mahkeme 2026/6 E. 2026/5 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/6 Esas
KARAR NO : 2026/5

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/02/2023
KARAR TARİHİ : 06/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Marmara Kurumlar VD. ... numaralı vergi mükellefi olduğunu, sicilin İST ... numarasında kayıtlı .... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin 600.000 paya sahip hissedarı olduğunu, müvekkilinin davalı şirkette %33.3 oranında hissesinin mevcut olduğunu, müvekkili tarafından, davalı şirketin ortaklarından biri olarak TTK 614. maddesinde tanınan hakkına istinaden Büyükçekmece ... Noterliği .... Yevmiye Numaralı 05.12.2025 tarihli ihtarnamesinin davalı şirkete ve davalı şirket müdürleri ... ile ... 'a tebliğ edildiğini, ..... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin envanter defterini, yevmiye defteri ve defteri kebirlerinin incelenmesi husunda talepte bulunulduğunu, .... Plaza'dan başka şirketin önemli miktarda malvarlığını oluşturan ve satışa çıkarılan menkul ve gayrimenkullerinin olup olmadığı hususunda bilginin talep edildiğini, .... Dış Ticaret Limited Şirketi'nin ..... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ne kadar borcu bulunduğunun, zikredilen şirketler arasında karşılıklı kesilen alış satış faturalarının, karşılıklı para transferlerine ilişkin hesap dökümleri ve dekontların ve cari hesapların ve ticari defterlerin incelenmesi hususunda talepte bulunulduğunu, bilgi talep edildiğini, ..... Dış Ticaret Limited Şirketi'nde şirket müdürlerinin dolandırıldığının iddiasının duyulduğunu, şirketin .... şubesinde 100.000 dolarlık yangın tesisatının şirket müdürlerince 500.000 $'a yaptırıldığının söylendiğini, davalı şirketin müdürlerinin davalı şirketi zararına iş ve işlemler gerçekleştirmekte olduğunu, şirkete mahkemenizce özel denetçi atanması ve şirketinin dava dışı ..... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim şirketiyle olan para aktarımlarının, örtülü kazanç sağlamaya yönelik işlemlerini ve iki şirketin ticari defterleri üzerinden davalı şirketin bu işlemlerden zarara uğrayıp uğramadığının detaylı olarak incelemesi şirketin ticari faaliyetlerin devamlılığı için önem arz ettiğini, bu sebeplerle davalarının kabulünü ..... Dış Ticaret Limited Şirketi'ne özel denetçi tayinini, özel denetçinin tarafından ..... Dış Ticaret Limited Şirketi ile dava dışı ..... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasındaki tüm ticari defterlerin, para transferlerinin, şirket defterlerinin ve iki şirket arasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin ödemelerin yapılıp yapılmadığının tespiti ile şirket harcamalarının piyasa değerlerinin ve olması gerekenin üzerinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, yapılan ödemelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespiti bakımından banka hesap dökümlerinin ve sair kayıtların incelenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
Davacı tarafça işbu dava ilk olarak Mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası olarak ikame edilmiş, davalı ... aleyhine açılan davanın tefrikine karar verildiğine, tefrik edilen dosyanın Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak davalı ... yönünden yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ...'nın yurt içinde bilinen ve bildirilen adreslerine dava dilekçesi ve tensip zaptı tebligat çıkartılmış ve fakat davalıya tebligat yapılamamıştır. Akabinde davalının yabancı ülke vatandaşı da olması nazara alınarak istinbe yoluyla davalının adres yurt içi ve yurt dışı makamlarda araştırılmış ancak davalının adresi tespit edilememiş, işbu davalı yönünden taraf teşkili sağlanamamıştır.
Bu doğrultuda 17/10/2025 tarihli ara karar ile; davalı ...'nın yapılan araştırmalara rağmen adresinin tespit edilemediği, ilgilinin adresinin meçhul olduğu anlaşılmakla, davalı hakkında ilanen tebligat işlemlerinin yerine getirilmesine karar verilmiştir.
-Bu doğrultuda ilanen tebligat masrafları Basın İlan Kurumu aracılığı ile hesaplatılmış, Basın İlan Kurumu tarafından belirlenen 23.600,00 TL ilanen tebligat masrafı için yeterli gider avansının bulunmadığı anlaşılmakla, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-g maddesi gereğince ilanen tebligat masraflı olarak kullanılacak eksik olan 23.600,00 TL gider avansını yatırmak üzere davacı vekiline çıkartılan muhtıra ile kesin süre verilmiş, bu hususta muhtıra tebliğ edilmiş, davacı tarafça kesin süre içerisinde gider avansı ikmal edilmemiştir.
Yine kesin süre içerisinde davacı tarafın ek süre talebinde bulunmadığı, bu hususta geçerli bir mazeret bildirmediği görülmüştür.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir.
Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu şartlardır.
6100 sayılı Kanun'un 115/2 maddedeki kurala göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”.
İş bu düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise, hakim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.
6100 sayılı Kanun'un 120. maddesinde gider avansı düzenlenmiştir. Buna göre “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir”.
Anılan düzenlemelerden ve dava şartı müessesesinden gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı, mahkemenin sonradan bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır.
Davanın açıldığı tarihte eksik veya hiç gider alınmamış olsa bile gider avansı dava şartı olmakla hüküm verilinceye kadar ikmal ettirilebilir. İster gider avansı isterse tamamlama avansı olarak tanımlansın ikmal edilmesi gereken paranın hukuk yargılamasındaki nitelemesi dava şartı olarak gösterilen gider avansıdır. Gider avansının yatırılmaması veya ikmal edilmemesi halinde dava usulden reddedilecektir.
Mahkememizce yargılamanın devamı için davacı tarafa tebligat ve taraf teşkilinin sağlanması bakımından zorunlu olan eksik gider avansının ikmali için yukarıda ayrıntılarına yer verildiği şekilde muhtıra tebliğ edilmiş, ancak davacı tarafın verilen süreye ve ihtara rağmen kesin süre içerisinde eksik gider avansını tamamlamamış olduğu anlaşılmaktadır.
Bu doğrultuda 6100 sayılı HMK.nun 114/1-g, 120/2 ile 115/2.maddesi gereğince verilen kesin süre içerisinde dava şartı noksanlığı giderilmediğinden dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davalı ... hakkında açılan davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliğiyle karar verildi.06/01/2026

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır