mahkeme 2023/159 E. 2023/861 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/159 Esas
KARAR NO : 2023/861

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 20/02/2023
KARAR TARİHİ : 27/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/04/2021 tarihinde İstanbul Bağcılar Mahmutbey mahallesi üzerinde, ... sevk ve idaresindeki seyir halinde bulunan .... plakalı aracın sağ ön kısımlarına, karşı tarafın malik olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın aracının sol ön kısımları ile çarptığını, bu kazanın meydana gelişinde karşı tarafın malik olduğu aracın sürücüsünün 2918 Sayılı KYTK md 67/1-a kuralını ihlal ettiğinden kusurlu olduğu gibi, kaza esnasında 2,04 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, ayrıca ehliyetsiz olduğunun da sabit olduğunu, sürücülerin %50 promilin üzerinde alkollü iken araç kullanmasının K.T.K'nun 48/5 maddesi uyarınca yasak olmasına rağmen, sürücünün 2,04 promil yasal sınırların üzerinde alkollü olması ve 2918 Sayılı KYTK md 67/1-a uyarınca "Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." hükmünü ihlalinden dolayı asli ve tam kusurlu olduğunu, bu hususlara ilaveten, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller " başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceğinin hükme bağlanmış bulunduğunu, dava konusu kaza sebebiyle müvekkili şirket tarafından, ...'e 10.169,00-TL'nin aracındaki hasar nedeniyle ödendiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları B.4. Maddesi gereğince "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" düzenlenmiş olup, buna göre "Ödemede bulunan sigortacı sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir" denildiğini, ayrıca Genel Şartlar B.4.C bendi gereğince "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar..." sebebiyle sigortacının sigortalıya rücu edebileceğinin düzenlendiğini, davalı taraf ile uzlaşılamadığını, dava konusu kazada sigortalı aracın sürücüsünün 2.04 promil alkollü olması ve yeterli ehliyet koşullarına haiz olmaması sebebiyle rücu koşulları oluştuğundan ve müvekkili şirketin alacağı sabit olduğundan, Bağcılar İlçe Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuruda bulunulduğunu, .... karar numaralı Bağcılar İlçe Tüketici Hakem Heyeti karar tutanağında "Tüketici Hakem Heyetinin genel mahkemeler gibi yargılama yapmaya yetkili olmadığından tüketicinin talebinin görevsizlik nedeni ile usulden reddine" karar verildiğini, bunun üzerine, Bakırköy .... Tüketici Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında tüketici hakem heyeti kararının iptali için dava açılmışsa da, "... plakalı aracın minibüs cinsi, kullanım şeklinin yolcu ve kullanım amacının "ticari" olduğu anlaşılmış olup, dava konusu edilen aracın kullanım amacı bakımından ticari nitelikte olması nedeniyle davacının tüketici konumunda olduğunun kabul edilemeyeceği...açılan davanın reddine" karar verilmiş olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına ilişkin itirazının iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı cevap dilekçesi sunmayarak tüm vakılara inkar etmiş sayılmıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı sigorta şirketine "Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi" ile sigortalı, davalının trafik kayıt maliki olduğu aracın karıştığı kazada davacı tarafından zarar gören 3. kişiye yapılan hasar tazminatı ödemesinin ehliyetsizlik ve alkollü araç kullanma rücu sebebine dayanılarak davalıdan rücuen tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde; sigorta poliçesi ve ekleri, kaza tespit tutanağı, kazaya ve hasara ilişkin fotoğraflar, ekspertiz raporu ve ödeme belgeleri dosyaya ibraz edilmiştir.
Uyuşmazlığın, davalıya ait ve davacı tarafından ... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 11/04/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ... plakalı araç sürücüsüne davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsizliği ve alkollü araç kullanma nedeni ile davalıdan rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında dava dışı sürücülerin kusur durumunun ne olduğu, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın ehliyetsiz araç kullanıp kullanmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı şirket tarafından borçlu davalı ve sigortalı araç sürücüsü dava dışı ... aleyhine 10.169,90-TL asıl alacak, 406,24-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.576,14-TL alacağın tahsili için alkollü araç kullanma rücu sebebine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu vekiline 31/07/2022 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, davalı borçlu vekilinin 27/07/2022 tarihli dilekçesi ile borca, faiz oranına, işlemiş ve işleyecek faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine 05/08/2022 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Bağcılar İlçe Yazı İşleri Müdürlüğünden; başvuran tarafın ... ve karşı tarafın ... Sigorta A.Ş.'nin olduğu, 31/01/2023 tarihli ve ... sayılı Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının ... ve .. numaralı kararları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; davalının 22/03/2017-13/11/2020 tarihleri arasında ... Mah. .... Cad. No:58 İç Kapı No:41 Bağcılar/İstanbul adresinde Dış Giyim Eşyası İmalatı, Dokuma, Örme (Trikotaj) ve Tığ İşi (Kroşe) vb. Kumaştan Olanlar (Kaban, Palto, Ceket, Pantolon, Takım Elbise, Döpiyes, Anorak, Yağmurluk, Gece Kıyafetleri Vb.) (İş Giysileri ve Terzilerin Faaliyetleri Hariç) faaliyetinden mükellefiyet kaydının olduğu hususlarının bildirildiği görülmüştür.
Türkiye Noterler Birliğinden; ... ve ... plakalı araçlara ait araç tescil bilgileri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden; ... ve ... plakalı araçlara ait tramer kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, sunulan ve toplanan deliller, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası, hasar dosyası ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirkete ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 11/04/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ... plakalı araç sürücüsüne davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsizliği ve alkollü araç kullanma nedeni ile davalıdan rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında dava dışı sürücülerin kusur durumunun ne olduğu, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın ehliyetsiz araç kullanıp kullanmadığı, münhasıran alkolün etkisi ile kazaya neden olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere Trafik kazası kusur/hasar konusunda uzman bilirkişi Mustafa Sönmez, nörolog ... ve sigorta konusunda uzman bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 01/06/2023 havale tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
01/06/2023 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosikleti ile meydana gelen kazada kusursuz olduğu, sürücü belgesi olmayan alkollü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın kendi asli kusuru ile meydana gelen trafik kazasının, sürücünün münhasıran güvenli sürüş kabiliyetini kaybedecek derecede alkollü olması nedeniyle meydana geldiği, davacı tarafın dava konusu yapabileceği tazminat miktarı 11.321,89-TL olmasın rağmen davacı tarafın talebi olan 10.169,90.- X %100=10.169,90-TL'nin kadri marufunda olduğu, dava konusu 11.04.2021 tarihinde meydana gelen kazanın ... Plakalı araç için davacı Türkiye Sigorta şirketince tanzim edilen ... nolu ZMSS vadesi ve teminat kapsamında meydana geldiği, davacı sigorta şirketince 06.05.2021 tarihinde ve 10.05.2021 tarihinde toplam 10.169,00-TL hasar tazminatı ödendiği, kaza tarihi itibariyle sigortalı araç sürücüsünün otomobil sürmek için geçerli sürücü belgesi olmadığı, yasal sınırın üzerinde ve münhasıran alkolün etkisiyle kazanın meydana geldiğinin tespit edildiği, ZMSS Genel Şartları B.4-b Maddesi (aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan) ve b.4-c yasal sınırın üzerinde alkollü olarak araç kullanmanın sigortalıdan rücu edilebilecek hallerden olduğu, rücu şartlarının oluştuğuna hükmedilmesi durumunda davacı sigorta şirketinin ödediği 10.169,00 TL tazminatı sigortalısı davalıdan rücuen talep edebileceği'' değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Sigorta Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, 01/06/2023 havale tarihli bilirkişi raporu kapsamında; tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davanın davacı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı, davalının trafik kayıt maliki olduğu aracın karıştığı kazada davacı tarafından zarar gören 3. kişiye yapılan hasar tazminatı ödemesinin, sürücünün ehliyetsiz ve alkollü olması yani taraflar arasındaki akdin esaslı unsurlarının ihlal edilmesi nedeniyle tazminatın teminat kapsamında olmadığı ve rücu şartlarının oluştuğu ileri sürülerek, itirazın iptali şeklinde davalı sigortalı aleyhinde açılan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, 11/04/2021 tarihinde dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Caddesi üzerinde duraklama/park halinden hareket haline geçtiği esnada aracın sol ön kısımları ile ... Caddesini takiben .... yolu istikametine seyir etmekte olan sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ ön kısımlarına çarpması neticesinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, kaza nedeniyle davacı sigorta şirketinin hasar tazminatı olarak %100 kusur oranına göre 10.169,90-TL tazminat ödediği, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli 01/06/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen trafik kazasında davalıya ait sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında asli kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı araç için davacı sigorta şirketi tarafından ödenen toplam 10.169,90-TL hasar tazminatının kadri marufunda olduğu, kaza tarihi itibariyle sigortalı araç sürücüsünün geçerli sürücü belgesi olmadığı, yasal sınırın üzerinde ve münhasıran alkolün etkisiyle kazanın meydana geldiği hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde ehliyetsiz ve alkollü olarak aracı kullandığı, Karayolları Trafik Kanununun 95/2 ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/b-c maddeleri uyarınca davacı sigorta şirketinin rücu hakkının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak, davanın kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamına, alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve likit sayılmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-Tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile takibin aynı koşullarda DEVAMINA,
2-Alacağın miktarı yargılama ile belirlendiğinden ve likit sayılmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 722,45-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 181,52-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 52,88-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 488,05‬-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından ödenen 179,90-TL başvurma harcı, 181,52-TL peşin harç, 52,88-TL icra dosyasına yatırılan peşin harç, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti, 333,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 8.247,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 10.576,14-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar tarafların yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır