mahkeme 2025/305 E. 2025/378 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/305 Esas
KARAR NO : 2025/378

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 28/03/2025
KARAR TARİHİ : 08/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...... Şubesi'nin, .... seri nolu, 30.08.2014 tarihli, 86.000,00 TL bedelli ve ..... Şubesi'nin, ..... seri nolu, 112.375,14 TL bedelli çeklerini, müşterilerine teminat vs maksadıyla teslim ettikten sonra aradaki ticari ilişkinin sona ermesiyle çeklerin müvekkili tarafından iptal edilmiş olduğunu ancak aradan geçen süre içerisinde çeklerin kaybolduğunu, gelinen noktada bankadaki çek hesabının kapanması; çeklerin bulunması ya da zayi olduğuna ilişkin mahkeme kararının sunulması ile mümkün kılınabileceğinden huzurdaki davayı ikame etme hali zaruri olduğunu, çek koçanındaki görselleri sunulan çeklerin müvekkili tarafından muhafaza edilirken kaybedilmiş veya çaldırılmış olduğunu, tüm aramalara rağmen halen bulunamadığını, ilgili çeklerin bankaya da ibraz edilmediğini ve banka tarafından da ödenmediğini, başkaca her türlü dava, talep, beyanda bulunma ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; ..... Şubesi'nin, ..... seri nolu, 30.08.2014 tarihli, 86.000,00 TL bedelli ve ..... Şubesi'nin, ..... seri nolu, 112.375,14 TL bedelli çekler hakkında müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının engellenmesi bakımından, rızası hilafına elinden çıkan çeklerin ödenmemesi için ödemeden men kararı verilmesi ile ilgili kararın muhatap bankaya tebliğine ve gerekli ilanların yapılması akabinde ilgili çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava;6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.
Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu anlaşıldığı, davacının meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı anlaşılmakla dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle davanın hasımsız olduğu da gözetilerek reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin dinlenebilirlik koşulu oluşmaması nedeniyle REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 08/04/2025

Katip ....
¸e-imza

Hakim.....
¸e-imza