mahkeme 2022/118 E. 2023/199 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/118
KARAR NO : 2023/199

DAVA : Marka Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 16/05/2022
KARAR TARİHİ : 05/07/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 1962 yılında oyuncak toptancılığı amacıyla kurulmuş olduğunu ve sonraki yıllarda hedeflerini büyüterek plastik oyuncak imalatına başladığını, Başta Türkiye olmak üzere faaliyette bulunan müvekkilin 40 farklı ülkeye ihracat yaptığını, artan talep doğrultusunda ürün çeşitliliğini geliştirmekte olduğunu, müvekkilinin "..." esas unsurlu ...,..,..,..,..., ... numaralı markaların Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde müvekkili adına tescil edilmiş olduğunu, davalı adına tescilli olan ... no.lu "..." markasının müvekkili markaları ile ayırt edilmeyecek derecede benzer olduğunu, taraf markaları arasında SMK m. 6/1 anlamında karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davalı markasında "..." ibaresinin önüne getirilen "..." ibaresinin arkaya ayırt edicilik getirmediğini aksine müvekkile ait "..." ibareli markaların serisi izlenimi yarattığını, bir markanın diğer markanın içinde entegre olması yani birebir yer alması durumunda karıştırılma ihtimalinin varlığının kabul edilmesi gerektiğini, davalı adına tescilli olan .... numaralı "... ..." markasının kısmen hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili tarafından "... ..." adı altında 2017'den beri gıda maddeleri alanında (yoğunluk olarak da ekmek mayaları) faaliyet göstermekte olup kurulduğu tarihten beri işini titizlikle yürüttüğünü, müvekkilinin ata tohumlarından üretim yapması nedeniyle markasına ek olarak "..." ibaresini kullanmakta olduğunu, aynı zamanda pasta ve unlu mamuller üzerine üretim sağladığından "..." ibaresini kullanmakta olup "... ..." markasını Türk patent ve Marka Kurumu nezdinde ... no ile tescil ettirdiğini, müvekkiline ait marka ile davacı markası arasında herhangi bir iltibas bulunmadığını, taraf markalarının tamamıyla birbirinden farklı olup ayırt edilmeyecek kadar benzer olmadığını, davacı markalarında genel ibare olan ayırt ediciliği zayıf olan "..." ibaresi ön planda, müvekkili markasında ise "..." ibaresinin öne çıktığını, müvekkiline ait tescilli marka "..." ifadesiyle başlamakta olup müşteri nezdinde ilk olarak markanın ilk kelimesi yer edineceğinden, aynı zamanda "... ..." ifadesi bir sıfat tamlaması olup ayrı düşünülemeyeceğinden davacıya ait "..." markası bakımından iltibas oluşturmadığını, açıklanan nedenlerle, haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı ve davalıya ait marka tescil belgeleri celp olunmuştur.
Dosya, davalıya ait ... tescil numaralı markanın hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler 09/05/2023 tarihli raporlarında; "... numaralı "... " markası 28. sınıfta, ... numaralı "... " markası 35. sınıfta, ... no.lu "..." markası 35. sınıfta, ... numaralı "... " markası 28. sınıfta, ... numaralı "..." markası 35. sınıfta davacı adına tescilli olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ... no.lu "... ..." markasının 35. sınıfta davalı adına tescilli olduğu, davacı markaları ile davalı markasında hükümsüzlüğü talep edilen hizmetlerin aynı/benzer olduğu, hükümsüzlüğün talep edildiği hizmetlerde davacının "..." esas unsurlu markalarının ayırt edici gücünün yüksek olduğu, taraf markalarının bütünsel değerlendirmesinde, davacının "..." esas unsurlu markalarının ayırt edici gücü yüksek olup ortalama tüketicisi nezdinde taraf markaları arsında ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılmaya sebebiyet verebileceğinden dava konusu ... numaralı "... ..." markasının 35. sınıfta müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması hizmetlerinde tescilli olduğu, "Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları", "Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri; olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları" hizmetleri yönünden kısmen hükümsüzlüğü şartlarının olduğunun kabul edilebileceği" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.
Davalı vekili 29/05/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporundaki aleyhlerine hususların taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davaya konu müvekkiline ait tescilli markanın, davacının markasından tamamıyla farklı olduğunu ve markalar arasında herhangi bir iltibas bulunmadığını, markalar nezdinde "..." ibaresinin bulunmasının iltibas teşkil etmediğini, müvekkili şirketin gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacı tarafın ise oyuncak sektöründe faaliyet gösterdiğini, ayrıca müvekkiline ait tescilli markanın davacının markası ile karıştırılma ihtimali bulunmadığını, davacı tarafından müvekkilinin dava konusu ... tescil numaralı marka başvurusuna itiraz edildiğini, TPMK yeniden inceleme ve değerlendirme kurulu tarafından söz konusu itirazın oy birliği ile reddedildiğini, usul ve yasaya aykırı tespitler bulunan 09/05/2023 tarihli bilirkişi raporuna karşı itirazlarının kabulü ile itirazları doğrultusunda yeni bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına, aksi halde haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davalıya ait ... tescil numaralı markanın kısmen hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.
SMK'nun 25.md'si hükümsüzlük hallerini düzenlemektedir. Buna göre 5.md'deki mutlak red; ve 6.md'deki nisbi red sebepleri hükümsüzlük sebebidir.
SMK'nun 6/1 md'sine göre, tescil başvurusu yapılan bir markanın tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırılma ihtimali ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyor ise doğrudan karıştırma ihtimali; eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırd ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırma ihtimalinden söz edilecektir.
Somut olay yukarıda anılı ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde; davacının davaya dayanak önceki tarihli markaları "...", "..." unsurlarından oluşmaktadır. Davacı markasındaki şekil unsurunun kelime unsurlarına nazaran baskın olmayışı, kelime unsurlarından ise "..." kelimesinin gerek konumlanışı ve boyutu, gerekse diğer kelime unsurlarının sektörel olarak tanımlayıcılık içermeleri sebebiyle, davacı markalarının ayırdedici unsurunun "..." kelime unsuru olduğunun kabulü gerekir. Davalı markası ise münhasıran "... ..." kelimelerinden müteşekkildir. Her ne kadar "..." kelimesi ön planda ve görece büyük değil diğer kelime unsuru ile aynı font ve karakterde yazılı ise de, davacının markaları ile daha önce karşılaşmış, hafızasında davacı markalarına dair bir imaj bulunan ortalama tüketicinin davalı markası ile karıştırıldığında, zihninde davacı markasını çağrıştıracağı yahut ilişkilendireceği, bu durumda markalar arasında karıştırma ihtimalinin gerçekleştiği kanaatine ulaşılmıştır.
Karıştırma ihtimali için değerlendirilmesi gereken bir diğer husus ise sınıfsal benzerliktir.
Türk Marka Hukukunda tescil başvuruları Nice anlaşmasına göre sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma tescil amacına hizmet etmektedir, buna mukabil markanın koruma kapsamı bakımından bağlayıcı değildir. Yani bir emtiaların ya da hizmetin aynı sınıfta olması onu sırf bu nedenle aynı ya da benzer kılmayacağı gibi farklı sınıflarda yer alması da benzer olmadıkları anlamına gelmez. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu hususta her somut olayın özelliğine göre esas alınması gereken kıstasları uygulama için belirlemiştir: Buna göre "Piyasanın anlayışı, benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, mal veya hizmetlerin birbiri yerine ikame edilebilme veya rekabet etme olanaklarının bulunup bulunmadığı, birinin diğerini tamamlama imkanı olup olmadığı, mal veya hizmetlerin dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, kullanım yöntemleri, amaçları, hedeflenen halk kesiminin aynı olup olmadığı"(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2011/1562 E., 2011/5464 K.) sınıfsal benzerlik değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır.
Buna göre davalının markasının tescilli olduğu 35.sınıftaki müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması hizmetlerinde tescilli olduğu; "Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları", "Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri; olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları" hizmetleri bakımından davacının davaya dayanak markalarının tescilli olduğu 16.sınıfta benzerdir. "kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kâğıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kâğıtları, kopyalama kâğıtları, yazarkasa kâğıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları" ile 28. sınıfta yer alan "oyunlar ve oyuncaklar" emtialarının hitap ettikleri tüketici kesiminin aynı olması, dağıtım kanallarının aynı olması ve kullanım amaçlarının da benzer olması hususları göz önüne alındığında sınıfsal benzerlik bulunduğu ve kısmen hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Tüm bu nedenlerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
Davalıya ait ... tescil numaralı "... ..." markasının 35. sınıfta müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması hizmetlerinde tescilli olduğu; "Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları", "Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri; olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları" hizmetleri yönünden KISMEN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 179,90 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın, davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 210,50 TL posta/tebligat masrafı olmak üzere toplam 4.371,90 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliyesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/07/2023

Katip ...
¸

Hakim ...
¸