Karar Detayı

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:10/12/2024
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİH :12/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ :12/02/2025
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin şirketine ait fabrika, işletme ve atölyesinin bulunduğu ... İlçesi ... Mah. ... ada ... nolu parseldeki taşınmaza komşu ve davalı tarafa ait taşınmaz olan ... İlçesi ... Mah. ... ada ... nolu parseldeki taşınmazda ilgili mevzuata ve inşaat tekniklerine aykırı olacak şekilde yapılan inşaat ve kazı işlemleri sebebiyle meydana gelen göçük, toprak kayması ve yıkım sonucunda, müvekkili şirkete ait fabrikanın ... tarihinde bir kısmının göçmesi, güvenli, tedbirli ve fiili olarak çalışma imkanının ortadan kalkması sebebiyle fabrika faaliyetlerinin durması sonucunda müvekkilinin zarara uğradığını belirterek, oluşan zararlar ile müvekkili şirket tarafından katlanılan her tür ek maliyetin, kusurlu ve hatalı işlemleri ile sebebiyet veren davalı taraftan alınarak( ... TL) davacı müvekkil şirkete ödenmesini talep etmiştir.
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nin 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nin 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı 6102 sayılı TTK'nin 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'de yeterli görülmüştür.
6335 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir. Asliye hukuk mahkemelerinin görevi Kanunun 2. maddesinde belirlenmiş olup 2/1 maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleri görevli olup 2/2 maddesine göre de bu Kanun ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Başka bir deyişle 6100 sayılı Kanuna göre asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkemedir.
Somut olaya gelince; eldeki dava, tarafların ticari faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin olmayıp, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 737 vd. maddelerinden kaynaklanan komşuluk hukukuna ilişkindir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 24/02/2020 tarih ve ... E. ... K. sayılı kararı da aynı yöndedir.
Öyle ise, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek işin esası yönünden karar verilmiş olması doğru değildir.
Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve yargı yeri olarak Manavgat 2. Asliye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davaya Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde davanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 26/09/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,
2-Yargı yeri olarak Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmek üzere Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.12/02/2025
...