Karar Detayı

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/349 Esas
KARAR NO : 2025/80

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/04/2023
KARAR TARİHİ : 21/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı iş bu davanın yargılama giderlerini karşılayacak maddi duruma sahip olmadığını, müvekkilinin içinde bulunduğu ekonomik durumun yetersizliği ilgili muhtarlıkta tanzim edilen FAKİRLİK BELGESİ ile sabit olduğunu, Ticaret sicil kayıtlarına göre şirketin temsil yetkilisi sıfatıyla .... tarafından davalı ...'e borca karşılık keşidecisi ... olan .... Bankası -....şubesinden TR... iban numaralı hesaptan alınmış olan .... seri no.lu İstanbul 18.07.2022 tarihli 45.000,00 TL (kırkbeşbin) bedelli çek ile 15.04.2022 keşide 56.000,00 (ellialtıbin)TL. bedelli .... seri no.lu çek Verildiğini, son 2 yılda ülkemizde gelinen ekonomik düzey sebebiyle müvekkili ilgili çekleri zamanında ödeyemediğini, ancak alacaklı tarafla anlaşıp kısa bir süre sonra çeki aşağıdaki şekilde ödemeye başladığını, A) .... seri no.lu İstanbul 18.07.2022 tarihli 45.000,00 TL (kırkbeşbin) bedelli çekin ödemeleri 22.09.2022 tarihinde ... (davacının oğludur.) hesabından 10.000,00 TL ödeme yapıldığını, 07.10.2022 tarihinde .... com hesabından 5.000,00 TL ödeme yapıldığını, 20.10.2022 tarihinde...com hesabından 10.000,00 TL ödeme yapıldığını, 3.11.2022 tarihinde Tediye makbuzu ile 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, 5000,00 TL ise karşılıklı güvene dayanarak elden ödeme şeklinde ödendiğini, 15.04.2022 keşide 56.000,00 (ellialtıbin)TL. bedelli ... seri no.lu çek'in ödemeleri 19.04.2022 tarihinde Tediye makbuzu ile 29.000,00 TL ödeme yapıldığını, 29.04.2022 tarihinde Tediye makbuzu ile 27.000,00 TL ödeme yapıldığını, Davalı taraf çekin zamanında ödenmemiş olmasına dayanarak ... aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... esas numaralı dosya kapsamında takip başlatıldığını, ilgili icra takibinin başlangıç tarihi 19.09.2022 olduğunu, bu tarihten çok öncesinde ödenmiş olan 56.000,00 TL bedelli çek dahi ilgili icra takibine konu edilmiş ve kötü niyetli davranıldığını, müvekkili, borcu bitti diye düşünürken davalı tarafın Bakırköy .... İcra dairesi .... esas sayılı dosyasının ödeme emri tebliğini 13.12.2022 tarihinde alarak haberdar olduğunu, ardından davalı taraf, müvekkili aleyhine Bakırköy .... İcra Ceza Mahkemesi ... Esas numaralı dosya kapsamında müvekkili aleyhinde şikayette bulunduğunu, davalı yanca kandırılmış davacı müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması; iş bu dava sonuçlanıncaya kadar kötü niyetli davalının haksız kazanç elde etmemesi bakımından tarafından Bakırköy ... İcra dairesi .... E. sayılı dosyası ile ilgili icra veznesine yatan veya yatacak paranın alacaklıya verilmemesine ilişkin ihtiyadi tedbir kararı verilmesini, öncelikle haklı davamızın kabulü ile yargılama giderlerini karşılayacak ekonomik gücü bulunmayan davacı hakkında Adli Yardım Talebinin kabul edilmesini, müvekkilinin ödemesini yaptığı ... seri no.lu İstanbul 18.07.2022 tarihli 45.000,00 TL (kırkbeşbin) bedelli çek ile 15.04.2022 keşide 56.000,00 (ellialtıbin)TL. bedelli .... seri no.lu çek'e istinaden müvekkili aleyhine başlatılmış olan Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. nolu dosya borcunun ferileriyle birlikte menfi tespitine, ilgili takibin iptaline, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyası ile ilgili İİK 72/3 maddesine göre öncelikle müvekkilinin içinde bulunduğu ekonomik imkansızlıklar nedeniyle teminatsız olarak, sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde takdir edilecek teminat karşılığında icra veznesine yatan veya yatacak paranın alacaklıya verilmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İİK madde 72 hükümleri gereğince %20' den az olmayan tazminatın kötüniyetli davalıdan alınarak Davacı müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... Bankası- .... şubesinden TR .... iban no.lu hesaptan .... seri nolu İstanbul/18.07.2022 keşide tarihli 45.000,00 TL. bedelli ve 15.04.2022 keşide tarihli 56.000,00 TL. bedelli çekleri davacı tarafın borcuna karşılık davalı alacaklı ...'e verdiğini, dolayısıyla söz konusu çeklere dayalı borcunun varlığını kabul ettiğini, taraflar arasındaki bu borç ilişkisinin varlığı ve çeklere dayalı borcun varlığı konusunda bir ihtilafın olmadığını davacının iddia ettiği ödemelerden sadece 2 tanesi yani " 18.07.2022 tarihli çeke mahsuben" açıklama ile müvekkili banka hesabına yapılmış 07.10.2022 tarihli 5.000,00 TL.ve 20.10.2022 tarihli 10.000,00 TL.lik ödemeler icra takibi ve takip dayanağı çeklere karşılık takipten sonra müvekkili alacaklı ...'e yapıldığını, diğer yapıldığı iddia edilen ödemeler müvekkiline yapılmadığını, İbraz edilen tediye makbuzlarındaki imzalar müvekkile ait olmadığını, sunulan tediye makbuzlarında adı yazılı .... isimli kişinin müvekkilinin iş yeri ile ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin çalışanı veya temsilcisi değildir, kaldı ki imzaların adı geçen kişiye ait olup olmadığı da bilinmediğini, arz edilen nedenler haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini, davanın reddi halinde alacaklarının geç almalarından kaynaklanacak zararlarımızı karşılamak üzere lehimize İİK 72/4 gereğince tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesini saygı ile arz ve talep ederiz.
Bilirkişi tarafından 11/09/2024 tarihinden mahkememize sunulan raporda özetle: "Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiği çeklere dayanak olan temel ilişki ve çeklerin alış verişi yönünden taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, dosya kapsamına göre davacı tarafından borca karşılık olarak davalıya verildiği anlaşılan bu çeklerin vadelerinde ödenmediği ve davalı tarafça 19/09/2022 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyadan icra takibine konu edildiği. bilahare Bakırköy Esas sayılı dosyasında ise şikayet konusu yapıldığı, ... İcra Ceza Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında ise şikayet konusu yapıldığı, Mevcut dosya kapsamına göre 15/04/2022 tarihli ve 56.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak icra takibinden sonra davacı tarafından davalıya banka kanalıyla 07.10.2022 tarihinde 5.000,00, TL ve 20.10.2022 tarihinde 10.000.000 TL olmak üzere toplamda 15.000,00 TL ödeme yapıldığı. davacının bunun dışında yaptığını iddia ettiğini ödemelerinin ispata muhtaç olduğu, dava tarihi itibariyle söz konusu çek yönünden 15.000,00 TL miktarında borçlu olunmadığı, mevcut dosya kapsamına göre 18/07/2022 tarihli ve 45.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak davacının yaptığını iddia ettiği ödemelerin ispata muhtaç olduğu dolayısıyla ispat edilmiş olan herhangi bir ödeme bulunmadığı, dava tarihi itibariyle söz konusu çek yönünden borçlu olunmayan herhangi bir miktar bulunmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava ; İİK madde 72 hükümleri gereğince %20' den az olmayan tazminatın kötüniyetli davalıdan alınarak davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacının 45.000,00TL bedelli ve yine 56.000,00TL bedelli çekler yönünden başlatılan icra takibinden kaynaklı olarak tüm ferileri ile birlikte davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu görüldü.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu dava ile davalının başlattığı icra takibine yönelik olarak menfi tespit talebinde bulunmuştur.
Davalı ise sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafından dava dilekçesinde öne sürülen 07.10.2022 tarihindeki 5.000,00 TL ve 20.10.2022 tarihindeki 10.000,00 TL ödemenin bulunduğunu, söz konusu ödemelerin de takipten sonra yapıldığını, elden yapılan herhangi bir ödeme olmadığını, tediye makbuzlarındaki ödemelerin de davalıya yapılmadığını, kabul etmediklerini, tediye makbuzlarındaki imzaların da davalıya ait olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilindiği üzere taraflar arasındaki sözleşmede aksi belirtilmediği sürece borca yönelik ödemenin alacaklıya yapılması gerekmekte olup, alacaklının kabulünde olmadığı veya alacaklı tarafından üçüncü kişiye ödeme yapılması talep edilmediği sürece üçüncü kişiye yapılan ödeme borçluyu borçtan kurtarmayacaktır.
Davaya konu somut olayda davacı tarafından belirtilen ödemeler bir arada değerlendirildiğinde; 15.000,00-TL'lik davalının kabulünde olan ödemeler dışındaki ödemelerin davalı tarafından kabul edilmediği, davacı tarafından üçüncü kişilere yapılan ödemeler yönünden davalı alacaklının bu yönde talimat verdiğine dair herhangi bir yazılı delil sunulmadığı gibi üçüncü kişiye yapılan ödemelerin de davalının kabulünde olmadığı anlaşılmakla üçüncü kişiye yapıldığı iddia edilen ödemelerin davacıyı borçtan kurtarmayacağı anlaşılmaktadır. Mahkememizce 12.11.2024 tarihli celsede davacıya sunulan tediye makbuzlarındaki imzaların kime ait olduğu hususunda beyanda bulunmak için süre verilmiş olup, davacı sunduğu beyanlarında tediye makbuzlarındaki imzanın davalıya ait olmadığını, üçüncü kişiye ait olduğunu beyan etmiştir. Bu yönden davacının ödeme iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından ..... tarafından davalıya yapılan ödemenin de davaya konu takip dosyasındaki senetlere ilişkin olduğu iddia edilmiş ise de ilgili dekont incelendiğinde; senetlere yönelik bir açıklamanın olmadığı, davalı tarafından da ilgili ödemenin senetlere istinaden yapıldığının kabul edilmediği, farklı bir borç için olduğunun beyan edildiği anlaşılmakla davacının bu yönden de ödeme iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından tediye makbuzlarında imzası olan şahsın davalının eşi olduğu beyan edilmiş ve davaya dahil edilmesi talep edilmiş ise de ilgili şahsın kimlik numarasının ve adresinin bildirilmediği gibi davaya dahil edilmesi talebinin yargılamaya yenilik katmayacağı, zira yukarıda da belirtildiği üzere üçüncü kişiye yapılan ödemenin borçluyu borcundan kurtarmayacağı, davacının basiretli tacir olarak hareket etme yükümlülüğü gereğince bu hususu bilmesi gerektiği gibi ilgili ödemelerin davalının kabulünde olmadığı gözetildiğinde iddianın ispatını sağlamayacağı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmış olup, Mahkememizce yemin deliline dayanılıp dayanılmayacağı, dayanılacaksa yemin metninin sunulması için davacıya süre verilmiş olup, kesin süresi içerisinde davacı tarafından yemin deliline dayanılmamış, bu suretle de ödeme iddiasının ispat edilemediği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından takipten sonra davadan önce 07.10.2022 tarihindeki 5.000,00 TL ve 20.10.2022 tarihindeki 10.000,00 TL ödeme yapıldığı tarafların kabulünde olup, ilgili ödemelerin icra dosyasına bildirilmediği anlaşılmakla dava tarihi itibariyle davalının kabulünde olan söz konusu ödemelerin haricen tahsil olarak gözetilerek dosya kapak hesabının yapılması için icra dairesine müzekkere yazılmış, davacının dava tarihi itibariyle haricen tahsil edilen meblağlar gözetilerek dosya hesabı yaptırılmıştır.
Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin takip dosyası içerisinde bulunan kapak hesapları incelendiğinde; haricen tahsil olarak davalının kabulünde olan 07.10.2022 tarihindeki 5.000,00 TL ve 20.10.2022 tarihindeki 10.000,00 TL ödeme gözetilmeksizin yapılan dosya hesabına göre davacının dava tarihi itibariyle borcunun 147.894,53-TL olduğu, haricen tahsil olan 15.000,00-TL kısmi ödeme tarihlerine kadar işleyen faizler ile birlikte gözetildiğinde dava tarihi itibariyle davacının borcunun 132.850,95-TL olduğu anlaşılmakla davacının aradaki fark yönünden menfi tespit talep edebileceği anlaşılmış, davanın kısmen kabulü ile 12.04.2023 tarihi itibariyle davacının 147.850,95-TL dosya borcunun 15.000,00-TL'si yönünden borçlu olmadığının ve dava tarihi itibariyle davacının davalıya borcunun 132.850,95-TL olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
Buna göre; davaya konu Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin .... E. Sayılı takip dosyasında dava tarihi olan 12.04.2023 tarihi itibariyle 148.850,95-TL dosya borcuna istinaden davacının 07.10.2022 tarihinde 5.000,00-TL, 20.10.2022 tarihinde 10.000,00-TL haricen ödemede bulunduğu anlaşılmakla 148.850,95-TL dosya borcunun 15.000,00-TL yönünden menfi tespit talebinin KABULÜNE, 07.10.2022 tarihinde 5.000,00-TL, 20.10.2022 tarihinde 10.000,00-TL haricen ödenen toplam 15.000,00-TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının ve dosya borcunun 132.850,955-TL olduğunun TESPİTİNE,
2-Davacının ve davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.024,65-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.526,30-TL peşin harcın mahsubu ile artan 1.501,65‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.024,65-TL peşin harç ve 269,85-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.294,5‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 4.250,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 479,86-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda HÜKÜM KURULMASINA YER OLMADIĞINA,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının (Bilirkişi olarak görevlendirilen ...'ın toplam ücreti olan 4.250,00 TL ödendikten sonra) HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
11-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/01/2025
Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza