mahkeme 2022/178 E. 2023/160 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/178
KARAR NO : 2023/160

DAVA : Haksız Rekabetin Tespiti, Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ : 31/01/2017

-BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN
... ESAS SAYILI DOSYASI -

DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 26/05/2023
KARAR TARİHİ : 06/07/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2023

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili firmanın 1924 yılında Almanya'da kurulmuş olup, Türkiye ve Dünya'da spor ayakkabılar, spor ürünleri, parfümleri ve moda aksesuarları alanında iştigal etmekte olduğunu, sektöründe hem yurt içinde hem de yurt dışında tanınmış ve köklü bir kuruluş olduğunu, müvekkilinin 2014 yılı Eylül ayında dünyanın birçok yerinde "...." olarak adlandırdığı dava konusu ayakkabı modeli için büyük yatırımlara imza attığını, halihazırda bu modelin dünyaca bilinir hale geldiğini, fiyat olarak da çok yüksekten satışa sunulduğunu, ancak hal böyle iken, davalının müvekkiline ait ve müvekkili tarafından dünya genelinde meşhur hale getirdiği ... markalı "...." modeli olarak bilinen ayakkabının ayırt edilemeyecek derecede benzerini ürettiğini, piyasaya sürdüğünü, kendisine ait lüks mağazalarda ve internette satışa sunduğunu, söz konusu eylemlerin neticesinde müvekkilinin haklarının ihlal edildiğini iddia ederek, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu ayakkabı ile müvekkili tarafından satışa sunulan ayakkabının birbirlerinden farklı olduğunu, tüketici nezdinden karıştırıllmaya sebep olmayacağını, müvekkili şirketin söz konusu ayakkabıların üreticisi veya tasarımcısı olmadığını, söz konusu ayakkabının yurt dışında yerleşik bir şirketten seçtiği bir koleksiyondan olduğunu, bu bağlamda ayakkabıların benzerlik taşıdığı düşünülse dahi müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, müvekkilinin söz konusu ayakkabı sebebiyle haksız kazanç elde ettiği iddiasının da gerçeği yansıtmadığını, söz konusu ayakkabının planlanan satış hedefini yakalayamadığını, bunun karşısında "...." marka ayakkabının stoklarının da tükendiği göz önüne alındığında davacının davasını ispat edemediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA; Birleşen Bakırköy .. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkil .... kendisine ait ... numaralı tescilli tasarıma davalıya ait dava konusu ayakkabının tecavüz teşkil etmesi sebebi ile mahkememizin ... E. sayılı dosyası ile tecavüzü tespiti ve önlenmesi amaçlı tazminat davası açıldığını, .... E. sayılı dosyada istinaf öncesi alınan 10.11.2017 tarihli bilirkişi raporunda ikili maddi tazminat değerlendirilmesi yapılarak müvekkilin uğramış olabileceği maddi tazminat miktarlarının belirlendiğini, konusu, tarafları ve talebi birebir aynı olan iki dava arasında irtibat olduğunu ileri sürerek, 226.064,58 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini ve işbu dosyanın halen derdest olan mahkememizin .... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 15/03/2018 Tarih, ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile "Her ne kadar davacı taraf haksız rekabetin tespiti, meni, maddi-manevi tazminat talebinde bulunmuşsada davalı taraf kullanımının davacıya ait ürünle bir benzerliği olmayıp, farklı olup, tüm talepler yönünden yerinde olmayan davacı tarafın davasının reddine," dair verilen karar davacı vekilinin istinaf talebi üzerine gönderilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin 20/05/2022 Tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece yapılacak iş; Davacı adına kayıtlı .... sayılı tasarım tescil belgesi ile davalıya ait ürün görselleri arasında karşılaştırma yapılmak suretiyle, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin koşulları yönünden değerlendirmeyi içeren bir ek rapor aldırılması, mümkün olmadığı taktirde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak varılacak sonuca göre karar verilmesidir." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir.
Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 30/05/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile dosya mahkememiz dosyası ile birleştirilmiş, yargılamaya mahkememiz dosyası üzerinden devam edilmiştir. ,
BAM kararı doğrultusunda dosyanın resen seçilecek biri sınai mülkiyet uzmanı, biri endüstriyel tasarım uzmanı ve biri de sektörden seçilecek heyete tevdi ile, (önceki bilirkişilerin bilirkişi listesinden çıkması nedeniyle) dosya kapsamı deliller, önceki raporlar, dosyaya sunulan görseller değerlendirilmek suretiyle davalı kullanımının davacı adına tescilli olan ... tescil nolu tasarım koruma kapsamında olup olmadığı, davalının davacı tarafın bu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzü bulunup bulunmadığı, yine haksız rekabet teşkil edip etmediğine ilişkin rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 16/12/2022 tarihli raporda sonuç olarak; davacı tarafa ait 02.11.2016 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı kullanımının, davacıya ait ... numaralı tescilli tasarıma SMK 81/1 a uyarınca TECAVÜZ NİTELİĞİ arz ettiği ve bağlantılı olarak davalının davacının tasarımı ile karıştırılmaya yol açacak bir kullanım sergilemesi ve objektif iltibas koşullarının oluşması nedeniyle, TTK m.55/1 a-4 kapsamında haksız rekabete ilişkin şartların mevcut olduğunu bildirmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi ile, davalı itirazlarını karşılar, başlangıçta dava dilekçesinde dayanılan ve görselleri belirtilen davacı tarafa ait ürün fotoğrafları ile davalının ürün fotoğrafları da değelendirilip, fotoğraflar yönüyle ürünlerin benzer olup olmadığı, davalı ürünün davacı ürününün koruma kapsamında olup olmadığı, davacının delil olarak dayandığı dava dilekçesinde belirtilen ürün görselleri ile sonradan dayanılan tescilli 2016/07122 tescil nolu tasarıma konu ürünün aynı olup olmadığı yönünden ek rapor tanzimi için dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti ek raporda sonuç olarak, davacı tarafa ait 02.11.2016 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, dava dilekçesinde yer alan davacı tarafa ait ürün görseli ile davalı tarafa ait ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, dava dilekçesinde yer alan Davacı tarafa ait ürün görselinin kendisine ait 02.11.2016 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili koruma kapsamında olduğunu bildirmiştir.
