mahkeme 2023/298 E. 2023/667 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/298 Esas
KARAR NO : 2023/667 Karar

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/12/2021
KARAR TARİHİ : 06/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili Bakırköy.... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın, davalı ... Ltd. Şti. bünyesinde 15/06/2015-31/10/2016 ve 15/07/2017-19/10/2018 tarihleri arasında davaya konu olan projenin ön prototopinin geliştirilmesi ve imalat çalışmaları bakımından .... Destek Programından destek alınabilmesi amacıyla gerekli koşulların sağlanabilmesi için SGK'lı olarak çalıştığını ve çalıştığı süre içerisinde ... kod numaralı "..." buluş başlığını taşımakta olan patent ve uluslararası alanda yapılmış olan müracaatlar ile ... numaralı, .... numaralı patentlerin mucidi olduğunu, SMK md. 115'e göre çalışanın yapacağı buluş hizmet buluşu olsa dahi, işverenin buluş üzerinde tam hak talep etmesi halinde makul bir bedelin kendisine verilmesini talep etme hakkının mevcut olduğunu, ilgili bedelin buluşun ekonomik değeri çerçevesinde belirleneceğini, davalı firmanın müvekkili ...'ın buluşunu kendisine bildirmesinin akabinde buluş üzerindeki tüm hakları talep ettiğini ve buluş bakımından patent başvurusunu gerçekleştirdiğini, ancak bedeli müvekkiline ödemekten imtina ettiğini, daha sonra davalı yanın, ilgili ödemeleri müvekkili ...'a hizmet buluşu bedeli ve projelerde yoğun olarak emek sarf etmesi karşılığında yapmayı açıkça taahhüt ettiğini, müvekkilinin kritik görevler üstlendiği .... projesinin başarılı bir şekilde nihayetlendiğini, Avrupa Birliğinin müvekkilinin yetkilisi ve sahibi olduğu diğer müvekkili .... Ltd. Şti'nin ve davalılardan ... 'nin içerisinde bulunduğu konsorsiyum vasıtası ile gerçekleştirilmiş olan projeyi onaylaması ve Hibe Desteği verilmesine karar vermesinin akabinde davalı ... Ltd. Şti'nin Avrupa Birliği Komisyonu tarafından Proje Konsorsiyum Üyelerinin kendi aralarında imzalanmasını tavsiye ettiği 3 farklı sözleşmeyi davalı firmanın imzalamaktan imtina ettiğini ve ilgili projeden vazgeçtiğini, .... Ltd. Şti'nin yetkilisi olan davalılardan ....'in kararı ile keyfi olarak, müvekkillerinin herhangi bir onayı olmaksızın gerçekleştirilen ilgili iptal işleminin müvekkillerinin ekonomik açıdan ciddi oranda zararına sebebiyet verdiğini, müvekkillerinden ...'ın SMK 115/8.maddesi gereği işverenin kendiliğinden vazgeçtiği kısım bakımından da müvekkillerinden ...'ın proje bedeline hak kazandığını, açıklanan nedenlerle, müvekkili ...'ın mucidi olduğu hizmet buluşuna yönelik olarak buluş bedeli ve projeye kazandırılan katma değerler çerçevesinde müvekkiline ödenmesi gereken bedelin hesaplanması ile müvekkiline ödenmesini, ilgili husus bakımından şimdilik 10.000,00 TL bedelin muaccel olduğu, tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile, müvekkili ...'ın yetkilisi olduğu diğer müvekkili .... Ltd. Şti'nin müvekkili ...'ın da onayı ile davalılardan ... ile birlikte gerçekleştirdiği Avrupa Birliği fonlama projesinin olumlu ilerlemesine karşın müvekkillerinin onayı olmadan ilgili projenin davalılardan .... tarafından tek taraflı olarak iptal edilmesi nedeni ile müvekkillerinin uğradığı zararın tazmini bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL bedelin muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iki tane birbirinden farklı konu ve talebin yer aldığının açıkça görüldüğünü, ancak davacıların farklı konu ve talepler ile tarafları birbirine karıştırarak, farklı Mahkemelerin görev alanına giren iki ayrı davayı işbu davada tek bir dava gibi ikame etmeye çalıştıklarını, usulen ciddi hatalar yaptıklarını, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevsizlik sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının ilgili projenin mucidi olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, söz konusu proje için toplamda iki adet patent başvurusu yapıldığını, ilk patent başvurusunda buluş sahibi olarak müvekkili .... ile davacı ...'ın isimlerinin geçtiğini, ancak bu patent başvurusu yenilenmediği için düştüğünü, ilk patent başvurusu düştüğü için ikinci patent başvurusunun yapıldığını, ikinci patent başvurusunda davacı ...'ın müvekkilinin iyiniyetinden istifade ederek, ısrarlı davrandığını ve buluş sahibi olarak kendisini yazdırdığını, davacının dava konusu patent ile ilgili olarak herhangi bir yetkinliği ve tecrübesi olmadığı gibi, söz konusu buluşla ilgili olarak yenilikçi bir fikir de geliştirmediğini, projeyle ilgili her türlü fikir ve yol haritasının müvekkili ... ile dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiğini, davaya konu edilen patentlerin hiçbir şekilde kullanılmadığını, ortada herhangi bir kazancın da bulunmadığını, davacı ile müvekkilleri arasında bedele ilişkin imzalanmış bir sözleşme bulunmadığını, davacı şirket ... Ltd Şti yetkilisi ve diğer davacı ...'ın Avrupa Birliği .... hibe fonlarından yararlanmak için imzalanması gerekli olan .... sözleşmesinin imzalanması aşamasında müvekkillerinden akıl almaz isteklerde bulunduğunu, isteklerinin karşılanmaması durumunda da sözleşmeleri imzalamayacağını müvekkillerine beyan ettiğini, davacının müvekkilinden açıkça para ve .... marka araç talep ettiğini, söz konusu hukuka aykırı taleplerin müvekkillerince karşılanamayacağının belirtilmesi üzerine söz konusu projenin temel sözleşmesi ile bundan önce imzalanması gereken ... sözleşmesinin davacı tarafından imzalanmadığını, imzadan imtina ettiğini, tekrar hibe kredisi başvurusunun müvekkili tarafından yapıldığını, davalı müvekkilleri ile fon başvurusunda oluşturulan üçlü konsorsiyuma dahil edilen ....'i ortağı ve yöneticisi ....'nın tüm çabalarına rağmen davacı ...'ın sözleşmeleri süresinde imzalamayarak taahhütlerine uygun davranmadığını, açıklanan tüm nedenlerle davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı tarafça davanın Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .... Esasında açılmış olduğu; Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 24/01/2023 tarihinde kesinleşen 22/09/2022 tarih ...E.... K. Sayılı ilamı ile "...Davacı, temel olarak AB'nin davacının yetkilisi ve sahibi olduğu diğer müvekkili .... Ltd. Şti'nin ve davalı ...'nin içerisinde bulunduğu konsorsiyum vasıtası ile gerçekleştirilmiş olan projeyi onaylaması ve Hibe Desteği verilmesine karar vermesinin akabinde davalı ... Ltd. Şti'nin Avrupa Birliği Komisyonu tarafından Proje Konsorsiyum Üyelerinin kendi aralarında imzalanmasını tavsiye ettiği 3 farklı sözleşmeyi davalı firmanın imzalamaktan imtina ettiğini ve ilgili projeden vazgeçtiğini, ... Ltd. Şti'nin yetkilisi olan davalılardan ....'in kararı ile keyfi olarak, müvekkillerinin herhangi bir onayı olmaksızın gerçekleştirilen ilgili iptal işleminin müvekkillerinin ekonomik açıdan ciddi oranda zararına sebebiyet verdiğini iddia ederek, davalının kusurlu eylemi nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep etmiştir. Davaya dayanak AB fonlarının kaybedilmesi dolayısıyla tazminat talebinin hukuki mahiyetinin herhangi bir sınai hakka dayanmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığı doğuran ilişkinin haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık iddialarından kaynaklandığı, bu itibarla SMK hükümlerinin uygulanmasının yeri olmadığı ve uyuşmazlığın ticari mahiyette bulunduğu" gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliğine, davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tazminat istemine ilişkindir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 1. Maddesinde; "(1)Bu Kanunu'nun amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır. (2) Bu Kanun, marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin başvuruları, tescil ve tescil sonrası işlemleri ve bu hakların ihlaline dair hukuki ve cezai yaptırımları kapsar." düzenlemesi mevcuttur.
Aynı Kanun'un 156. maddesi uyarınca, "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, asliye ceza mahkemesince bakılır. Bu dava ve işlere bakacak asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri ile bu mahkemelerin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir."
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dava konusunun davacı ve davalı tarafça konsorsiyum/ adi ortaklık ilişkisi kurularak hazırlanan patenti davacı ...'a ait olduğu iddia edilen "..." buluşunun geliştirmesi kapsamında AB Hibe Desteği Programına başvurusu yapılan ... isimli projenin iptali nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkin olduğu, projenin tarafların hususiyetini taşıdığı ve 6769 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu, davacının patent hakkına dayanmış bulunmasına göre bu konudaki delillerin takdirinin ihtisas mahkemesine ait olacağı, İhtisas mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, tazminat istemli davada 6769 Sayılı SMK 156/1 maddesi gereğince Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmakla; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesinde, mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirlendiğinden bu hususun mahkemelerce yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliğine, HMK'nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından, HMK'nun 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3-Mahkememiz kararının kanun yoluna götürülmeksizin kesinleşmesi halinde daha önce de Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verildiğinden olumsuz görev uyuşmazlığının, halline dair merci tayini için dosyanın İSTANBUL BAM ... Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
06/07/2023
Katip ...
¸

Hakim ...
¸