mahkeme 2022/617 E. 2023/956 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/617 Esas
KARAR NO : 2023/956

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 30/06/2022
KARAR TARİHİ : 29/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/09/2023
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Müd. ... E. Sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı ... itirazda bulunduğunu, akabinde arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ve anlaşılamayarak huzurdaki davanın açılma gereği doğduğunu, davalı ... nakliye sırasında taşınan ürünlerde hasar meydana gelmesinden sorumlu olduğunu, görevli mahkemelerin TTK Md.4 uyarınca ticaret mahkemeleri olduğunu, dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından 1.500 kg. keten lifi cinsi emtianın .... numaralı ve 12.07.2019 tarihli Emtia Blok Abonman Poliçesi ile sigortalandığını, ilgili ürünlerin 19.06.2020 tarih ve .... numaralı fatura ile dosya dışı .... firmasından 31.136,40 TL ile satın alındığını, alıcı adresi olan Diyarbakır'a taşınmasının planlandığını, 1.500 kg. ağırlığındaki dava konusu emtianın 30 çuval içerisinde ambalajlı olduğunu, 22.06.2020tarih ve .... numaralı nakliye faturası ile Diyarbakır'a taşıma işinin davalıya verildiğini, 30 çuval emtianın davalının İstanbul'daki ambarına “Ambar Teslim Fişi” ile teslim edildiğini, yüklerin Diyarbakır'daki davalı ambarına taşıdığı, alıcının yetkilisi Kadir kara tarafından Diyarbakır'daki ambarda 30 çuvalın ıslanmış olduğu ve şerh düşülerek teslim alınmadığını, bu hasar sonrası kendisine başvuran sigortalısına 1.420 USD hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı yana bu tutarın icra takibi başlatıldığını, eksper incelemesi neticesinde 30 çuvaldan 12 çuvalın hasar gördüğü, 600 kg. emtianın hasar gördüğünün ve 11.532 TL'nin (1.420,15 USD) zarar tutarı olarak hesaplandığını, yurtiçi gerçekleşen taşıma sürecinde TTK hükümlerinin uygulama alanı bulacağını, TTK Md.875 uyarınca taşıyıcının zarardan sorumluluğu olduğu, emsal yargıtay kararları ile bunun sabit olduğunu, davalı taşıyanın İstanbul'daki ambarında yükleri hasarsız ve eksiksiz teslim aldığı, ambar fişinde herhangi bir hasar tespitine ilişkin şerh mevcut olmadığı, bu sebeple ürünlerin taşıyıcıya teslim anında eksikliği veya hasar notuna ilişkin bir itiraz olamayacağını, TTK Md.889 uyarınca taşıyıcıya zarara ilişkin ihbar yükümlülüğü olduğunu, ancak mevcut tabloda Diyarbakır'daki tutanak üzerine şerh düşüldüğü, teslim anında bildirim yapılmış sayılması gerektiğini, davalının TTK Md.876 uyarınca taşıyıcının en yüksek özeni göstermesi gerektiğini, mevcut durumda ürünlerin keten lifi emtiası olduğu bilinmesine karşın gerekli önlemleri almadan hareket ettiğini, bu sebeple oluşan zararın tamamından ağır kusur kaynaklı sorumlu olması gerektiğini taşıyıcının TTK Md.861/1 uyarınca kendisine keten lifi olduğu bilgisi sunulan ürünlerin açık kasa kamyonet ile taşıdığını, açık kasa kamyonet ile taşıma işinin gerçekleştirilmesinin açıkça taşıyıcının özen yükümlülüğüne aykırı sonuç doğuracağını, TTK Md.886/1 uyarınca sınırlı sorumluluk hakkını kaybetmesi gerektiğini, dava konusu süreçte TTK Md.1481 uyarınca halefiyet ilkesi gereği rücu hakkı olduğunu, eksper raporunun bağlayıcı olduğunu ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile, davalı/borçluların takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptalini, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nin .... E. sayılı icra dosyasındaki takibin devamını, davalı/borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşımış olduğu keten lifi ürünlerinin özel emtia olduğunu, TTK MADDE 861 gereğince şayet tehlikeli ve özel bir eşya taşınacaksa bu konuda gönderen taşıyıcıyı açık ,anlaşılabilir şekilde ve yazılı olarak bilgilendirmek ayrıca alınacak önlemler konusunda bildirimde bulunmak zorunda olduğunu, TTK MADDE 862 gereğince de eşyanın niteliği ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa gönderen eşyayı ziya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğunu, aksi takdirde taşıyıcının oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağını, söz konusu keten liflerini gönderen tarafından gerekli tedbir ve önlemler alınmaksızın çuvallar halinde müvekkile teslim edildiğini, müvekkilinin kendisine teslim edilen ürünlerin niteliğini bilme zorunluluğu olmadığını, bunların korunması konusunda tüm tedbirlerin gönderen tarafından alınması ve bu tedbirler konusunda müvekkilin bilgilendirilmesinin kanunun gereği olduğunu, ayrıca söz konusu ürünlerin taşıma sırasında zarar görmediğinin açık olduğunu, öncesinde veya teslim edildikten sonra zarara uğrayıp uğramadığının açık olmadığını, bu nedenle gerekli tedbirleri ve önlemleri almaksızın devamla müvekkiline alınması gerekli tedbirleri bildirmeyen gönderenin zarardan sorumlu olduğunu, bu nedenle oluşan zararda müvekkilin herhangi bir kusurunun olmadığının açık olduğunu, asıl kusurlunun davacının sigortalısı olduğunu açıklanan ve resen nazara alınacak nedenlerle dava konusu olayda müvekkiline atfedilir bir kusur olmadığından davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yan üzerine bırakılmasını iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, hasar dosyası, ödeme evrakları dosya arasına alınmış ve diğer tüm deliller toplanmıştır.
-Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 1.420,00 USD üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "... Sigorta As 10/09/2020 Tarıhlı ... Nolu Naklıyat Hasar Dosyasına Istınaden Rucuen Alacak " olduğu, davalı tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmüştür.
-2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.
-İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
-Somut olayda davacı tarafın, davalı ile dava dışı üçüncü kişi arasında imzalanan taşıma sözleşmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından "Emtia Nakliyat Abonman Sigorta" poliçesine dayalı olarak ödenen bedelin davalı tarafın halefiyet hükümleri kapsamında sorumlu olduğunu iddia ettiği görülmektedir.
-TTK’nun 1301. maddesi uyarınca rücu davası açılabilmesi için, sigortacı ile sigortalı arasında bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti, sigortacının bu nedenle sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerekir.
-TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
-Dosyada mevcut ödeme evraklarına göre, ödeme yapan davacının sigortalıdan aldığı hasar tazminat makbuzu ve ibranameyle sigortalının dava haklarını temlik alması karşısında TBK'nın 183 ve devamı maddeleri kapsamında, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
-Dava konusu uyuşmazlık yurt içinde yapılan taşıma işinden kaynaklandığından, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
-Türk Ticaret Kanunu'nun 862. Ve 863. Maddelerinde ; (1) Eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Ayrıca gönderen, eşyanın sözleşme hükümlerine uygun şekilde işleme tabi tutulabilmesi için işaretlenmesi gerekiyorsa, bu işaretleri de koymakla yükümlüdür....(1) Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır. Taşıyıcı, ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür" düzenlemelerine yer verilmiştir.
-Yine aynı kanunun; "Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk" başlıklı 875. Maddesinde; (1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.(3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun." düzenlemesine yer verilmiştir.
-Aynı yasanın "Sorumluluktan kurtulma" başlıklı 876. Ve 877. maddelerinde;
"Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Taşıyıcı, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. " düzenlemelerine yer verilmiştir.
-Türk Ticaret Kanunu'nun "Yardımcıların kusuru" başlıklı 879. Maddesinde ise; "(1) Taşıyıcı; a) Kendi adamlarının, b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. " düzenlemesine yer verilmiştir.
-Mahkememiz dosyası yukarıda yer verilen yasal mevzuat hükümleri dikkate alınarak davacının varsa davalıdan talep edebileceği rücuen tazminat miktarının belirlenmesi, ödenen bedelin sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığının tespiti ve bedelin olayda meydana gelen zarar ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bir sigorta eksperiz ve bir taşıma alanında uzman hesap bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 02/05/2023 tarihli kök raporda özetle; davalı ve davacı-sigortalısı ... arasında davalının İstanbul-Diyarbakır depoları arasında taşıma işi için anlaşma sağlandığı, davalı ... İstanbul deposu ve Diyarbakır arasındaki bir taşıma süreci söz konusu olduğundan, depolardan taşıma aracına yükleme/boşaltma süreçleri ve depolardaki ardiye sürelerinin de davalı ... sorumluluğu altında olduğu, TTK Md.856/2 uyarınca eşyanın taşıyıcıya teslimin, taşıma sözleşmesinin kurulduğuna ve başladığına karine niteliği taşıdığı, dolayısıyla İstanbul depoya teslim ile Diyarbakır depoda alıcıya teslim süreci arasında kalan zaman diliminin tamamının taşıma süreci olarak değerlendirilmesi gerektiği, Davalı ... dava konusu ürünleri, İstanbul deposuna ambar fişi ile sabit olmak üzere TTK Md.858 uyarınca sorunsuz ve eksiksiz teslim aldığının tespit edildiği, alıcının ise varma yerinde ürünlerin ıslak olduğunu yine davalı ... düzenlediği tesellüm evrakına şerh olarak düştüğü, Taşımaya konu emtiaların 30 çuval, 1.500 kg. ağırlığındaki KETEN emtiası olduğu, ürünlerin dosyada mevcut eksper raporu içeriği ve görselleri gözetildiğinde ıslanmaya bağlı olarak zarara uğradığının sabit olduğu, Bu ıslanma zararının, depo içerisinde- araca/araçtan yükleme/boşaltma sırasında veya seyrüsefer aşamalarından hangisinde gerçekleştiğinin net olmadığı, ancak taşıyıcının İstanbul-depoda ürünleri teslim alırken herhangi bir zarar kaydı-şerhi tespit edilemediği, dolayısıyla taşıma sürecine tam/eksiksiz/hasarsız teslim aldığı ürünleri varma noktasında ıslak olarak alıcıya sunduğu, zararın da taşıma sürecinde meydana geldiği, TTK Md.882 uyarınca sınırlı sorumluluk hakkı olduğunun değerlendirildiği, 12 çuval —600 kg. zarar miktarına bağlı 4.998 SDR sınırlı sorumluluk üst limiti tespit edildiği, zarar tutarının bu sınırın altında kalması sebebiyle 11.532 TL (1.420 USD) zararın taşıyıcı tarafından karşılanması gerektiği, davacı ... taşıyıcının ağır özensizliğini kaynak göstererek TTK Md.886 uyarınca ağır kusuru olduğu yönünde itirazı olsa da, sınırlı sorumluluk uygulaması sonrasında da zarar tutarının tamamından sorumlu olduğunun tespit edildiği görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davacı tarafın bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz ettiği görülmüştür.
-Mahkememizce alınan kök rapor mevcut haliyle dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Alınan bilirkişi raporu ve dosyada mevcut bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, dava ve zarara konu emtianın fiili taşıyıcı sıfatıyla davalı tarafça taşındığı ihtilafsızdır.
-Taşıyan kendisine taşınmak üzere teslim edilen emtiayı varma yerinde alıcısına teslim edildiğini usulüne uygun delillerle kanıtlamalıdır. Hasara konu emtia, dava dışı .... San. Ve Tic. A.Ş. adlı firmanın yurt içi adresinden eksiksiz olarak davalı tarafça teslim alınmıştır.
-Her ne kadar davalı tarafça zararın hangi aşamada geldiğinin belirli olmadığı ve ambalajlamanın usulüne uygun yapılmadı iddia edilmiş ise da fiili taşıyıcı olan davalı tarafından taşımaya konu emtianın teslim alındığı esnada ambalaj eksikliğine ilişkin bir şerh ya da bilgilendirmesinin bulunmadığı ve/veya ilgili ürünlerin teslim alınırken emtianın ıslak halde bulunduğuna ilişkin bir şerhin taşıma evrakı içeriğinde bulunmadığı görülmektedir. Fakat taşıma sonunda emtianın ıslandığı gerekçesiyle alıcı tarafından teslim alınmadığının tutanak altına alındığı görülmektedir. Belirtilen emtianın ıslanma işleminin davalı tarafça teslim alındıktan sonra gerçekleştiği bu doğrultuda sabit olup, alıcıya hasarsız teslimin usulüne uygun şekilde davalı tarafça kanıtlanmaması nedeniyle zararın varlığının davacı tarafça ispatlandığı Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Davacı sigorta şirketi Emtia Nakliyat Abonman Sigorta kapsamında sigortalısı dava dışı şirkete ödediği miktarın tahsilini fiili taşıyıcı taşıyıcıdan talep etmektedir. Taşıma işi yurt içinde gerçekleştiğinden ve emtianın tamamı zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 822/1-2a-4 maddesi uyarınca sorumluluk sınırının belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda alınan bilirkişi raporu ve ekspertiz raporlarında yer aldığı üzere; zarara konu emtianın 30 çuval, 1.500 kg. ağırlığında olduğu, sınırlı sorumluluk kapsamında sorumluluk üst limitinin 4.998 SDR olduğu, bu bedelin USD karşılığının davacı tarafça talep edilen tazminat miktarının üstünde olduğu görülmektedir. Bu kapsamda davacı tarafın dava dışı sigortalısına ödediği bedelin zararın gerçekleşme şekline, meydana gelen hasara uygun ve kadri marufunda olduğu, davacı yanında davalıdan talep edebileceği rücuen tazminat miktarının 11.532 TL (1.420 USD) olacağı Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Buna göre Türk Ticaret Kanunu'nun 876. Ve 877. Maddeleri uyarınca davalı taşıyıcının "en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği" hususlarını ispata elverişli bir bilgi ya da belgenin dosyaya ibraz etmediği, söz konusu zararın emtiaların davalının uhdesinde iken gerçekleştiği, davalı tarafın teslim anında, öncesinde ya da taşıma sırasında kendi kusurundan kaynaklanmayan sebeplerle zararın meydana geldiğini ispata elverişli bir bilgi ya da belge ibraz etmediği anlaşılmakla davalı tarafından takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir.
-Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.
-Buna göre davalı borçlu tarafından poliçe ve hasara ilişkin bilgi ve belgeler ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,
-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktarın %20'si üzerinden hesap edilen 2.454,41 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 838,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 209,58-TL harcın mahsubu ile bakiye 628,72- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 209,58-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 101,25-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.681,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yargılama sırasında sarf edilen masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 12.272,06- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
29/09/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır