mahkeme 2023/930 E. 2023/880 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/930 Esas
KARAR NO : 2023/880 Karar

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 28/09/2023
KARAR TARİHİ : 29/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/10/2023

Davacı...tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı...vekili dava dilekçesinde; Nakliye, tarım ve inşaat işleri yaptığını, yapmış olduğu işten alacağına karşılık ödemeyi ; .... San. ve Tic, A.Ş' den yetkili olduğu ... İnş. San. Ve Tic, Ltd. Şti.'ye ... Bankası ... Şubesine ait olan 13.10.2023 vadeli ... seri numaralı 170.227 TL tutarında fatura karşılığında çek verildiğini, söz konusu çek yetkili olduğu .... İnş. San, Ve Tic. Ltd. Şti isimli şirket adına hazırlanmış olsa da şahıs olarak kendi adına ciroladığını, 13.10.2023 vadeli ... seri numaralı 170.227 TL tutarındaki kendi adına cirolamış olduğu çeki 2 adet büyükbaş hayvan alımı yapmak adına ödeme için ... isimli şahsa verdiğini, ancak ... isimli şahıs 13.10.2023 vadeli ... seri numaralı 170.227 TL tutarlı çeki kendi adına cirolamadan kaybettiğini ve çekin şuan nerde ve kimde olduğu belirsiz olmakla birlikte halen daha şahsına ait görünmekte olduğunu, çeki bulan ya da çalan kişi yada kişilerin kullanması muhtemel olması nedeni ile senedin iptalini, çekin kayıp olduğuna dair Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına .... sor. no ile şikayette de bulunduğunu, çekin kullanılmasının engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini ve çeklerin iptaline karat verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin ve meşru hamil olmayanın bu hakkı yoktur.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.
Her ne kadar davacı...mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; davacının iptali talep edilen çekin meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, çekin ...'a teslim edildiği ve .... uhdesinden kaybolduğu, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının meşru hamil olmaması sebebiyle davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harç peşin alınmış olduğundan ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi. 29/09/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır