mahkeme 2022/812 E. 2023/839 K.

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/812 Esas
KARAR NO : 2023/839

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/09/2022
KARAR TARİHİ : 02/10/2023
K. YAZIM TARİHİ : 13/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; Bakırköy ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine toplam 120.000,00 TL bedelli,31/08/2016 vade tarihli, 31/09/2016 vade tarihli,31/10/2016 vade tarihli,31/12/2016 vade tarihli,31/11/2016 vade tarihli, 31/05/2016 vade tarihli,31.01.2017 vade tarihli, 31.02.2017 vade tarihli,31.03.2017 vade tarihli, 31.04. 2017 vade tarihli,31.06.2017 vade tarihli,31.07.2017 vade tarihli,31.08.2017 vade tarihli, 31.09.2017 vade tarihli senetlere dayanak icra takibi başlatıldığını, ancak - davalı alacaklıya karşı açtıkları Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama neticesinde; -31/08/2016 vade tarihli, 31/09/2016 vade tarihli, 31/10/2016 vade tarihli, 31/12/2016 vade tarihli, 31/11/2016 vade tarihli,31/05/2016 vade tarihli senetler yönünden takibin durdurulmasına karar verildiğini, kararın 13.06.2022 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilince, Bakırköy .... İora Dairesi ... Esas Sayılı dosyasına kesinleşme şerhini sunarak bu senetler yönünden takibin durdurulmasının talep edildiğini, bunun üzerine Bakırköy .... İcra Dairesinin, taleplerini kabul ederek bu senetler yönünden takibin durdurulmasına karar verdiğini, tüm bu nedenlerle davanın, geri kalan - 31.01.2017 vade tarihli - 31.02.2017 vade tarihli - 31.03.2017 vade tarihli - 31.04.2017 vade tarihli - 31.06.2017 vade tarihli - 31.07.2017 vade tarihli - 31.08.2017 vade tarihli ve - 31.09.2017 vade tarihli senetler yönünden yenilendiğini, taraflarınca 12.04.2021 tarihinde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile görülen Menfi Tespit (Kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının açıldığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosya yargılamasında davacı vekili olarak taraflarına HMK md.84, 86 gereğince 3 haftalık kesin süre içerisinde teminat göstermelerinin ihtar edildiğini, müvvekkilinin yurt dışında olması, dünyada görülen pandemi sürecinin başlaması, maddi anlamda zorluk yaşayan müvekkili davacı ... ile yaşanan iletişim kopukluğu nedeniyle kesin süre içerisinde teminat ücretinin yatırılamadığı ve dosyanın 21.10.2021 tarihinde karara çıkarak davalarının HMK'nın 114/1-ğ ve 11512 maddeleri gereğince 'teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmemesi' nedeniyle usulden reddedildiğini, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı ve 21.10.2021 tarihli kararı 14.01.2022 tarihinde kesinleştiğini, teminat ücretinin kesin süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle usulden reddedilen davanın tekrardan teminatlı olarak açıldığını, Bakırköy .... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı Dosyası ile haklarında başlatılan takibin iptalini ve borçlu olmadıklarının tespitini sayın mahkemeden tekrar talep etme zorunluluğu doğduğunu, müvekkilinin, Samsun İli ve Kırgızistan Cumhuriyetinde ayakkabı, terlik ticareti ile uğraştığı; davalının ortağı ve temsilcisi olduğu ... Ayakkabı San. ve Tic. Ltd. Şti unvanlı (İstanbul/TÜRKİYE) firmasından dava konusu bonoların tanzim tarihinden önceye dayalı 3 yıla yakın süre toptan mal ve ürün aldığı ve bu ürünleri Kırgız Cumhuriyetinde sattığını, müvekkilinin, Samsun İlinde de yine ayakkabı ve terlik işi ile uğraşmakta olup bir firmanın ortağı bulunduğu; bu sebeple vergi nosunun TC kimlik numarası olduğunu, aynı zamanda müvekkilinin, Kırgız Cumhuriyetinde ... adlı mağazanın da sahibi olduğunu, şirket yabancı ülkede olduğundan vergi numarası - farklı ” olup ... olduğu; İşbu davaya konu edilen senetlerin de ... Mağazası için talep edilen ayakkabılara karşılık verilen teminat senetleri olduğunu, nitekim, müvekkilinin yurtdışında yaşadığı ve yoğun bir ticari hayat yürüttüğünü, davalının şirketinden sıkça siparişler verdiğini, genellikle bu siparişlerin; kışın anlaşma yapılıp önden teminat senedi vermek ve de yaz sezonu başında malların gönderilmesi suretiyle oluşturulduğunu; her sipariş için ayrıca Türkiye'ye gelmesinin ciddi bir mesai ve nakit kaybı olacağı için sonradan vereceği siparişler için de toplu olarak teminat olarak önden senetler düzenleyip senetlerin birer suretini de davacı müvekkilinin alarak, davalıya ticari ilişkileri kapsamında teslim ettiği; zira uzun süredir devam eden, davalının ortağı olduğu şirketle kurduğu ticari ilişki gereği oluşan güven ve de meslekte oturmuş teamül gereği aralarındaki sözlü anlaşmanın bu şekilde olduğunu, davalı taraf ve ortağı olduğu şirket tarafından, anlaşma gereği teminat olarak verilen dava konusu senetlerin karşılığında ayakkabıların gönderilmediğini, bu haliyle davalı taraf ve dava dışı şirketin, sözleşmeyi haksız olarak ihlal ettiği; müvekkilinin malların kendine teslim edilmediğini davalı ...'nu arayarak bildirdiği fakat müvekkiline geçerli bir sebep sunulmadığı ve sürekli geçiştirildiğini, davalının edimlerini yerine getirmeyerek sözleşmeyi ihlal ettiğini, bu sebeple müvekkilinin haklı olarak sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini bildirdiği ve davalının elinde bulunan 15 adet senedin iptal edilerek taraflarına iadesi amacıyla davalı ...'nun ortağı bulunduğu şirkete 27.05.2016 tarihinde ihtarname çektiğini, 7.05.2016 tarihli Samsun ... Noterliği ... yevmiye no'lu ihtarnamenin daimi çalışan ...'a 01.06.2016 tarihinde tebliğ edildiği; ancak taraflarına dönüş yapılmadığını, müvekkilinin ihtarnameyi davalı ... yerine şirkete yöneltmesi tamamen yapılan ticaretin tarafının davalının ortağı olduğu şirket olmasından ve davalının şirket adına işlem yaptığını bilmesinden ibaret olduğunu, 27.05.2016 tarihli Samsun ... Noterliği ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile senetlerin iptali ve de taraflarına iadesi talep edilmiş ise de davalı taraf ve de ortağı olduğu şirket ... Ayakkabı San. Ve Tic.Ltd.Şti'den taraflarına olumlu veya olumsuz bir dönüş sağlanmadığını, bunun üzerine taraflarınca Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... E. ... K. Sayılı menfi tespit davası açıldığını, dava her 'ne kadar husumet nedeniyle usulden reddolsa da işbu dosyada davalı taraf olan ...'nun “şirketten ayrı olarak ticari hayatını devam ettirdiğini, söz konusu senetlerin şirketten bağımsız olarak kendi ticari faaliyetleri ile alakalı olduğunu kabul ettiği” davaya sunmuş olduğu beyanı ile de sabit olduğu; ki bu beyan ile de davalının önceki dosyada vergi mükellefi bir tacir olduğunu kabul ettiğini, müvekkilinin de bir tacir olması nedeniyle görevli mahkemenin de asliye ticaret mahkemesi olduğunu, nitekim, beyanı ile tacir olduğunu ortaya koyan davalının yaptığı işin ticari nitelikte olması, söz konusu uyuşmazlığın kambiyo senetlerinden kaynaklanması ve yapılan işin esnaf sınırını aşacak nicelikte olması göz önüne alındığı taktirde yapılan işlerin ticari defterlere işlenip fatura kesilmek zorunda olduğunu, bu sebeple de davalının tacir olması münasebetiyle tutmuş olması gereken ticari defterlerinin taraflarınca münhasır delil olarak kabul edildiğini, işbu yargılamada HMK m. 222/5'e göre münhasır delilleri olarak davalı ...'nun ticari defterlerine dayanıldığını, zira bonolar üzerinde bedelin "malen" ahzolunduğunun görüleceğini, bu sebeple davalının işbu senetler karşılığı teslim etmiş olduğunu iddia edeceği mallara ilişkin faturaları düzenleyip ticari defterlerinde de göstermesi gerektiğini, karşı tarafın ticari defterleri incelendiğinde böyle fatura kaydının olmadığının anlaşılacağı; bu vesileyle de davalarının haklı olduğunun ortaya konacağını, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesince usulden reddedilen davanın kapanması üzerine, müvekkilinin teminat karşılığında verdiği toptan sipariş davalı tarafından gönderilmediği gibi dava konusu teminat senetleri hakkında Bakırköy .... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, Bakırköy ... