mahkeme 2025/182 E. 2025/428 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 07/04/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 25/12/2024
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 07/04/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davacı vekil edenlerinin, davalı şirketten olan rücu alacağının tahsili için Alanya İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine, davalının haksız ve mesnetsiz itirazı sonucu icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, iş bu dava ile haksız ve mesnetsiz itiraz sonucu durdurulan icra takibinin devamına, davalı aleyhine de %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, davacı vekil edenleri adına kayıtl... ilçesi... Mahallesi...Ada ... Parsel ...numaralı bağımsız bölüm, Alanya Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 24/02/2014 tarih ve..yevmiye numaralı resmi senedi ile davalı ...A.Ş.'nin, dava dışı ... A.Ş.'den kullanacağı ticari kredilere teminat olması maksadıyla birinci dereceden 600.000,00 TL bedelle ipotek altına alındığını, dava dışı ... A.Ş., Bandırma 4. Noterliği'nin 13/12/2017 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı ... A.Ş.'nin hesaplarının kat edildiğini ve borçlarının muaccel hale geldiği, muaccel gelen borçların 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiğini, aksi halde yasal yollara başvurulacağını vekil edenlere bildirdiğini, kat edilen hesaplara ilişkin borçların davalı ...A.Ş. tarafından ödenmemesi üzerine dava dışı ...A.Ş., vekil edenleri aleyhine Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını, ipotek altına alınan ve dava dışı banka tarafından satışı talep edilen taşınmazın satışını engellemek amacıyla vekil edenleri tarafından davalı ...A.Ş.'nin borcuna mahsuben 26/02/2021 tarihinde 300.000,00 TL ve 04/03/2021 tarihinde 350.000,00 TL olmak üzere toplamda 650.000,00 TL ödeme yaptığını, söz konusu ödeme belgesi içeriği incelendiğinde, vekil eden davacıların yapmış olduğu ödemelerin davalı ... A.Ş. firmasının borçlarına mahsuben yapıldığının yazılı olduğunu, asıl borçlunun borcunu ödeyen kefilin alacaklının halefi olduğunu, alacaklıya ödediği miktar oranında asıl borçludan rücu talebinde bulunabileceğini, davaya konu olayda davacı vekil edenlerin, davalı ... A.Ş.'nin, dava dışı ...A.Ş.'ne olan borcunun bir kısmını kefil sıfatıyla ödediğini, ödediği miktarı davalıdan talep etme hakkı olduğunu, belirttiği hususların yanı sıra, vekil eden davacıların, davalıdan olan rücu alacağı ile ilgili olarak ödeme tarihinden itibaren faiz işlemesi gerektiğini, takip konusu alacağın likit para alacağı olduğunu, bu durumda likit alacağa haksız şekilde itiraz eden borçlu aleyhine İcra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekeceğini, dolayısıyla davalı yanın likit alacağa karşı yaptığı haksız itiraz nedeniyle İİK M.67/2 gereğince davalı aleyhine takip konusu miktar üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, belirttiği hususlar çerçevesinde, davalı tarafın haksız ve mesnetsiz itirazının iptalini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı cevap dilekçesi vermediği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı, Alanya İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemi ile dava açmıştır. Dava, 30/03/2023 tarihinde Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, anılan mahkemenin 03/04/2023 tarih ve ...E.-...K. Sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, işbu karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiş ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 01/11/2024 tarih ve ...E. ...K. sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiş ve talep üzerine dosya mahkememize tevzi olunmuştur. Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 25/12/2024 tarihli dilekçesi ekinde anlaşamama şeklindeki arabuluculuk son tutanağını sunduğunu belirtmiş, ancak arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihin 13/12/2024 olduğu görülmüştür. Her ne kadar davacı tarafça 25/12/2024 tarihinde arabuluculuk tutanağı dosyaya sunulmuşsa da, dava tarihi olan 30/03/2023 tarihinden sonra tutanağın sunulmuş olduğu anlaşılmıştır. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilecek olması, arabuluculuğun dava tarihinde yerine getirilmesi gereken bir dava şartı olması, sonradan tamamlanabilir ve giderilebilir şartlardan olmaması, görevsizlik kararı üzerine davaya görevli mahkemede bakılan dava yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olması nedenleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarınca sunulu arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihin, davanın esasa kayıt tarihinden 11 gün öncesi olan 13/12/2024 tarih olduğunu, arabuluculuk dava şartının yerine getirildiğini, ilk derece mahkemesince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan hallere dava şartları denir (KURU/Baki// ARSLAN/Ramazan// YILMAZ/Ejder., Medeni Usul Hukuku (Ders Kitabı), Ankara 2005, s. 303) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115'e göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'na eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.
Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK'nın m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında” şeklinde değiştirilmiştir. 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hâlinin "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.
7445 sayılı kanundan önce de Yargıtay 23. HD., ... Esas, ... Karar sayılı, 04.12.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile eklenen 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca, ''ticari nitelikteki itirazın iptali davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olduğuna ve arabuluculuğa başvurulmuş olmasının HMK'nın 114/2 ve TTK'nın 5/A maddeleri gereği dava şartı olduğuna karar vermiştir.
İstinaf incelemesine konu dava dosyasına bakıldığında; 01/11/2024 tarihi itibariyle Alanya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurularak davanın açıldığı, Alanya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ...karar sayılı ilamı ile Asliye Ticaret Mahkemesi' nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararının Dairemizin ... esas ...karar sayılı ilamı ile istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmesi ile dosyanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin... esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
İstinaf incelemesine konu dava dosyasında, davacılar vekili, 24/12/2024 tarihli, dilekçesi ekinde, zorunlu arabuluculuk tutanağını da eklemiştir. Tutanağa bakıldığında, arabuluculuk sürecinin başladığı tarihin 05/12/2024, arabuluculuk sürecinin bittiği tarihin ise 13/12/2024 olduğu, son tutanağın da düzenlendiği tarihin 13/12/2024 olduğu, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine dosyanın tevzi edildiği tarihin 24/12/2024, tensip tutanağının düzenlediği tarihin ise 25/12/2024 olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça, Asliye Ticaret Mahkemesince esasa girilmeden önce zorunlu arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre ilk derece mahkemesince; davacı tarafça asliye hukuk mahkemesine dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı ancak görevsiz mahkeme aşamasında arabuluculuğa başvurularak eksikliğin giderildiği ve görevli mahkeme olan ticaret mahkemesinde esasa girilmeden önce arabuluculuk işleminin tamamlandığı ve usul ekonomisi de gözetildiğinde, istisnai bir durum olarak dava şartının yerine getirildiği kabul edilip işin esasına girilerek hasıl olacak sonucu göre karar verilmesi gerekirken, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir(Yargıtay 3. HD, 2022/8400 E, 2023/1200 K; 2022/573 E, 2022/7275 K; Yargıtay 4. HD, 2022/2757 E, 2022/17299 K; Yargıtay 11. HD, 2022/4240 E, 2022/6367 K).
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/12/2024 tarih ve... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...