Asıl dosya yönünden dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve bilirkişi raporları ile ek rapor birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davanın SMK'nın yürürlüğünden sonra 31/01/2017 tarihinde açıldığı, ancak dava konusu olayın meydana geldiği tarih itibariyle SMK'nın yürürlükte olmadığı, bu nedenle davacının dava ve olay tarihi itibariyle henüz tescili yapılmayan ayakkabı tasarımına yönelik olarak haksız rekabet hükümlerine göre talepte bulunduğu, bilahare ayakkabı modelinin yargılamanın devamında 2016/07122 tescil numarası ile tescil ettirdiği, BAM kararından sonra aldırılan rapor ve ek rapora göre, davalının bu ayakkabı modelinin ayırt edilemeyecek kadar benzerini ürettirerek piyasaya arz ettiği, taraflar aynı sektörde faaliyet göstermekle davalının davacı ayakkabı modelinden haberdar olduğu, bu haliyle davalı eyleminin TTK 54 ve devamı maddeleri anlamında haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla, davacının haksız rekabete ilişkin davasının kabulüne , davacı tarafça .... ismini verdiği ve bilahare TPMK nezdinde .... tescil numarası ile tescil ettirdiği ayakkabı modelinin aynısını davalının piyasaya arz edip satmak suretiyle haksız rekabette bulunduğunun tespitine, davalının bu eyleminin önlenmesine, haksız rekabet teşkil eden davalı ürünlerinin toplatılmasına, davalının internet sitesinden ürün görsellerinin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Dosyadaki bilirkişi raporuna göre davalının haksız rekabeti olmasaydı davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarı 221.482,02 TL olduğu, davacı tarafça kesin süreye rağmen ıslah ile arttırım yapılmadığı gözetilerek, taleple bağlılık kuralı gereği dava dilekçesinde belirtilen 1.000.00 TL maddi tazminat yönünden davanın kabulü gerekmiştir. Davalının eylemi aynı zamanda davacının manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi , tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Kısa kararda her ne kadar manevi tazminat tutarı 1.000,00 TL olarak yazılmış ise de, daktilo hatası olup, düzeltilmesi mümkün olduğundan 10.000,00 TL olarak düzeltilmiştir.
Birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; talep niteliği itibariyle tasarım hakkı ve haksız rekabete dayalı maddi tazminat talebine ilişkindir. Her ne kadar dava esas dosyada saklı tutulan fazlaya dair talebe ilişkin ise de, bilindiği üzre her dava, açıldığı tarihteki usul hükümlerine tabidir. Birleşen dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 06/12/2018 tarih ve 7155 sayılı Kanunun 20. Maddesi ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi uyarınca, TTK'nın 4. Maddesi ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarda, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Dava, davacı adına kayıtlı tasarıma konu ürünlere tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle maddi tazminatın davalıdan tahsiline ilişkin olup, TTK'nın 4. Maddesinde ticari davalar düzenlenmiştir. Tarafların sıfatı ve uyuşmazlığın niteliğine göre dava, TTK 4 maddesi anlamında ticari davalardandır. Dosyanın tetkikinden, davacı yanın dava şartı olarak kabul edilen ve yukarıda belirtilen yasa gereğince arabulucuya gitmeden işbu davanın açıldığı anlaşılmakla davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-) ASIL DOSYA YÖNÜNDEN;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davacı tarafça ... ismini verdiği ve bilahare TPMK nezdinde .... tescil numarası ile tescil ettirdiği ayakkabı modelinin aynısını davalının piyasaya arz edip satmak suretiyle haksız rekabette bulunduğunun tespitine, davalının bu eyleminin önlenmesine, haksız rekabet teşkil eden davalı ürünlerinin toplatılmasına, davalının internet sitesinden ürün görsellerinin kaldırılmasına,
2-Maddi tazminat yönünden davacının fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yine 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 1.878,52 TL ilam harcından, 31,40 TL peşin harç mahsubu ile, 1.847,12 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi nedeniyle kabul edilen haksız rekabet davası nedeniyle 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/2 maddesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi nedeniyle kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacılar tarafından yapılan 61,40 TL dava ilk masrafı, 450,50 TL tebligat - tezkere masrafı ve 8.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.761,90 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B-BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN ;
1-Davacının davasının dava şartı (arabulucu) yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 3.859,52 TL harçtan, 269,85 TL ilam harcının mahsubu ile 3.589,67 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,
D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.06/07/2023

Katip ...
✍e-imzalıdır

Hakim ...
✍e-imzalıdır