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... E. numaralı icra dosyasına ait ödeme emrinin, müvekkiline 15.01.2021 tarihinde KIRGIZİSTAN BİŞKEK Türkiye Büyükelçiliğinde tebliğ edildiğini, ödeme emrinde gösterilen dosya içerisindeki 31.01.2017 vade tarihli 5.000 TL miktarlı bono, 31.02.2017 vade tarihli 5.000 TL miktarlı bono,31.03.2017 vade tarihli 5.000 TL miktarlı bono,31.04.2017 vade tarihli 10.000'TL miktarlı bono,31.06.2017 vade tarihli 10.000 TL miktarlı bono,31.07.2017 vade tarihli 10.000 TL miktarlı bono,31.08.2017 vade tarihli 10.000'TL miktarlı bono,31.09.2017 vade tarihli - 5.000'TL miktarlı bonolardan borçlu olmadıklarının tespiti için mahkemeye başvurulduğunu, söz konusu icra takibindeki senetlerin işbu dava dışı diğer bir kısmı hakkında da zamanaşımı itirazında bulunarak dava açtıklarını, Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, 2021/228 Karar sayılı dosyada görülen davanın kabul edildiğini ve lehlerine hüküm kurulduğunu, Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile; müvekkiline yönelik olarak başlatılan Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında 31/08/2016 vade tarihli,31/09/2016 vade tarihli,31/10/2016 vade tarihli,31/12/2016 vade tarihli,31/11/2016 vade tarihli,31/05/2016 vade tarihli senetler yönünden yapmış oldukları zamanaşımı itirazlarının kabulüne ve bu senetler yönünden takibin durdurulmasına karar verildiğini, kararın istinaf ve temyiz kanun yollarından da geçerek 13.06.2022 tarihinde kesinleştiğini beyanla Bakırköy .... İcra Dairesi Müdürlüğünün ... Esas numaralı icra dosyasında ki; 31.01.2017 vade tarihli 5.000 TL miktarlı bono, 31.02.2017 vade tarihli 5.000 TL miktarlı bono,31.03.2017 vade tarihli 5.000 TL miktarlı bono,31.04.2017 vade tarihli 10.000'TL miktarlı bono,31.06.2017 vade tarihli 10.000'TL miktarlı bono,31.07.2017 vade tarihli 10.000'TL miktarlı bono,31.08.2017 vade tarihli 10.000'TL miktarlı bono,31.09.2017 vade tarihli 5.000'TL miktarlı bonolarla sınırlı olmak üzere; yapılan icra takibinin teminatlı olarak tedbiren durdurulmasını, davalarının kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin söz konusu senetlerle sınırlı olmak üzere iptalini, kötü niyetli olduğu aşikar olan davalının % 20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; davacı tarafın soyut beyandan ibaret mesnetsiz iddialarının kabul edilmediğini, davacı tarafın, senet metninden de anlaşılacağı üzere malları elden teslim aldığını, davacının malları teslim alıp keşide ettiği bonoları borcuna karşılık müvekkiline teslim ettiğini, davacının bonoları teminat amaçlı verildiğini ve malları teslim almadığı hususunun gerçeği yansıtmayan, borçtan kurtulmaya yönelik soyut beyanlar olduğunu, davacının, bonoların teminat amaçlı verildiğini iddia etmesine rağmen bonoların teminat amaçlı verildiğine dair yazılı bir belge ibraz etmediğini, denet metninde de bonoların teminat amaçlı verildiğine dair bir ibare bulunmadığını bu durumda davacının iddiasının borçtan kurtulmaya yönelik soyut beyanlar olduğundan bahisle davanın reddini, yargılama aşamasında tedbir kararı verilmesi durumunda davacının % 20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama masrafı ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, İİK 72/3 maddesine dayalı kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlık; Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından davacı aleyhine takibe konu edilen 31/01/2017 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli bono, 31/02/2017 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli bono , 31/03/2017 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli bono, 31/04/2017 vade tarihli, 10.000,00 TL bedelli bono 31/06/2017 vade tarihli, 10.000,00 TL bedelli bono, 31/07/2017 vade tarihli, 10.000,00 TL bedelli bono, 31/08/2017 vade tarihli, 10.000,00 TL bedelli bono, 31/09/2017 vade tarihli, 5.000,00 TL bedelli bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı- nın tespiti noktasında toplanmaktadır.
SMMM Bilirkişi ... tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen ve itibara layık bulunan 12/06/2023 tarihli rapora göre ; ''Davalı vekili tarafından sunulu 10.03.2023 tarihli dilekçesinde; “Davaya cevap dilekçesinde belirtildiği üzere müvekkilinin tacir olmadığı; davaya konu bonoların düzenlendiği tarihte esnaf niteliğinde faaliyeti mevcut olsa da söz konusu işlerini yıllar önce kapatmış olup, şu an esnaf niteliğinde bile olmadığı, müvekkilinin tacir olmaması sebebiyle ticari defter tutma yükümlülüğü bulunmadığı, dolayısıyla ibraz edilecek bir ticari defterinin de mevcut olmadığı beyanlarının yer aldığı; ancak mahkeme tarafından davalı ...'nun mükellefiyet durum tespiti bakımından vergi dairelerine yazılan müzekkerelere gelen cevabi yazılar doğrultusunda dava konusu bonoların düzenlendiği tarihler itibarıyla davalı ...'nun; “Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Ayakkabı, Terlik, Perakende Ticareti” faaliyeti kapsamında vergi mükellefi olduğunun anlaşıldığı, nitekim bu hususun yukarıda 1. Paragrafta davalı vekilinin beyanları ile de kabul edildiği; dolayısıyla dava konusu edilen bonoların 25.02.2016 tarihinde düzenlendiği göz önüne alındığında davalının 2016 yılı ticari defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği; dolayısıyla tarafımca dava konusu uyuşmazlık çerçevesinde yapılan incelemelerin dava dosyası kapsamı ile sınırlı kaldığı, bununla birlikte davacı ... vekili tarafından sunulu dava dilekçesinde ...'nin Samsun İlinde ayakkabı terlik işi ile uğraşmakta olduğu, bir firmanın ortağı bulunduğu beyanı kapsamında vergi dairesinden gönderilen cevabi yazıların tetkikinde davacı ...'nin Türkiye'de ticari faaliyetine esas vergi mükellefiyeti ile birlikte tüzel kişilik ortaklığına rastlanmadığının bilgisinin verildiği; bununla birlikte davacı vekili tarafından ...'nin Kırgız Cumhuriyetinde .... isimli mağazanın da sahibi olduğunun belirtildiği; dolayısıyla Kırgız Cumhuriyeti vergi kanunları kapsamında apostil şerhli ticari defterlerin ibraz edilmediği ve davacı tarafından davalı ticari defterlerine dayanıldığı beyanı kapsamında davalının ticari defter ve belge ibraz etmediği de göz önüne alındığında esasen taraflar arası ticari ilişki şifaen ikrar edilse de davaya konu olan ve “malen ahzolunmuştur” ibaresi ile düzenlenen senetlerin muhasebesel olarak teminat senedi olup olmadığı yönünde açık bir tespit yapılamadığı, başka bir ifade ile taraflar arasında geçmiş dönemlerle birlikte huzurdaki davaya konu senetlere esas ne miktarda mal alım satımı yapıldığı, alım-satım bedelinin tahsilat nedeniyle kayıtlarının ne şekilde olduğunun tespit edilemediği, dava konusu uyuşmazlık kapsamında gerek davacı yanın sunmuş olduğu “TTK 66. Maddesi gereğince kaydı zorunlu olmasına rağmen ticari defterlerine bunu kaydetmemiş olması nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekir....” Yüksek Yargı Kararları ile davalı yanın sunmuş olduğu, “ Takibe konu bonolarda "Malen" Kaydı Bulunup Bu Durumda Bonolarla İlgili Malların Verilmediği Hususunda İspat Yükü Davacı Borçluya Ait Olduğu/Davacı Borçlu İddiasını Ancak Yazılı Deliller İle İspat Edebileceği...” Yüksek Yargı Kararları doğrultusunda davacının davasının kabulü ile dava konusu bonolardan ötürü davalı yana borçlu olunup olunmadığı hususunda hukuki değerlendirmenin mahkeme takdirinde bulunduğu'' hususu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı tarafça dava konusu senetlerin daha sonra teslim edilecek mallara ilişkin teminat senedi olarak düzenlendiği ve mal teslimi yapılmadığı beyan edilmiş ise de; davacının söz konusu iddialarına ilişkin yazılı herhangi bir delil sunmaması, senetlerin malen kaydını içermesi, davalı tarafından söz konusu iddiaların kabul edilmemesi ve mal teslimi yapılarak senet teslim alındığını beyan etmesi, davalının vergi kayıtlarının incelenmesinde tacir olmadığının tespiti karşısında defterlerini sunmamasının iddiaların kabulü olarak değerlendirilememesi gözetilerek davacının davasını ispat edemediği kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVANIN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu'na göre hesaplanan ve tahsili gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.024,65 TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına, bakiye 754,80 ‬TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

3- Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça sarf olunmuş yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Sarf olunmayan gider/delil avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine ,

4- 6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13 ncü fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan (Taraf başına 330,00 TL x 2 saat= 660,00 TL) X 2 = 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA ,

5-Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine red olunan dava değerine göre hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Av. Kan. ve AAÜT gereğince takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine dair,

Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır