mahkeme 2025/269 E. 2025/390 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın
Mahkemesi:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi:10/01/2025
Davanın Türü:Müdahalenin Önlenmesi, Muarazanın Men'i
Karar Yazım T:08/04/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. TALEP
Davacı vekili tarafından, davacı yüklenici ile davalılardan arsa sahibi kooperatif arasında düzenlenen Antalya 2. Noterliğinin 15/09/2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi için arsa sahibi kooperatif tarafından açılan davanın Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davacı şirket tarafından davalı kooperatife karşı sözleşmenin yürürlükte olduğu ve davacı şirketin kazanılmış hak ve alacaklarının ödenmesi talepli açılan davanın da yine aynı mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında derdest olduğu, davalı arsa sahibi kooperatifin davacı yüklenici tarafından yapılmış inşaatı davacının izni olmadan yıktırdığı ve imalata ilişkin yükleniciye bir bedel ödenmediği, taraflar arasındaki sözleşme halen yürürlükte olmasına rağmen, arsa sahibi kooperatifin diğer davalı şirket ile yeni bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını öğrendikleri, buna göre davalı arsa sahibi kooperatifin sözleşmeye konu taşınmazları hile yoluyla hukuka aykırı surette elden çıkarmaya çalıştığının ve ilk sözleşme ayakta iken yeni bir sözleşme yapılmasının yeni anlaşmazlıklar doğuracağının açık olduğu, davacının yapmış olduğu inşaatın haksız ve izinsiz olarak yıkılmasından dolayı oluşan zararın karşılanmadığı iddiasından kaynaklanan Antalya 2. Noterliğinin 15/09/2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza davalıların vaki el-atmalarının önlenmesi ve muarazanın giderilmesi istemiyle açılan davada, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerine cebri icra dahil her türlü yolla devrini önler mahiyette ihtiyati tedbir / haciz konulmasını istemiştir.
II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, 02/12/2024 tarihli kararıyla Antalya ili, Muratpaşa İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların tevhidi ile oluşan ... ada
... parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilecek bağımsız bölümlerle ilgili davacı ile davalı kooperatif arasında akit bulunmakla ve akit yükümlülüklerinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin araştırılması gerekmekle, eldeki davanın çözümü için dava konusu taşınmazların tahkikat boyunca el değiştirmesinin durdurulması gerektiği kanaati hâsıl olmakla, yaklaşık ispat hususunda kanat oluştuğu gerekçesiyle davacının ihtiyati tedbir talebinin taşınmazın büyüklüğü, konumu, nitelikleri gözetilerek takdiren 300.000,00 TL teminatın ya da aynı bedelde teminat mektubunun mahkeme veznesine depo edilmesi şartıyla kabulü ile Muratpaşa Tapu Müdürlüğünden Antalya ili, Muratpaşa İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların tevhidi ile oluşan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz siciline davalılar adına kayıtlı ise her bir davalının hissesine ayrı ayrı olmak üzere üçüncü kişilere devir ve ferağının önlendiği dair şerh eklenmesine, bu hususta mahkemeye bilgi verilmesinin istenmesine karar vermiştir.
Davalı kooperatif yönetiminin ve davalı şirket vekilinin ihtiyati tedbir kararına itirazı ilk derece mahkemesi tarafından duruşmalı olarak incelenmiş, mahkeme 10/01/2025 tarihli kararıyla, Antalya ili, Muratpaşa İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların tevhidi ile oluşan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilecek bağımsız bölümlerle ilgili davacı ile davalı kooperatif arasında akit bulunmakla ve akit yükümlülüklerinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin araştırılması gerekmekle, eldeki davanın çözümü için dava konusu taşınmazların tahkikat boyunca el değiştirmesinin durdurulması gerektiği kanaati hâsıl olmakla, yaklaşık ispat hususunda Mahkemede kanat oluştuğundan davacının tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, davalıların ayrı ayrı tedbire ve teminata itirazları olduğu görülmekle itirazların değerlendirildiği, kanuni düzenlemeler ve eldeki dosyada mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusunun taşınmaza ilişkin olduğu, davalıların itirazlarının esasa ilişkin olup, ancak yargılama sırasında değerlendirilebilecek nitelikte olduğu, mahkemece takdir edilen teminat miktarında değişiklik yapılacak husus bulunmadığı görülmekle ihtiyati tedbir kararının itiraz üzerine kaldırılmasını gerektirir husus bulunmadığı gerekçesiyle davalıların ihtiyati tedbire ve teminata yönelik itirazlarının ayrı ayrı reddine karar vermiştir.
III. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kooperatif yetkilisi ve davalı şirket vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davalı kooperatif yetkilisi, dava konusu taşınmazların malikinin kooperatif olduğu, yaklaşık ispat kuralının yanlış uygulandığı, mahkemenin 21/01/2025 tarihli ara kararıyla sözleşmenin feshine yönelik ... esas sayılı dosyanın sonucunun beklenmesine karar verildiği, bu kararla uyuşmazlığın kaderinin ... esas sayılı davanın sonucuna bağlandığı, teminat gerekçesinin yeterli olmadığı, davacının mevcut sözleşmeye göre inşai faaliyette bulunmaya yeterliliğinin olmadığı, davacı tarafından yapılan imalatlar, yasa ve yönetmeliğe uymadığı için mahkeme kararıyla yıkıldığına göre, mevcut sözleşmenin icra kabiliyetinin kalmadığı, sözleşme konusunun ortadan kalktığını, yasalar uyarınca yıkımı zorunlu olan bir yerin ekonomik değerinin bulunmadığı, davacının sözleşmenin imzalandığı tarihte yüklenici olarak iş görmesini sağlayacak yetki belgesinin bulunmadığı, el atılmasını önleyerek herhangi bir hak ve yetkisinin de bulunmadığını, davacı inşai yapmak kabiliyeti olmadığını bildiği halde sürekli davalar açarak mahkemeleri yanılttığı ve meşgul ettiği, kooperatiften haksız menfaat sağlamaya çalıştığı, tedbirin yerinde görülmesi halinde ise dava değerinin belirlenerek asgari %15 oranında teminat alınması gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
Davalı şirket vekili, tedbire konu taşınmazlar üzerinde davalı şirketin hak sahibi olduğu, davalı şirket ile diğer davalı kooperatif arasında Antalya 1. Noterliğinin 09/10/2023 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme doğrultusunda davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirerek üçüncü kişilerle anlaşmalar yaptığı, sözleşmede paylaşım oranının belli olduğu, sözleşme gereğince edimini yerine getiren şirketin sözleşme gereği hak sahibi olduğu taşınmazların maliki durumunda bulunduğu, tedbir kararının şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellediği ve hak sahibi olduğu taşınmaza da ulaşmasına engel olduğu, bu durumun iyi niyetli üçüncü kişi konumundaki davalı şirketin ticari mahvına yol açacağı, teminat miktarının artırılması gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan el atmanın önlenmesi ve çekişmenin giderilmesi istemine ilişkin olup, davacı 15/09/2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yüklenicisi, davalı şirket 09/10/2023 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yüklenicisi, davalı kooperatif ise her iki sözleşmenin tarafı arsa sahibidir. İstinafın konusunu teşkil eden uyuşmazlık ise, geçici hukuki korumadan kaynaklanmaktadır.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1. HMK'nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir, kesin hükme kadar devam eden, yargılama boyunca tarafların hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı getirilen geçici bir önlemdir. Yasaya göre, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
3.2.HMK'nun 390/3. maddesine göre tedbir talep eden taraf haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.
3.3. Davacı vekili açtığı dava ile davacı yüklenici ile davalılardan arsa sahibi kooperatif arasında düzenlenen Antalya 2. Noterliğinin 15/09/2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin halen yürürlükte olmasına rağmen, arsa sahibi kooperatifin diğer davalı şirket ile yeni bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını öğrendikleri, buna göre davalı arsa sahibi kooperatifin sözleşmeye konu taşınmazları hile yoluyla hukuka aykırı surette elden çıkarmaya çalıştığının ve ilk sözleşme ayakta iken yeni bir sözleşme yapılmasının yeni anlaşmazlıklar doğuracağının açık olduğu, davacının yapmış olduğu inşaatın haksız ve izinsiz olarak yıkılmasından dolayı oluşan zararın karşılanmadığı iddiasından kaynaklanan Antalya 2. Noterliğinin 15/09/2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza davalıların vaki el atmalarının önlenmesi ve muarazanın giderilmesi istemiyle açılan davada, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerine cebri icra dahil her türlü yolla devrini önler mahiyette ihtiyati tedbir / haciz konulmasını talep etmektedir.
3.4. İddiaların gerçekliği ve sübut, yapılacak yargılamada ortaya çıkacak ise de, dosyada mevcut deliller itibari ile yapılan değrelendirmede, ihtiyati tedbir/haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulu oluşmuş değildir. Ayrıca davacının açtığı dava, el atmanın önlenmesi ve çekişmenin giderilmesine ilişkin olup, taşınmazın mülkiyeti de doğrudan bu davanın konusunu oluşturmamaktadır. Dolayısı ile ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbire yönelik davalıların itirazının kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir .
3.5. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile kararın düzeltilmesi amacıyla mahkemenin verdiği ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin kararın HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak yeniden itiraz hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
IV. KARAR
1)Yerel mahkemenin ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verdiği 10/01/2025 tarihli ara kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2)İstinaf eden davalı şirket vekili ile davalı kooperatif vekilinin ihtiyati tedbire itirazlarının kabulüyle, mahkemenin 02/12/2024 tarihli tensip ara kararıyla Antalya ili, Muratpaşa İlçesi, ... Mah. ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazların tevhidi ile oluşan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz siciline davalılar adına kayıtlı ise her bir davalının hissesine ayrı ayrı olmak üzere üçüncü kişilere devir ve ferağını engeller mahiyette şerh konulmasına yönelik verdiği ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA,
3)Müteakip iş ve işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
4)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,
5)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 08/04/2025 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
...