Karar Detayı

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/74 Esas
KARAR NO : 2024/874 Karar

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/01/2024
KARAR TARİHİ : 01/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03.10.2024

Davacı tarafından mahkememizde açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin Edirne - Trakya bölgelerinde çiftçilik yaptığını, bununla birlikte, çiftçiliğe ve dolayısıyla tarıma elverişli arsa-arazi alım satım işleriyle de haricen ilgilendiğini, bu haseple kambiyo senetleri ile de muhatap olan müvekkilinin doğma-büyüme İstanbullu olduğunu, davalının ikametgah ili olan Diyarbakır'da yalnızca bir kez, 2017 yılının ağustos ayında, turistik amaç ile bulunduğunu, müvekkilinin davalıyı hiç tanımadığını ve tarafların birbirini tanımasına mahal verebilecek bir ortamda bulunmalarının veyahut denk gelmelerinin mümkün olmadığını, davalının kadın olduğunu, 53 yaşında olduğunu, müvekkilinin ise 29 yaşında olduğunu, taraflar arasında 2 jenerasyonluk bir fark olduğunu, dava konusu senette ciro dahi bulunmadığını, emre yazılı olduğu iddia edilen kişi tarafından direkt olarak takibe konu edildiğini, müvekkilinin davalıyı tanımadığını, senette borçlu ismi, adresi, T.C. kimlik numarası, cep telefonu numarası (kefil hanesinde belirtilen) ve senedin tanzim tarihi ile bedel kısmı tek bir elden çıkan yazı ile doldurulduğunu, tanzim tarihinin 2016 yılı olduğu göz önünde bulundurulduğunda 7 yıl önce tanzim edilen bir senetteki yazıların ve imzanın salahiyetinin müvekkili tarafından hatırlanmasının beklenmesi hayatın olağan akışına aykırı olacağını, takip konusu senedin esasen zayi olduğu, ancak kötü niyetli 3. kişilerce ele geçirildiği kuvvetle muhtemel olduğunu, işbu dava konusu takibe konu senet üzerindeki; 22.04.2022, 22 NİSAN 2022, ...ya, #Yüzbin#, nakten ve BAKIRKÖY ibarelerinin ise başkaca bir elden çıktığı, başkaca bir kalemle yazıldığı ve eskime oranının daha az olduğu yine üstünkörü bir inceleme ile belirlenebilecek mahiyette basit olduğunu, üstelik müvekkilinin ve davalının ikametleri göz önünde bulundurulduğunda; tanzim yerinin Bakırköy olması da tuhaf olduğunu, bedeli TL olan bir senedin 6 yıl gibi teamülün çok çok üzerinde vadelendirildiği dikkate alındığında; tarafların hukuki ilişkileri ve sosyo-ekonomik durumları, iddia edilen borç tutarının günümüz reel piyasasındaki ortalama karşılığı da göz önünde bulundurularak mutlaka araştırılmalı ve iddia edilen borcun hayatın olağan akışına aykırı olup olmadığı hususu aydınlatılması gerektiğini, hukuki, sosyal veyahut borçlandırıcı ilişki içerisinde bulunulmaksızın senet takibine geçilmesinde, haksız kazanç hatta suç saikinde olunduğu ve bu saikteki kişilerin iyi niyetli olamayacağı ortada olduğunu, velhasıl; takip borcunun %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatı taleplerinin bulunduğunu, İİK M.72/3 uyarınca sağlanması gereken yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı aşikar olduğunu, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takibine, İİK m.72/3 uyarınca ihtiyati tedbir uygulanmasını, davanın kabulüne, takip konusu borcun menfi tespitine, takip konusu borcun %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dava dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davacı açmış olduğu davada davalıyı tanımadığını, davalı ile aralarında herhangi bir ilişki bulunmadığını, takibe dayanak senedin sonradan doldurulduğunu, bedelsiz olduğunu iddia ederek Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... E., sayılı takip dosyasında takibe dayanak senet yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı yasal süresi içerisinde davaya cevap vermemiş, 6100 sayılı HMK gereğince inkar etmiş sayılmıştır.
Bilindiği üzere menfi tespit davalarında alacaklının alacaklı olduğunu ispatlaması gerekmekte olup, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde kambiyo senedinin sebepten mücerret olması sebebiyle ispat yükü yer değiştirmekte, bu halde borçlunun borçlu olmadığını yazılı belge ile ispatlaması gerekmektedir.
Bu bağlamda davaya konu somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafından senedin bedelsiz olduğu ve anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna dair iddiaya yönelik ispata yarar herhangi bir yazılı belgenin delil olarak sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafların birbirini tanımadığını herhangi bir temel ilişki bulunmadığını iddia etmiş ise de takibe dayanak senedin davalı tarafından talil edilmediği, senet üzerinde taraflar arasındaki temel ilişkiye dair herhangi bir kaydın bulunmadığı, davalı tarafından nakten kaydının aksinin iddia edilmediği gözetildiğinde davacının temel ilişkinin bulunmaması sebebiyle bedelsizlik iddiasını yazılı belge ile ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının bu yöndeki iddiasına da itibar edilmemiştir.
Mahkememizce yapılan araştırmada tarafların tacir olmadıkları, ticari defterlerinin bulunmadığı anlaşılmış, davalıya ait BA BS kayıtları da celp edilmiş olup boş olduğu görülmüş, kambiyo senedinin sebepten mücerretliği gözetildiğinde ve davalının inkarı bir arada değerlendirildiğinde taraflar arasındaki temel ilişkinin de bu noktada önem taşımadığı, davacı tarafından ödeme ya da edimin yerine getirilmediği gibi bir iddia ile imza inkarında da bulunulmadığı gözetildiğinde davacının davasını ispatlayamadığı değerlendirilmiştir.
Nitekim Yargıtay ...... Hukuk Dairesi ...... E., ...... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Yerleşik Yargıtay İnançlarında ve öğretide de kabul edildiği gibi, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. Yinelemek gerekirse "bedel kaydı" kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarındandır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar. Aslında Kambiyo senetleri hukuku yönünden bu kayıtların bir anlamı ve önemi yoktur. Çünkü, kambiyo senedinin düzenlenmesiyle, mücerret bir borç ilişkisi yaratılmaktadır. Bu nedenle de karşı edimin elde edilip edilmediğinin önemi de bulunmamaktadır. Temel borç ilişkisinin bir sözcükle senede yansıtılması, şeklinde ortaya çıkan bedel kaydının varlığı ya da yokluğu senedin bono niteliğini etkilemez. Bedel kayıtları daha çok keşideci ile lehdar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır. Kişisel defi nedenlerinin varlığının kanıtlanmasını kolaylaştırır.
Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Ancak, bir defa bir mal alışverişine dayandığı "malen" kaydıyla ya da bir alacak borç ilişkisine dayandığı "nakten" kaydı ile senede yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin ta'lili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda ispat yükü yer değiştirir. Senedi ta'lil eden, savını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer. Senette borçun nedeni "mal" ya da "nakit" olarak belirtilmişse, tarafların yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktır. Eğer yanlardan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, lehine olan senet karinesi çürümüş sayılacak, bunun sonucu olarak da, iddiası paralelinde ispat yükünü de üstlenecektir. Buna senedin ta'lili denmektedir. Bu anlamda ta'lil senet metninde açıklanan düzenleme (ihdas) nedenine aykırı beyanda bulunma anlamına gelmektedir."
Yargıtay ...... Hukuk Dairesi ise ..... E., ...... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı alacaklıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği ispat yükü davacı borçlu tarafa geçmektedir. Dolayısıyla ispat yükü kendisine düşen davacının davaya konu kambiyo senedi sebebiyle davalıya borçlu olmadığını ispat edemediği nazara alındığında, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı hakkında ceza mahkemesince verilen beraat hükmünün gerekçelerine ilişkin değerlendirmelerinin sonuca herhangi bir etkisi bulunmamaktadır."
Yukarıda detaylıca açıklanan gerekçeler ve yapılan değerlendirmeler kapsamında davacının işbu davaya konu icra takibine dayanak senet bakımından borçlu olmadığını, senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ve bedelsiz olduğu iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.064,76,-TL peşin harcın mahsubu ile 1.637,16-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya İADESİNE,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin; davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davalı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın davalı tarafa İADESİNE,
4-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 19.344,77-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza