mahkeme 2023/346 E. 2023/657 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/346 Esas
KARAR NO : 2023/657 Karar

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/04/2023
KARAR TARİHİ : 03/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2023

Davacı tarafından mahkememizde açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ... ile müvekkili ...'ın, ....'ın Osmaniye'nin Kadirli ilçesinde .... şirketinde şirketin sahibi olarak çalıştığı dönemde tanıştıklarını ve müvekkilinin davalıyı esnaf olarak tanıdığını, Davalı ...'ın, Kadirli'deki iş/iş yeri dışında Çanakkkale'de de iş yeri ve işletmesi olduğunu orada da rüzgar enerji santrallerine yönelik yatırım işleri yaptığını beyan ettiğini, ...'ın müvekkilinin ekonomik durumunun iyi olmasını da gözeterek ve aralarında güven ilişkisi kurduktan sonra, müvekkiline rüzgar enerji santrallerine yatırım yaparak ortak olması yönünde teklifte bulunduğunu ve bu konuda da müvekkilini ikna ettiğini, müvekkilinin, söz konusu şirkete ortak olabilmesi için 100.000,00 EURO'yu kendisine vermesi gerektiğini beyan ettiğini ve müvekkilinin de 100.000,00 EURO'nun karşılığını TL olarak davalı ...'ın kendisine ve davalıya ait dava dışı .... anonim şirketi hesabına, internet bankacılığı üzerinden gönderdiğini, müvekkili tarafından, ...'a ait olan dava dışı şirkete 23.10.2017 tarihinde 87.000,00 TL ve şirket sahibi ...'a ise, 27.11.2017 tarihi ile 26.10.2018 tarihleri arasında toplam 496.000,00 TL gönderildiğini, müvekkili tarafından, hem davalı şirkete hem de dava dışı şirket sahibi ....'a 100.000,00 EURO'nun karşılığı 583.000,00 TL olarak gönderildiğini ve rüzgar enerji santrali projesine ortak olunacağı düşüncesiyle hareket edildiğini, ancak, davalı ...'ın söz konusu parayı aldıktan sonra, müvekkiline vaaddettiği hiçbir ortaklığı ve projeyi gerçekleştirmediğini ve müvekkilli ile iletişimi de kestiğini, davalı ...'ın Kadirli'de bulunan ... şirketini de işletirken eski ortağı ....'i dolandırması ve yine davalının dava dışı şirketi .... enerjiye haksız kazanç elde etmesi söz konusu olduğunu, .... tarafından dava dışı şirkete ve şirket sahibi ...'a karşı dava açıldığını, söz konusu davaların davanın kabulü ile sonuçlandığını, ( Kadirli ...Asliye Hukuk Mahkemesi ... E.) Yine davalı şirket sahibi ... hakkında güveni kötüye kullanmadan suç duyurusunda bulunulduğunu, ... hakkında kamu davası açıldığını ve Kadirli ... Asliye Ceza mahkemesi .... E. Sayılı dosyadan mahkumiyet kararı aldığını, yine, davalı ... hakkında, Kadirli Cumhuriyet Başsavcılığına dolandırıcılıktan 21.03.2023 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu savcılık dosyasının soruşturma numarası sonra bildirileceğini, yine davalıya ait dava dışı şirket hakkında da 87.000,00 TL için dava açıldığını, davalının hesabına gönderilen 496.000,00 TL'nin ...'ın müvekkili ...'ı rüzgar enerji santraline ortak edeceği vaadiyle, müvekkili tarafından gönderildiğini, söz konusu bedelden ayrı olarak davalıya ait şirkete de 87.000,00 TL gönderildiğini ancak aradan 6 sene geçmesine karşın ne herhangi bir ... projesi oluşturulup müvekkili ortak edilmiş ne de müvekkilinin ödemeleri iade edildiğini, müvekkili tarafından, ayrı ayrı hem .... Enerjiye hem de ...'a karşı dava açılmadan önce arabulucuya başvurulduğunu her iki arabuluculuk başvurusunun da olumsuz sonuçlandığını, neticede müvekkili ... tarafından davalının hesabına gönderilen 496.000,00 TL'nin denkleştirici adalet ilkesi gereğince hesaplanacak güncel bedelinin iadesine, hesaplama tarihinden itibaren de ticari temerrüt faizi işletilerek faiz bedelinin iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı ile davalıya ait vergi ve ito kayıtları celp edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ
Dava; Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) isteminden ibarettir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)
Mahkememizce yapılan araştırma sonucunda; tarafların tacir kaydının bulunmadığı görülmüştür. Uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu belirtilmediği için davanın Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. 6100 sayılı HMK'nın 115/2.maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ve görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın, dava şartı olan 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen görev yönünden reddi ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 1. cümlesi uyarınca, kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde, dosyanın ve eklerinin yetkili ve görevli mahkeme olan BAKIRKÖY NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 1. cümlesi uyarınca, taraflardan herhangi birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine,
4-6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 2. cümlesi uyarınca, taraflardan herhangi birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, dava dosyasının re'sen ele alınarak, açılmamış sayılmasına karar verilmesine, bu hususun taraflara ihtaratına, (Gerekçeli hükmün tebliği ile ihtaratına)
5-6100 Sayılı HMK nın 331/2.nci maddesi 1. cümlesi uyarınca, bu dava dosyasına ilişkin harç ve yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkemede değerlendirilmesine,
6-Dava dosyasının kesinleşmesi üzerine, iki (2) haftalık yasal süre içerisinde, taraflardan herhangi birinin, ilgili mahkemeye dava dosyasının gönderilmesini talep etmemesi halinde, ilgili dava dosyasının mahkeme Yazı İşleri Müdürü tarafından mahkeme hakiminin önüne getirilmesine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okundu. 03/07/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır