mahkeme 2024/911 E. 2025/1140 K.

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:27/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:05/04/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:30/10/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalı tarafın Alanya İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına müteveffa ... aleyhine 15/11/2019 tarihli 170.000 TL değerindeki çeke ilişkin takip başlattığını, borçlunun vefat ettiğini ve takibin müteveffanın mirasçıları olan çocukları ve eşine yönetildiğini ve tebliğ edildiğini, müteveffanın vefatından sonra müvekkillerinin 14/09/2021 tarihinde Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile mirasın reddi davasının açıldığını, mahkemece 27/10/2021 tarihinde davacıların mirası kayıtsız şartsız redddettiklerinin tespit ve tesciline karar verildiğini, müteveffanın borca batık olduğunu ve müvekkillerinin müteveffanın borcundan sorumlu tutulamayacağını belirterek, icra dosyasına herhangi bir borçlarının bulunmadığının tespitine, davalı yanın kötü niyetli olmasından dolayı %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...davacılar Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip nedeni ile borçlu olmadıklarının tespiti istemi ile dava açmıştır. İcra takibine konu alacak davacılar murisi ...'nın cirantacı olduğu çekten kaynaklanmaktadır. İcra takibinin başlatıldığı tarih itibariyle muris ölü ise de, muris hakkında da takip yapılmış bilahare davacılar takibe dahil edilmiştir. Davacılar tarafından Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile mirasın reddine ilişkin dava açılmış anılan mahkemenin 27/10/2021 tarih ... E. ... K. sayılı kararı ile mahkemece mirasın davacılar tarafından reddedildiğinin tespit ve tesciline karar verildiği, icra takibinin ise mirasın reddi kararından sonra yapıldığı anlaşılmakta ise de, davacıların takip öncesinde mirası reddettiklerini alacaklıya bildirdikleri iddia ve ispat olunmadığı gibi, takip dosyasının mirasın reddine dair ilam sunulduktan sonra da davacılar yönünden yapılan bir işlem de bulunmamaktadır. Davacıların yasal süresi içinde mirası reddettiği, bu haliyle davacıların miras bırakana ait borç ve yükümlülüklerden sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla, davanın kabulü ile icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti gerekmiş ise de davacıların mirası reddettiklerinden haberdar olması mümkün görülmeyen davalının yasal mirasçılar aleyhine takip yapmasında kötüniyet görülmediğinden tazminat talebinin reddi ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların iş bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, davacıların icra takibinde taraf ehliyetlerinin de bulunmadığını, davacıların da kabulünde olduğu üzere murislerinin mirasını davacılar tarafından reddedildiğini, zorunlu arabuluculuk başvurusu yerine getirilmeden dava açılmasının hatalı olduğunu, davacılara karşı usulüne uygun bir takip talebinde bulunulmadığını ve usulüne uygun bir ödeme emrinin gönderilmediğini, ayrıca davacılar tarafından borçtan kurtulmaya yönelik olarak miras da reddedildiğini, bu nedenle borçtan davacılar tarafından kurtulunulmuş olmasına rağmen ayrıca bir defa daha borçtan kurtulmaya yönelik olarak menfi tespit davası açmaları mümkün olmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, takip konusu çek nedeniyle açılmış menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, takip borçlularından davacıların murisi ...'nın takipten evvel 10/09/2021 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılmasına, bu durumda İcra ve İflas Kanunu’nun 53. maddesindeki ölüm tarihinden itibaren üç gün boyunca takibin durması ve devamında üç aylık mirasın reddi süresince takibin geri bırakılmasına ilişkin düzenlemeler doğrultusunda, eldeki davada takibin 14/12/2021 tarihine kadar geri bırakılması gerekirken alacaklı vekilinin bu tarihten önce 19-25-30/11/2021 tarihli dilekçeleri ile murisin mirasçıları olan davacıların borçlu olarak eklenmesini ve adlarına ödeme emri gönderilmesini talep etmiş olmasına, icra müdürlüğünce de muris adına hazırlanan ödeme emrinin davacılardan ...'ya tebliğ edilmesine, alacaklı vekilinin 14-28/01/2022 tarihli dilekçeleriyle davacıların mal ve alacaklarına haciz konulmasını talep etmesine, davacıların 30/01/2022 tarihli itiraz dilekçeleriyle mirasın reddi kararını sunup borca itiraz etmiş olmalarına rağmen alacaklı vekilinin mirasçılar aleyhine haciz uygulanması taleplerini sürdürmesine (06/03/2023, 22-27/07/2023 ve 09/08/2024 tarihli dilekçelerle), bunun üzerine davacıların araçlarına ve hesaplarına haciz uygulandığının anlaşılmasına, neticeten reddi miras kararı sunulmasına rağmen alacaklı tarafından takip işlemlerinin sürdürülerek davacılar hakkında haciz işlemlerinin de uygulanmış olması karşısında eldeki davanın açılmasında davacıların hukuki yararlarının bulunduğunun kabul edilmesinin gerekmesine, diğer taraftan menfi tespit davalarında arabuluculuk yoluna başvuru şartının 01/09/2023 tarihinden sonra açılan davalar için uygulanacak olması sebebiyle bu tarihten önce açıldığı anlaşılan eldeki davada arabuluculuğa başvurulmasının gerekli olmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 12.819,46 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 2.903,18 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭9.916,28‬ TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca dava tarihindeki miktarı itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...