mahkeme 2025/850 E. 2025/806 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/850 Esas
KARAR NO : 2025/806

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 09/09/2025
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... Bankası Anonim Şirketi tarafından verilen ... Numaralı çekin, müvekkili şirketinin bilgisi ve rızası dışında elinden çıktığını ve yine bilgisi ve rızası dışında üzerine hamil, tutar ve keşide tarihi yazılarak keşide edildiğini, müvekkili şirketinin bilgisi ve rızası dışında üzerineki tutarın, hamil ve keşide tarihi yazılarak bahse konu çekin tahsil amacıyla bankaya ibraz edildiğini öğrendiklerini beyan ederek davanın kabulü ile öncelikle teminatsız olarak teminatsız olmayacaksa uygun görülecek asgari bir teminat karşılığında bahse konu çek üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulmasına ve dava konusu çekin iptaline, çekin arkasına banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılmasının yasaklanmasına ve yetkili ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne çekin arkasının yazılmaması hususunda ivedilikle müzekkere gönderilmesine, bahse konu çeke istinaden müvekkili şirketi aleyhinde icra takibi yapılmasının ve karşılıksız çek keşide etme, çek yasağı vb. ceza dava dosyalarının açılmasının yasaklanmasına, icra takibi başlatılmasının ve başlatılmış olan icra takibinin/takiplerinin ve ceza dava dosyasının/dosyalarının durdurulmasına karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin kamu üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, 6102 sayılı TTK.nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."
-Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).
-Somut olayda davacı tarafın dava dilekçesindeki iddiaları nazara alındığında, davacının çekin boş haliyle rızası dışında elinden çıktığı, davacı tarafın rızası dışında keşide edilerek tedavüle konulduğu anlaşılmaktadır.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesi uyarınca, iptal davasını bononun zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda bono üzerinde hak sahibi olan kimse açabilir. Bu nedenle iptal davası açılabilmesi için keşideci sıfatına sahip olunması tek başına yeterli değildir. Aynı zamanda bonoda mündemiç hakkın sahibi de olmak gereklidir.
-Bu aşamada davacı tarafın mevcut bilgi ve belgelerle ispat ettiği husus yalnızca boş çek yapraklarının banka tarafından davacıya verildiğinden ibaret olup, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2009/5094 Esas 2010/11357 karar nolu 08.11.2010 tarihli ilamında da açıklandığı üzere "boş çek yaprağı kıymetli evrak niteliğinde değildir".
-Bu haliyle senedin davacı tarafın rızası dışında elden çıktığı an itibariyle boş bir çek yaprağı olduğu, senedin sonradan doldurularak tedavüle sokulmasının davacının keşideci sıfatını değiştirmeyeceği, keşideci tarafından da zayi nedeniyle senedin iptalinin talep edilemeyeceği kuşkusuzdur.
-Bu doğrultuda davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği çek yönünden keşideci sıfatına sahip olduğu, mevcut haliyle zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan avansların karar kesinleştikten sonra ilgiliye derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.16/09/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır