..... Uluslararası Nakliyat Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının halefiyetini ispat etmesi gerektiğini, taşımanın 27.03.2020 tarihli olduğunu, huzurdaki davanın ise 16.07.2021 tarihinde açıldığını ve CMR m.32 gereğince davanın zamanaşımına uğradığını, davanın uluslararası karayolu taşımalarına ilişkin olmasından dolayı esasına CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, CMR Konvansiyonuna göre faiz oranının yıllık 965 olduğunu, davacı şirketin müvekkili şirketi temerrüde düşürecek herhangi bir ihtar vb usulü işlem yapmadığını ve temerrüde düşürmediğini, dolayısıyla işlemiş ve işleyecek faize ve oranına itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun CMR hükümleri gereği eşyanın brüt kg başına 8,33 SDR. ile sınırlı olduğunu, hasarın süresinde ihbar edilmediğini, hasar bedeli belirlenirken sovtaj değerinin mahsup edilmesi gerektiğini, ileri sürerek davanın öncelikle zamanaşımı ve husumet itirazı nedeniyle usulden reddine, Sayın Mahkemenin takdirinin aksi yönde olması halinde yasal dayanağı olmayan ve kusuru bulunmayan müvekkili şirket aleyhine açılan davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy ..... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı icra takip dosyası dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, taşıma işinde ortaya çıkan hasar nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy ..... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı icra takip dosyasının incelemesinde; alacaklısının dosyamız davacısı, borçlularının dosyamız davalıları oldukları, icra takibinin 15.205,10-TL asıl alacak ile 793,58-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.998,68-TL alacak için yapıldığı, icra takibinin taşıma işinde ortaya çıkan hasar nedeniyle nakliyat sigortası kapsamında sigortalıya ödenen hasar tutarının tahsiline dayandığı, davalı borçlu ..... Sistemleri Lojistik Ltd. Şti'nin 25/11/2020 tarihinde ve davalı borçlu ..... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti'nin 20/11/2020 tarihinde icra takibine ayrı ayrı itiraz ettikleri, davacı alacaklı tarafından davalı borçluların itirazlarının iptali için süresinde dava açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya arasında yer alan 30/04/2020 tarihli dekonta göre, davacı tarafından sigortalısına hasar dosyası kapsamında ödeme yaptığı görülmektedir.
Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (TTK 1472/1)
Dava konusu Almanya ile Türkiye arasında yapılan uluslararası karayolu taşımacılığından kaynaklanmakta olup, CMR Konvansiyonu hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır. (CMR 30/1) Buna göre, dosyaya sunulu CMR belgesinde hasar durumunun kayıt altına alındığı görülmekle ayrıca hasar bildirimi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusu, taşımaya ilişkin olarak, taşıyıcının veya taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Bu durumda komisyoncu, giderlerin ödenmesini, ancak bunun olağan olduğu hallerde isteyebilir. (TTK 921/1)
Taşıma işleri komisyoncusu, eşyanın taşınmasını bizzat üstlenebilir. Bu hakkını kullanırsa, taşımadan doğan haklar ve yükümlülükler yönünden taşıyıcı veya taşıyan sayılır. Bu durumda, kendi faaliyeti için isteyeceği ücretin yanısıra olağan taşıma ücretini de isteyebilir. (TTK 926/1)
Dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporunda, hasar hangi nedenle gerçekleşirse gerçekleşsin, hasarın taşıma sürecinde yani taşıyıcının eşyayı taşımak üzere teslim aldığı andan varma yerinde teslimine kadar olan süreç içinde ortaya çıktığı ve davalı taşıyıcıların taşıma sürecinde gerçekleşen hasardan sorumlu olacakları değerlendirilmiştir. Dosyaya sunulu CMR belgesi, CMR belgesine yazılı hasar notu, fotoğraflarına hasarın taşıma sürecinde gerçekleştiği anlaşılmakta, bilirkişi raporundaki değerlendirme ile dosyaya sunulu ekspertiz raporu hasarın gerçekleşme nedenine ilişkin uyumlu bulunmakla bilirkişi raporundaki saptama yerinde bulunmuştur.
Dosya kapsından, taşımayı davalı .....'un organize ettiği, taşımaya ilişkin CMR belgesi ile uyumlu olarak navlun faturasının davalı ..... tarafından davacının sigortalısına karşı düzenlendiği görülmekle davalı ....... 'un akdi taşıyıcı olarak, taşımayı bizzat yapan CMR belgesinde ünvanı yazılı davalı ...... 'nun ise fiili taşıyıcı olarak kabulüyle davalı ... firmasının husumet itirazı yerinde görülmemiş, bu nedenle davalıların taşıma sırasında gerçekleşen hasardan davacıya karşı ortaklaşa ve zincirleme olarak sorumlu bulundukları değerlendirilmiştir.
Bilirkişi raporuyla gerçekleşen hasar nedeniyle taşıma konusu CMR belgesine ve ekspertiz raporuna göre yükün brüt ağırlığı (3683 kg) üzerinden CMR23/3 maddesindeki düzenleme uyarınca rapor taslak tarihinde (1 ÖÇH -17,4105-TL) yapılan hesaplamada 534.143,52-TL sorumluluk sınırı belirlinmiştir. Karar tarihinde ise 1 ÖÇH 39,4121-TL olmakla rapor taslak tarihindeki tutardan fazla olduğu anlaşılmış, kaldı ki davacı tarafından sorumluluk kapsamında davalılardan istenen tutar da belirlenen sorumluluk sınırından daha düşüktür.
Hasarın niteliği ve tutarı noktasında aldırılan ek raporda, bilirkişi tarafından ekspertiz raporu da gözetilerek, cihazların hasarlarının gövde sacı ile sınırlı olduğu, her ne kadar yetkili servis tarafından sacın onarılamayacağı belirtilmişse de piyasa koşullarında onarımın olanaklı olduğu belirtilmiş, hasar giderimi ile emtianın yeniden kullanılabilir duruma geleceği ve buna göre onarım maliyeti ile onarım sonrası rayiç değer belirlenmiştir. Buna göre, bilirkişi tarafından belirlenen onarım giderinin 1.700,00-TL olabileceği, onarım sonrası da cihazların piyasa rayiç değerlerinin 13.300,00-TL olabileceği belirlenmiş, cihazların hasarsız almadan önceki değerlerinin 19.945,13-TL olduğu, buna göre kullanılmamış cihazların onarımı nedeniyle oluşan değer kaybının 6.645,13-TL olabileceği, onarım gideri ve değer kaybı toplamı hasar tutarının 8.345,13-TL olabileceği belirlenmiştir. Bilirkişinin değerlendirmesi gerekçeli ve makul olmakla ve teknik değerlendirmeler içermekle yerinde bulunmuş, esasa etkili kanıt olarak değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, CMR belgesi üzerinde hasar notu bulunmakla, ayrıca bir hasar bildirimine gerek olmadığı, hasardan taşılıcının bilgisi olduğunun kabulü gerektiği, 14/04/2020 hasar tarihine göre aynı yıl içerisinde başlatılan icra takibiyle zamanaşımı kesildiğinden ve arabulucuk süreci de gözetilerek dava tarihine göre zamanaşımı savunmasının yerinde olmadığı, davalı ..... 'un akdi taşıyıcı, davalı .......'nun fiili taşıyıcı olarak gerçekleşen hasardan ortaklaşa ve zincirleme olarak davacıya karşı sorumlu bulundukları, davacının sigortalısının zararını gidermekle onun yerine geçerek ödediği tutar oranında davalıların sorumluluğuna gidebileceği hep birlikte değerlendirilerek, CMR belgesi, poliçe, dekont, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu, ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalıların Bakırköy ..... İcra Dairesinin .... Esas sayılı icra takip dosyasına itirazlarının 8.345,13-TL yönünden iptali ile takibin bu tutar üzerinden takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 570,05-TL karar harcından, peşin alınan 179,68-TL harcın indirilmesi ile eksik kalan 390,37-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,68-TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 217‬,00-TL posta ve davetiye gideri, 3,00-TL dosya sarf gideri, 3.100,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.379,30‬-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 1.854,68-TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk ücreti olan 1.360,00-TL'nin kabul ret oranına göre 746,42‬-TL'sinin davalılardan, 613,58‬-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 8.345,13-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalılar yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 6.859,97-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan avansın karar kesinleştikten sonra taraflara geri verilmesine,

Dair, dava değeri itibari ile kesin olmak üzere davacı vekilinin, davalılar vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2023
Katip ....
☪ e-imzalıdır. ☪

Hakim ....
e-imzalıdır. ☪