mahkeme 2023/538 E. 2024/169 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/538 Esas
KARAR NO : 2024/169

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/05/2023
KARAR TARİHİ : 23/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/03/2024
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine dayanak bono üzerindeki kefil kısmında adı ve soyadı yazmakta olduğunu ancak atılan imza farklı bir kalemle atıldığının çıplak gözle dahi görülebileceğini, müvekkilinin abisi olan ve senette borçlu olarak görünen ...'ın hakkında birçok soruşturma bulunan bir şahıs olduğunu ve müvekkilinin adını kullanarak davalı ile fikir ve eylem birliği içinde bono tanzim ettiklerini, davalının ilk ciranta olması sebebiyle müvekkilin imzasının kendi huzurunda attığı karine olarak kabul edildiğinde; sahte imzayı davalı ve müvekkilin abisi .... birlikte düzenleyerek müvekkil aleyhine sahte imzalı bono ile işlem yapmış olduklarının sabit olduğunu, bu hususun bilirkişi incelemesi ile açıkça ortaya çıkacağını, sahte senedi işleme koyan .... aleyhine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... Sor. No’lu dosyası sahtecilik ve dolandırıcılıktan suç duyurusunda bulunulduğunu, açıklanan nedenlerle Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından yapılan takibin sahtecilik sebebiyle HMK 209 gereğince durdurulmasını, davalının ilk ciranta olması sebebiyle imzanın sahteliğini bildiği açık olduğu için müvekkili aleyhine yapılan haksız ve kötüniyetli takip sebebiyle davalı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, müvekkilinin icra dosyası dosyası kapsamında borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar davacı taraf müvekkili davalının kendisinin kardeşi olan .... ile fikir ve eylem birliği içerisinde iddiaya konu sahtecilik eylemini gerçekleştirdiğini iddia etmekteyse de müvekkilinin fikir ve eylem birliği içerisinde olduğu iddia edilen .... hakkında kamu kurumunun araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma numaralı sırasına kayıtlı dilekçesi ile suç duyurusunda bulunduğunu, müvekkilinin hem davacı hem de davacının kardeşi hakkında Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... E. Numaralı icra dosyası ile 22.03.2022 tarihinde icra takibine başladığını, 20.06.2022 tarihinde ödeme emri davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini ve 04.10.2022 tarihinde davacının bütün banka hesaplarına haciz konulduğunu ve davacı borçlunun 2022 yılı sonuna kadar takibe itiraz etmediğini ve icra mahkemesinde dava dahi açmadığını, davacının dava dilekçesindeki iddiaların ve davacının yapmış olduğu suç duyurusu sonrasında tanzim edilen bilirkişi raporu karşısında davacının kardeşi olan ... ve davacı hakkında fikir ve eylem birliği içerisinde dolandırıcılık ve evrakta sahtecilik suçundan suç duyurusunda bulunacaklarını, müvekkilinin suç tarihi itibariyle 12 yıldır aynı iş yerinde birlikte çalıştığı .... aracılığı ile davacının kardeşi olan .... ile tanıştığını, ....’ın hem müvekkiline hem de .... kendisini iş adamı olarak tanıştırdığını, sürekli son model arabalar ile gezip zengin bir insan görüntüsü verdiğini, bu samimiyet sırasında müvekkilinden önce 3000 USD, sonra da 5.000 USD borç para aldığını ve çok kısa bir süre sonra müvekkiline olan borçlarını ödeyerek müvekkilinde sözüne güvenilebilecek bir insan olduğuna dair inanç oluşturduğunu, bir süre sonra yeni bir iş kuracağını söyleyerek müvekkilinden borç para istediğini ve parça parça 50.000,00 USD civarında parayı parça parça müvekkilinden aldığını, müvekkilinin borç verdiği miktarları istedikten sonra ...’ın müvekkiline olan toplam dolar borcunun karşılığı olarak bir sureti ek de sunulan ve ağabeyi olan iş bu davanın davacısı ...'ın kefil olduğu 02.01.2020 düzenleme tarihli, 03.02.2020 vade tarihli 450.000,00 TL bedelli senedi verdiklerini, ... senede dayalı borcunu da ödemeyince müvekkilinin dolandırıldığından şüphelenerek ...'ın verdiği tapu senedinde belirtilen evi araştırdığını ve ...'ın kendisine devretmeyi vaat ettiği evi esasen 10 yıl önce başkasına devrettiğini öğrendiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davalı tarafından davacı aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla başlatılan icra takibine dayanak olan keşidecisi ... olan, davacının aval sıfatıyla imzasının yer aldığı 03/02/2020 vade tarihli, 02/01/2020 keşide tarihli, 450.000,00 TL bedelli senette yer alan aval imzasının davacı tarafa ait olmadığı iddiasıyla menfi tespit istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, savcılık soruşturma dosyaları, imza örnekleri ve takibe konu senet celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
-Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Dolayısıyla, kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Baki Kuru, İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
-Somut olayda davacı tarafın menfi tespit talebi yönünden iddiası; dava konusu takibe dayanak olan 03/02/2020 vade tarihli, 02/01/2020 keşide tarihli, 450.000,00 TL senette aval sıfatıyla yer alan imzanın davacıya ait olmadığı iddiasına dayanmaktadır.
-Mahkememizce icra dosyası içerisinde bir sureti yer alan takip dayanağı senedin incelenmesinde; senedin ön yüzünde keşideci sıfatıyla ...'ın isminin yer aldığı, yine senedin ön yüzünde aval sıfatıyla davacı ...'ın isminin yer aldığı, senedin ön yüzünde düzenleme tarihi ve yerinin altında birbirinde bağımsız iki adet imzanın yer aldığı görülmektedir.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir (6102 TTK' nın 778, eTTK. 690, 730).
-Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür.
-Aval verenin borcu bağımsız bir borçtur, bir diğer ifade ile feri nitelikte değildir. Aval ile teminat altına alınan borç geçersiz olsa bile, aval verenin sorumluluğu devam eder. Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, aval verenin taahhüdü geçerlidir. Yani lehine aval verilenin borcu geçersiz olsa bile, aval veren bu geçersizliği ileri süremez. Lehine aval verilenin mevcut olmaması, ehliyetsiz olması ya da imzasının sahte olması hâlinde de aval verenin sorumluluğu devam eder. Aval veren, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebilir (TTK m.702/2).
-Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Dolayısıyla, kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Baki Kuru, İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
-Türk Ticaret Kanununun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinilmiştir (6102 TTK’nın 778, 818, eTTK. 690, 730).
-6102 sayılı TTK’nın 818. (eTTK’nun 730) maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 677. (eTTK’nun 589) maddesi uyarınca “bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzalar içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez”. İmzaların bağımsızlığı (istiklali şeklinde tanımlanan bu ilke, poliçeye atılan her geçerli imzanın (Keşidecinin, cirantanın avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz, ancak ciro zincirini de koparmaz.
-Gerek doktrinde ve gerekse de uygulamada; “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekârlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”,“senedin zamanaşımına uğramış bulunması” gibi def'iler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def'i olarak kabul edilmektedir.
-Bu doğrultuda Mahkememizce dava konusu senetteki imzanın şirket yetkilisi ...a ait olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Jandarma Krimal'den rapor tanzim etmesi istenmiş, düzenlenen 10/10/2023 tarihli raporda özetle;...'ın mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada, senette ... ismi hizasında atılı bulunan imzanın kişiye atfedilebilecek nitelikte kaligrafi ve karakteristik özellikler içermeyen kolaylık atılabilecek tarzda basit tersimli imza olduğu , söz konusu imzanın ... eli ürünü olup-olmadığı hususunda müspet ya da menfi bir kanaat bildirmek mümkün olmadığının bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememiz dosyası dava konusu senette aval sıfatıyla imzası yer alan davacı asile ait imzanın davacıya ait olup olmadığının belirlenerek rapor düzenlenmesi gerektiği, İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvarı tarafından düzenlenen raporun yeterli ve uyuşmazlığı çözecek nitelikte olmadığı anlaşılmakla, imza incelemesi yapılmak üzere dosyanın üzere İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen .... tarihli raporda özetle; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu senette kefil bölümünde ''...'' okunur ibaresinin üst kısmında atılı basit tersimli imza ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede; senet üzerindeki aval sıfatıyla davacı adına atılan imzanın davacıya ait olmadığı alınan raporu ile sabit hale gelmiştir. Sahte imzanın ilgili senet yönünden davacıyı bağlamayacağı, bu hususun herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'i niteliğinde olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Buna göre davacının kendisine ait olmayan imza nedeniyle takip konusu borçtan sorumlu tutulamayacağı, geçersiz imzanın sahibi bağlamayacağı, bu nedenle davacı tarafın menfi tespit talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
-Her ne kadar davalı tarafça dava dışı keşideci ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında keşidecinin kardeşi olan davacının, keşidecinin borcuna kefil olduğu ve bu sıfatla senedi imzaladığını iddia etmiş ve dava dışı 3. Kişi keşideci ile aralarındaki ilişkiye yönelik iddia ve savunmalarda bulunulmuş ise de taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı düşünülse dahi , kambiyo senetlerinin niteliği, sebepten mücerret oluşu ve senetteki imza sahteliğinin mutlak defi olması nazara alındığında bu hususların esasa ve sonuca etki etmeyeceği anlaşılmakla, Mahkememizce bu hususta ayrıca inceleme yapılmamıştır.
-Davacının kötüniyet tazminatı bakımından yapılan değerlendirmede; davalıların senedi bilerek borçlunun zararına iktisap ettiğinin, başka bir söyleyişle kötüniyetli ve zararlandırma kastı ile iktisap ettiğinin mevcut bilgi ve belgelerle ispat edilemediği kanaatine varıldığından tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile iş bu takibe konu edilen 03/02/2020 vade tarihli, 02/01/2020 keşide tarihli, 450.000,00 TL bedelli senet yönünden davacı tarafın davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine,
-Davacı tarafın kötü niyet tazminata ilişkin talebinin şartları oluşmadığından reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 36.690,33-TL karar ve ilam harcından peşin alınan toplam 9.172,59-TL harcın mahsubu ile bakiye 27.517,74-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak olarak yatırılan 9.172,59-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 179,90 TL başvurma harcı, 3.345,00 TL ATK fatura bedeli, 1.581,31 TL tebligat, suret bedeli ve posta masrafı olmak üzere 5.106,21-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 81.196,11-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ve dosyada mevcut evrak asıllarının iade işlemleri yerine getirilmesinin akabinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır