mahkeme 2021/302 E. 2023/927 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI

İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 25/09/2020
ASIL DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI BAKIMINDAN
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
BİRLEŞEN DENİZLİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
... ESAS - ... KARAR SAYILI DAVA DOSYASI BAKIMINDAN
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 02/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/06/2023

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı asıl ve birleşen dosya davacı vekili ile birleşen dava davalısı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketler grubu bünyesinde çalışan davalı ...'in sürücüsü olduğu ... plaka sayılı iş makinesinin yaya olan davacı müvekkiline çarparak bacağından yaralanmasına sebebiyet verdiğinden bahisle 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın 22/10/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline çarpan ve ...'in sürücüsü olduğu iş makinesinin davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. bünyesinde çalıştığı, aracın işleteninin bu şirket olduğundan bahisle 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın 22/10/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... Madencilik, Kömür, İnşaat Hafriyat ve Nakliyat Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı iş makinesi sürücüsü ...'in müvekkilinin çalışanı olmadığı, keza davacıya çarpan iş makinesininde müvekkiline ait olmadığı, müvekkili şirkete husumet düşmediğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunun sigortalının kusuru, poliçe limiti ve kapsamıyla sınırlı olduğu, davacının faili, kusuru ve zararı ispatla yükümlü olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; tazminat alacağının zamanaşımına uğradığı, tüm kusurun davalı sürücüde olduğuna dair iddianın gerçeğe aykırı olduğu, kusurun bilirkişi heyeti vasıtasıyla yeniden tespiti gerektiği, davacının maddi zararlarının somut delillerle ispata muhtaç olduğu, maluliyet halinin kanıtlanması gerektiği, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Denizli (Kapatılan) 3. Sulh Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası, davacının tedavisine esas tıbbi belgeler, kusur raporu, maluliyet raporu, tazminat bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in tam kusurlu olduğu, davacının trafik kazası sonucu %3.3 oranında maluliyete uğrayacak ve iyileşme süresi 6 haftaya kadar uzayabilecek derecede yaralandığı, ihbar olunan ... Kurumu tarafından davacıya yapılan ödemelerin davacının geçici iş görmezlik zararını karşıladığı, yargılama sırasında ise davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan ödeme nedeniyle davacının sürekli iş görmezlik tazminatı talebinden feragat ettiği, davalı ... Madencilik, Kömür, İnşaat Hafriyat ve Nakliyat Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin kazaya sebebiyet veren aracın işleteni olmadığı gerekçesiyle asıl davada davalı ... Madencilik, Kömür, İnşaat Hafriyat ve Nakliyat Sanayi ve Tic. A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, geçici iş görmezlik zararı talebinin reddine, sürekli iş görmezlik tazminatı talebinin davalı sigorta şirketi yönünden feragat nedeniyle reddine, davalı ... yönünden davadan sonra yapılan ödeme nedeniyle konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 15.000,00 TL manevi tazminatın 22/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den tahsiline, birleşen davada maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, tahsilde tekerrür olmamak koşuluyla 15.000,00 TL manevi tazminatın 22/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin geçirmiş olduğu kaza sonrasında yapılan ameliyatlar nedeniyle oldukça yıprandığı, kalıcı hasar nedeniyle normal yaşantısına devam edemediği, kaza yerlerinde ağrıların oluştuğu, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, birleşen dava için gerekçeli karar hüküm fıkrasının 8 no'lu bendinde davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin davalı ...'den tahsiline karar verildiği, oysa birleşen dosya davalısının ... değil, davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. olduğu, bu yanılgının düzeltilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
Davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; tazminat davasının zamanaşımına uğradığı, müvekkilinin birleşen dava yoluyla davada taraf gösterilmesinin mümkün olmadığı, birleşen dava yönünden usuli işlemlerin gerçekleştirilmediği, müvekkilinin adil yargılanma haklarının ihlal edildiği, dava dilekçesinin müvekkiline tebliğ edilmediği, tanık dinletme taleplerinin karşılanmadığı, müvekkilinin trafik kazasının meydana gelmesinde bir kusuru olmadığı dikkate alınmaksızın manevi tazminata karar verildiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının zenginleşmeye sebebiyet vermemesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

G E R E K Ç E

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen dava dosyalarında trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Asıl dosya davalısı ...'in sürücüsü, birleşen dosya davalısı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin kayıtlı maliki, asıl dosya davalısı ... Sigorta Şirketi'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç, yaya olan davacıya çarparak yaralanmasına sebebiyet vermiştir. Davacı bu yaralanmasından dolayı asıl ve birleşen dava dosyalarında maddi ve manevi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davalı ... Madencilik, Kömür, İnşaat Hafriyat ve Nakliyat Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin aracın işleteni olmadığından bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının geçici iş görmezlik zararlarının ... Kurumu tarafından karşılanması nedeniyle reddine, davacının sürekli iş görmezlik zararının yargılama aşamasında davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmasından dolayı ve feragat beyanı doğrultusunda sürekli iş görmezlik tazminatı talebinin davalı ... yönünden konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı sigorta şirketi ile davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. yönünden davadan feragat nedeniyle reddine, asıl ve birleşen dava dosyalarında davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak koşuluyla 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve davalı ...İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'den tahsiline karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Denizli (Kapatılan) 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 12/05/2014 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ...'in davacıya karşı asli kusuruyla işlediği taksirle yaralama suçundan TCK.'nun 89/1, 62 ve 51. maddeleri gereğince erteli 3 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karar Yargıtay 12. Ceza Dairesinin temyiz incelemesinden geçerek 08/09/2015 tarihinde kesinleşmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).
Karayolları Trafik Kanunun 109. maddesi gereğince motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunmuşsa bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Yine 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesi gereğince maddi veya manevi zarara ilişkin davalar zarara uğrayanın zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl ve herhalde zararı doğuran fiilin işlenmesinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Ceza zamanaşımı süresinin uygulanması için ceza davasının açılmış olması gerekmez, haksız eylemin suç niteliğinde olması yeterlidir. Takipsizlik kararı verilse dahi ceza zamanaşımı uygulanabilir. Ceza davasının hiç açılmaması durumunda, hukuk hakimi, haksız eylemin suç niteliği taşıdığını saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır. Trafik kazası 22/10/2013 tarihinde gerçekleşmiş, eldeki asıl dava 16/12/2016, birleşen dava ise 27/09/2018 tarihinde açılmıştır. TCK.'nun 89/1 maddesinde yazılı ceza miktarı itibarı ile ceza davası zamanaşımı süresi TCK.'nun 66/1-e maddesi gereğince 8 yıldır. Haksız fiil tarihinin 22/10/2013 olduğu dikkate alındığında dava tarihlerine kadar geçen süre içerisinde uzamış zamanaşımı süresi dolmamıştır.
Birleşen dava dosyası önce Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasına açılmış, dava dilekçesi 15/10/2018 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmiş, davalı şirket vekili 22/10/2018 tarihli dilekçesiyle davaya cevap vermiştir. Davalının cevap dilekçesi davacı vekiline 31/10/2018 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davacı tarafın cevaba cevap dilekçesi sunduğuna dair dosyada bir kayda rastlanamamıştır. Ön inceleme duruşma günü davalı vekiline 13/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiş, 05/03/2019 tarihli ön inceleme duruşmasına davalı vekili olarak Av. ... iştirak etmiş ve aynı gün ön inceleme aşamasının tamamlandığı ve tahkikat aşamasına geçildiği taraflara sözlü olarak bildirilmiş, tanık listeleri ibraz etmeleri için 2 haftalık kesin süre verilmiş ve duruşma günü 18/06/2019 gününe bırakılmıştır. Dava dosyası içerisinde davalı tarafın verilen kesin süre içerisinde tanık isimlerinin bildirdiğine dair delil listesine rastlanamamıştır. 18/06/2019 tarihli celsede davalı vekili Av. ... hazır olduğu halde asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, bu karar taraflarca istinaf edilmeksizin 27/11/2019 tarihinden kesinleşmiş, davacı vekilinin süresinde yaptığı talep üzerine dosya Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek bu mahkemenin ... sayılı esasına kaydedilmiş ve 04/02/2020 tarihli duruşmada taraf vekilleri hazır olduğu halde birleştirme kararı verilmiş, asıl dava dosyasının 14/02/2020 tarihli duruşmasında davalı şirket vekili Av. ...'de hazır bulunmuş ve celsede tahkikat aşaması bitirilerek tarafların talebi üzerine sözlü yargılama için duruşma 29/05/2020 tarihinde ertelenmiş, Covid - 19 salgını nedeniyle zorunlu olarak o gün duruşma yapılamadan 25/09/2020 tarihli duruşmada nihai hüküm kurulmuştur.
Davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. hakkında açılan davada dava dilekçesinin usulüne uygun olarak kendisine tebliğ edildiği, cevap ve delil sunma hakkı hatırlatıldığı, süresinde tanık listesi sunmadığı, ceza dosyası kapsamına ve trafik kazası tespit tutanağına göre davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, yine ceza mahkemesi kararına göre davalı şirketin işleteni olduğu araç sürücüsünün haksız fiilinden dolayı davacıyı yaralandığı ve davacının bu yaralanma nedeniyle TBK'nın 56. maddesi gereğince manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu, davalı şirketin bu zarardan 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi gereğince kusursuz sorumluluğunun olduğu, olay tarihi, davacının yaralanma derecesi, davalı tarafın kusur durumu dikkate alındığında davacı yararına hükmedilen 15.000,00 TL manevi tazminat miktarının hak ve nesafete uygun düştüğü, az ya da çok olmadığı, ilk derece mahkemesi gerekçeli karar hüküm fıkrasında birleşen dava yönüyle kurulan hükmün 8. bendinde davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin dosya davalısı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'den tahsili gerekirken asıl dosya davalısı olan ...'den tahsiline karar verilmesi yazım hatası olup, bu tür hataların HMK'nın 304. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince resen veya talep üzerine yerinde düzeltilebileceği dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve asıl ve birleşen dosya davacı vekili ile birleşen dosya davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve birleşen dosya davacı vekili ile birleşen dosya davalı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl ve birleşen dosya davacı vekili tarafından peşin yatırılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 54,40'er TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 251,00 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak Hazineye verilmesine,
3-Birleşen dosya davalısı ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili tarafından peşin yatırılan 148,60 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile (54,40 TL + 201,76 TL) 256,16 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 768,49 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak Hazineye verilmesine,
4-Yapılan istinaf giderlerinin yapan taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ile harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 02/06/2023 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

...