mahkeme 2022/1141 E. 2023/866 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1141 Esas
KARAR NO : 2023/866

DAVA : Alacak (Hava Taşımacılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/12/2022
KARAR TARİHİ : 27/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hava Taşımacılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından çalışanı .... adına ... Ortaklığın’dan 06.08.2022 tarihinde internet üzerinden 19.09.2022 tarihli Ankara-Londra, İstanbul aktarmalı gidiş ve 24.09.2022 tarihli Birmingham-Ankara, İstanbul aktarmalı dönüş bileti alınarak online olarak rezervasyon gerçekleştirildiğini ve 10.047,62 TL tutarında e bilet düzenlenerek bilet satış işleminin tamamlandığını, söz konusu seyahat biletinin uluslararası bir konferansta müvekkili şirketi temsilen şirket çalışanı ...'in konuşmacı olarak katılımı için satın alındığını, 19.09.2022 tarihinde gerçekleştirilmesi planlanan uçuşun iptal edildiğinin ...'nin 15.09.2022 tarihli mailiyle uçuştan 4 gün önce bildirildiğini ve herhangi haklı bir neden de gösterilmediğini, müvekkili şirketin uçuş iptali nedeniyle ... müşteri hizmetlerini operatör üzerinden aradığını, konferansın gerçekleşeceği 20.08.2022 tarihinde orada bulunmasını mümkün kılacak seyahat için uygun gün ve saat bulunamadığı hususunda mutabık kalındığını, gidiş ve dönüş olmak üzere tüm biletlerin iade işleminin gerçekleştirildiğini, gidiş için uygun gün ve saat bulunamaması üzerine başka bir firmadan uygun gün ve saat için bilet almak zorunda kalan müvekkilinin 25.855,17 TR tutarında bir bedelle bilet satın aldığını, ayrıca müvekkili şirketin başka bir firmadan yeniden almak zorunda olduğu bilet ile iptal edilen bilet ücreti arasındaki fark haricinde 173.00 GBP ekstra bagaj bedeli de ödemek durumunda kaldığını, ...'nin, müvekkilinin talebi üzerine iptal edilen bilet ücretini iade ettiğini fakat müvekkilinin iptal edilen bilet ve yeni bilet tutarı arasındaki farkın ödenmesine ilişkin talebini reddettiğini, müvekkili şirket ile ... Ortaklığı arasındaki uyuşmazlığın, her iki tarafın da mesleki ve ticari amaçlarla hareket etmesi sebebiyle ticari bir uyuşmazlık niteliğinde olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/a maddesi gereğince 16.11.2022 tarihinde zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk faaliyeti neticesinde anlaşmaya varılamadığını, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından ..."havayolu ile seyahat eden yolcuların sahip olduğu haklar ve bu hakların geçerli olduğu durumlar ile... uçuşlarının iptal edildiği... durumlardaki asgari haklarını belirlemek ve düzenlemek..." amacıyla yayımlanan Hava Yolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik 'in 6. maddesinin 2. Fıkrası ile uçuşu gerçekleştiren havayolu şirketlerine uçuş iptali halinde yolculara bunu bildirme hususunda gerek süre gerekse alternatif değişiklik önerisi hususlarında çeşitli yükümlülükler getirildiğini, buna göre "1) Planlanan hareket zamanından en az iki hafta öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri takdirde, 2) Planlanan hareket zamanından iki hafta ila yedi gün öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri, kendilerine planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkışlarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece, 3) Planlanan hareket saatinden yedi günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece" yolcuların bu yönetmeliğin 8. maddesine göre uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinden tazminat alma hakları doğacağını, İlgili yönetmeliğin 8/1-b maddesine göre, tazminat hakkının doğması halinde dış hat uçuşlarında uçuş başına "1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 400 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı" tutarında tazminat verileceği ve ayrıca aynı maddede belirtildiği üzere "Tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı, yani bilet için ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır" hükümlerinin bulunduğunu, uçuş iptalinin müvekkili şirkete herhangi bir gerekçe dahi gösterilmeden mail yoluyla uçuş gününden sadece dört gün önce bildirildiği, söz konusu iptalin ...'nin kusurlu ve haksız hareketiyle gerçekleştiğinin açık olduğunu, müvekkili şirkete belirtilen konferansta bulunabilmesi için ... tarafından uygun gün ve saatte yeni uçuşun ayarlanamaması sebebiyle müvekkilinin başka bir uçuş şirketinden bilet alarak iptal edilen biletleri ile başka bir firmadan tekrar almak zorunda kaldığı biletleri arasındaki fark yüzünden zarara uğradığının açık olduğunu, ... tarafından iptal edilen 19.09.2022 tarihli Ankara-Londra, İstanbul aktarmalı gidiş ve 24.09.2022 tarihli Birmingham-Ankara, İstanbul aktarmalı dönüş biletlerinin bedelinin 10.047,62 TL iken, daha sonra 19.09.2022 tarihli Ankara-Londra, İstanbul aktarmalı gidiş ve 24.09.2022 tarihli Birmingham-Ankara, İstanbul aktarmalı dönüş biletlerinin bedelinin ise 25.855,17 TL olduğunu, ayrıca müvekkilinin maddi zararının bu iki bedel arasındaki farkla kalmayıp ayrıca ekstra bagaj bedeli 173 GBP ödemek zorunda kaldığını, gerçekleştirilecek seyahatin son varış noktası olan Londra'nın Ankara ile olan mesafesinin 3.493,8 km olup Hava Yolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik'in 8. maddesine göre uçuş başına "1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 400 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı" tutarında tazminat sınırında kaldığını, gerek Hava Yolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik gerekse Borçlar Kanunu'nun 112. Maddesi hükümlerine göre müvekkilinin bu ilişkiden kaynaklanan maddi zararının giderilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin kendisine yüklenebilecek bir kusuru bulunmadığını aksine uçuşun iptal edilmesinde ve maddi zararın oluşmasında kusuru bulunan tarafın ... olduğunu, ayrıca iptalin gerçekleşmesinde kusurunu ortadan kaldıran bir neden ya da olağanüstü halin (mücbir sebep) de bulunmadığını, her ne kadar uçuş iptali sonrası bilet bedelini iade etmiş olsa da, bu iadenin iptalden kaynaklanan daha yüksek bedelle alınmak zorunda kalınan yeni bilet için fazladan yapılan ödemenin zararını gidermediğini, nitekim davalının fazladan yapılan ödemeye ilişkin zararın giderilmesi yönünde kendisine iletilen talebi de reddettiğini iddia ederek; uçak bilet farkından ve ekstra bagaj bedelinden doğan fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 1.000 TL zararın maddi tazminat olarak bilet düzenleme tarihi olan 06.08.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faiziyle taraflarına ödenmesine, yargılama masraflarının davanın açılmasına sebep olan davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından 19.09.2022 tarihli .... sayılı Ankara – İstanbul ve devamında aynı tarihli .... sayılı İstanbul – Londra ile, 24.09.2022 tarihli ... sayılı Birmingham – İstanbul ve devamında aynı tarihli ... sayılı İstanbul – Ankara uçuşları için internet sitesi üzerinden toplam 10.047,62 TL ödenerek 06.08.2022 tarihinde ... adına düzenlenmiş ... gidiş – dönüş ekonomi sınıf bilet satın alındığının tespit edildiğini, tarifeli hareket zamanı 19.09.2022 tarihli ... sayılı İstanbul (IST)– Londra (LHR) uçuşunun, ....’in cenaze merasimi sebebiyle 15.09.2022 tarihinde iptal olduğunu, davacının biletinin 16.09.2022 tarihinde iptal edildiğini ve davacıya bu konuda bilgilendirme yapıldığını, bilet bedeli olan 10.047,62 TL'nin ödemede kullanılan kredi/banka kartı hesabına sanal pos üzerinden kesintisiz olarak iade edildiğini, böylece müvekkili şirket ile davacı / yolcu ... arasındaki hizmet akdinin sona erdiğini, bu bilgiler ışığında yolcunun gidiş seyahatinin İstanbul–Londra bağlantısının iptali hususunda Ortaklığa atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, zira uçuşun gerçekleştirileceği İngiltere'deki yerel havacılık otoritesi tarafından bu tarihteki seferin müvekkili havayolunun iradesi dışında iptal olduğunu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Havayolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliğin (SHY-Yolcu) “Uçuşların İptali” başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasının 3. bendinde yolcuların “planlanan hareket saatinden yedi günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece” aynı yönetmeliğin “Tazminat” başlıklı 8. maddesi uyarınca tazminat alma hakkına sahip olduğunun düzenlendiğini, bununla birlikte; yine 6. maddenin 4. fıkrası uyarınca, uçuş iptalinin uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi uhdesinde ve kontrolünde olmayan bir nedenle gerçekleştiğinin ispat edilmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin 8. maddede yer alan hükümleri uygulama yükümlülüğünden kurtulacağının düzenlendiğini, davacı şirketin yolcunun ... numaralı biletinin uçuş iptali sebebiyle iptal edilerek bilet ücretinin tamamının iade edildiğinin tespit edildiğini, bu bilet üzerinden kurulan hizmet akdinin sona ermesi nedeniyle ve iptal sebebinin müvekkili havayolunun kararı ile olmadığı, yabancı devlet tarafından seferin iptal edilmiş olması ve Yönetmelike yer alan düzeleme gereği müvekkiline bir kusur atfedilmesinin sözkonusu olamayacağını, bu nedenle davacı tarafından sonradan satın alınan biletler için müvekkili havayolunun bir tazmin yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı çalışanının gidiş uçuşunu farklı bir havayolu taşıyıcısı ile, dönüş uçuşunu ise yine müvekkili Ortaklık ile gerçekleştirmek üzere yeniden bilet aldığının görüldüğünü, davacı çalışanı olan yolcunun dönüş seyahatinin, 24.09.2022 tarihli ... sayılı Birmingham (BHX) – İstanbul (IST) ve devamında 25.09.2022 tarihli .... sayılı İstanbul (IST) – Ankara (ESB) uçuşları için 318.60 EUR (5820.00 TL) karşılığında 16.09.2022 tarihinde seyahat acentesi kanalıyla .... numaralı tek yön bilet olarak düzenlendiğini, bu biletin ( ... nolu) tabi olduğu ücret koşulları incelendiğinde; biletin bilet sınıfı olarak EcoFly paketi ile düzenlendiği, bu sınıftaki biletlerde yolculara yalnızca 8 kg kabin içi bagaj taşıma hakkı tanındığını, bunun dışında bu sınıfta bilet alan yolcunun herhangi bir bagaj taşıma hakkı bulunmadığını, bu bilgilendirmenin, internet sitesinin Ücret Koşulları web sayfasında yolcu ile paylaşıldığını, davacının bu bilet kuponlarında kayıtlı bagaj tanımı görülmemekle birlikte; yolcunun mezkûr bilet ile seyahat edebilmek için 173.00 GBP (3561.00 TL) fazla bagaj ücreti ödediğini iddia ettiğini, Birmingham – Ankara dönüş seyahati için tek yön olarak düzenlenen .... numaralı bilet için, biletin EcoFly paket kurallarına tabi olması sebebiyle (Ek Kurallar) kayıtlı bagaj taşıma hakkının bulunmaması ve kayıtlı bagaj taşıma hakkının bulunmaması hususu internet sitesinde yolculara bildirildiğinden, davacının fazla bagaj ücreti ödemesi nedeniyle bu bilet için ödenen fazla bagaj ücretinin müvekkilinden tazmininin mümkün olmadığını, zira davacının aldığı bilet ile de bagaj taşımaya kalkması durumunda herhalukarda fazla bagaj ücreti ödemek durumunda kalacağından fazla bagaj ödemesi nedeniyle davacının bir zararından bahsetmeye imkan bulunmadığını, bu nedenle bu talebin de reddi gerektiğini savunarak; davanın reddine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, uçuş iptali nedeniyle uğranılan maddi zararın tahsili nedeniyle alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın; 19/09/2022 tarihli ... Ankara-İstanbul aktarmalı .... sayılı İstanbul-Londra uçuşunun davalı tarafça haksız olarak iptal edilip edilmediği, uçuş iptali nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarı; davalı savunması kapsamında uçuşun ....'in cenaze töreni nedeniyle iptal edilip edilmediği, davalının uçuş iptali nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacı zarara uğramış ise davalının zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamındaki belgeler incelenmek suretiyle tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlenmek üzere Taşıma/Lojistik konusunda uzman bilirkişi ....'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 01/09/2023 havale tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
01/09/2023 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Davalı ... şirketinin Londra bağlantılı tek başına veya ortak uçuşlar geçekleştirmesi, uçuş iptallerinin 19.08.2022 tarihinde 14:45-21:00 arasındaki bağlantılı uçuşları yüksek oranda etkileyeceğinin öngörülmesi, davacının biletine göre varış saatinin 14:55 olması, söz konusu uçuşta davalı şirket tarafından bağlantılı (Amerika kıtasına, kuzey ülkeleri başta olmak üzere dünyanın her yanına) uçuşu planlanan çok sayıda yolcunun bulunması olasılığı, bağlantılı uçuşların olumsuz etkilenmesi nedeniyle söz konusu yolcuların barınma, konaklama ve vize sorunlarının ortaya çıkacak olması karşısında olağanüstü durum oluşturan sebep/sebeplerle basiretli bir tacir davranışı olarak uçuş iptalinin, davalı ...’nin kontrolünde olmayan nedenlere dayandığı ve SHY m.6/4 gereği sorumlu olmadığı; ayrıca dönüş iptalinin davacının iradesiyle gerçeklemesi (davacının başka bir firmadan (acente, internet sitesi) aldığı bilet ile yine davalı şirket ile dönüş yapmış) nedeniyle dönüş bileti fiyat farkı ile bagajı için ödediği bedelden davalı şirketin sorumlu olmadığının değerlendirildiği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, 01/09/2023 havale tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı şirket tarafından 19/09/2022 tarihli ... sayılı Ankara – İstanbul ve aynı tarihli .... sayılı İstanbul – Londra ile, 24/09/2022 tarihli ... sayılı Birmingham (Birleşik Krallık) – İstanbul ve aynı tarihli ... sayılı İstanbul – Ankara uçuşları için internet sitesi üzerinden toplam 10.047,62 TL ödenerek 06.08.2022 tarihinde uluslararası bir konferansa konuşmacı olarak katılacak olan çalışanı ... adına düzenlenmiş ... gidiş – dönüş ekonomi sınıf bilet satın alındığı, İngiliz Yerel Makamları tarafından havayolu şirketlerine ...'in 19/09/2022 tarihinde gerçekleştirilecek cenaze programı nedeniyle 11:40-21:00 saatleri arasında devam edecek bir program verildiği ve bu programın kolaylaştırılması için inişlerde ve kalkışlarda %40 oranında azaltma yapıldığı, bu durumdan 14:45'ten 21:00'a kadar olan bağlantılı uçuşların da etkileneceğinin bildirildiği, bu kapsamda ...'nin ... sayılı İstanbul – Londra uçuşunun da iptal edildiği, davacı vekili tarafından iptal edilen uçuş nedeniyle yeni bilet/biletler için fazladan ödenen bilet ve bagaj bedelinin tahsiline yönelik alacağın tahsili talepli iş bu dava açılmış ise de; yukarıda özetlenen, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere uçuş iptalinin, davalı ...’nin kontrolünde olmayan mücbir sebeplere dayandığı ve davalının SHY m.6/4 gereği sorumlu olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85-TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 80,70-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 189,15‬-TL harcın davacıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara/vekillerine tebliğine,
Dair; Miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar taraf vekillerin e duruşma sistemi ile yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır